QĐND - Căng thẳng trong quan hệ Trung-Nhật chưa thuyên giảm khi Chính phủ Trung Quốc sáng 12-9 đã lần thứ tư triệu Đại sứ Nhật Bản tại Bắc Kinh đến để phản đối việc tàu cá và các ngư dân Trung Quốc bị bắt giữ sau vụ va chạm với tàu của Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản (JCG) tại khu vực tranh chấp trên biển Hoa Đông.

Tân Hoa xã đưa tin, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Đới Bỉnh Quốc đã triệu Đại sứ Nhật Bản U. Ni-oa (U. Niwa) vào lúc rạng sáng để “chính thức bày tỏ quan ngại nghiêm trọng cũng như quan điểm rõ ràng và nghiêm túc của Bắc Kinh” về vụ việc. Ông Đới Bỉnh Quốc thúc giục Tô-ki-ô thực hiện “một giải pháp chính trị sáng suốt” và lập tức phóng thích các ngư dân và tàu cá. Đáp lại ý kiến của ông Đới Bỉnh Quốc, Đại sứ Nhật Bản Ni-oa cho biết ông sẽ truyền đạt quan điểm của Trung Quốc tới Chính phủ Nhật Bản.

Tàu cá Trung Quốc (bên trái) bị Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản bắt giữ. Ảnh: AP

 

Theo Đại sứ quán Nhật Bản tại Trung Quốc, ông Ni-oa cũng đã khẳng định lại quan điểm của Tô-ki-ô cho rằng tàu cá Trung Quốc trong khi đánh cá trái phép tại vùng biển của Nhật Bản đã cản trở JCG thi hành công vụ. Tô-ki-ô sẽ xử lý vụ này một cách đích đáng theo luật pháp Nhật Bản. Ông cũng kêu gọi Trung Quốc phản ứng bình tĩnh đối với vụ việc này.

Trong ngày 12-9, Bắc Kinh cũng tiếp tục bày tỏ thái độ cứng rắn khi các phương tiện thông tin đại chúng Trung Quốc đăng tải tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du khẳng định, nước này sẽ phản đối bất kỳ cuộc điều tra nào của Tô-ki-ô về vụ va chạm tàu. Trước đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố hoãn các cuộc đàm phán song phương với Nhật Bản về vấn đề phát triển mỏ khí chung ở biển Hoa Đông, dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 9-2010.

Phía Nhật Bản đã bày tỏ lấy làm tiếc về quyết định trên của Trung Quốc. Theo AFP, một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã tuyên bố  "Chính phủ Nhật Bản lấy làm tiếc rằng Trung Quốc đã đơn phương tuyên bố hoãn đàm phán", đồng thời cho biết Tô-ki-ô đã chuyển thông điệp trên cho Bắc Kinh thông qua các kênh ngoại giao trong ngày 11-9. Cùng ngày, phát biểu tại thành phố Ta-gi-mi thuộc tỉnh Ghi-phu, Bộ trưởng Giao thông và Lãnh thổ Nhật Bản Xây-gi Ma-ê-ha-ra cho biết: “Nếu quyết định của Trung Quốc liên quan đến vụ va chạm tàu thì tôi rất lấy làm tiếc. Tôi kêu gọi Chính phủ Trung Quốc bình tĩnh xử lý vấn đề”. Về việc Nhật Bản quyết định kéo dài thời gian giam giữ thuyền trưởng tàu cá Trung Quốc đến ngày 19-9, ông Ma-ê-ha-ra nhấn mạnh, Nhật Bản sẽ xét xử nghiêm khắc các hành động vi phạm.

Trong khi đó, hãng Kyodo đưa tin, tàu thăm dò Hai Jian 51 của Cục Hải dương quốc gia Trung Quốc ngày 11-9 đã yêu cầu hai tàu thăm dò của JCG đang hoạt động tại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Nhật Bản chấm dứt các hoạt động tại đây.

Tàu của Trung Quốc đã phát yêu cầu bằng tiếng Anh qua sóng ra-đi-ô trong khi hai tàu khảo sát Shoyo và Takuyo đang hoạt động tại một địa điểm cách đảo Ô-ki-na-oa khoảng 280km về phía Tây-Tây Bắc. Hai tàu của Nhật Bản tiếp tục các hoạt động khảo sát kéo dài hơn hai tiếng sau khi thông báo với tàu Trung Quốc về mục đích hoạt động của họ và các hoạt động đó đang được thực hiện bên trong EEZ của Nhật Bản. Sau đó,  Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã có động thái phản đối thông qua các kênh ngoại giao.

Bảo Anh