QĐND - Các cường quốc thế giới ngày 23-5 đã lên tiếng cảnh báo sẽ tiếp tục ủng hộ phe đối lập Xy-ri nếu Tổng thống Ba-sa An Át-xát (Bashar al Assad) thất bại trong đàm phán chuyển đổi chính trị.

Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (ngoài cùng, bên trái) thảo luận với Ngoại trưởng I-ta-li-a E. Bô-ni-nô (giữa) và ngoại trưởng UAE An Na-hi-an (Al Nahyan) bên lề Hội nghị ở Am-mam. Ảnh: AP

 

Ngày 22-5, nhóm "Những người bạn Xy-ri" gồm Mỹ và 10 nước đồng minh A-rập và châu Âu đã nhóm họp tại thủ đô Am-man của Gioóc-đa-ni. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 22 và 23-5, với sự tham dự của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) cùng ngoại trưởng 10 nước gồm Anh, Pháp, Đức, I-ta-li-a, Gioóc-đa-ni, Ai Cập, Ca-ta, A-rập Xê-út, Thổ Nhĩ Kỳ và Các tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE). Hội nghị của nhóm "Những người bạn Xy-ri" lần này được cho là để bàn cách phối hợp tại hội nghị sắp tới ở Giơ-ne-vơ (Thụy Sĩ) cũng như các biện pháp tiếp theo nếu Chính phủ Xy-ri không chấp nhận đàm phán hoặc đàm phán bị thất bại.

Theo thông cáo báo chí sau 5 giờ hội đàm, ngoại trưởng của 11 nước đã kêu gọi Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát từ bỏ quyền lực để chấm dứt tình trạng bạo lực hiện nay và tổ chức các cuộc thương lượng để thành lập chính phủ chuyển tiếp tại Xy-ri. Các cường quốc này cũng cho rằng cần thiết phải đặt ra một khung thời gian nhất định, theo đó chính phủ chuyển tiếp mới tại Xy-ri có thể kiểm soát được quyền lực, các lực lượng quân đội, cảnh sát và bộ máy an ninh tình báo. Tuyên bố của nhóm "Những người bạn Xy-ri" cũng nêu rõ, nếu chính phủ của Tổng thống Át-xát thất bại trong việc đạt thỏa thuận chuyển giao quyền lực thì Mỹ cùng các nước đồng minh phương Tây sẽ tiếp tục ủng hộ phe đối lập cho tới khi một chính phủ chuyển tiếp được thành lập. "Các ngoại trưởng cũng nhấn mạnh cho đến thời điểm diễn ra đàm phán hòa bình ở Giơ-ne-vơ để xây dựng chính phủ chuyển tiếp cho Xy-ri, các nước sẽ tiếp tục tăng cường hỗ trợ cho phe đối lập và thực hiện các bước khác khi cần thiết", tuyên bố cho biết.

Một quan chức Mỹ cho biết, tuyên bố trên đồng nghĩa Oa-sinh-tơn có thể vượt qua rào cản cuối cùng để trang bị vũ khí cho phe đối lập Xy-ri. Trước đó, cả Anh và Pháp cũng cho biết đang nỗ lực thuyết phục Liên minh châu Âu chấp nhận việc viện trợ khí tài quân sự cho phe đối lập. “Chúng tôi sẵn sàng dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí để cho phe nổi dậy có thể đưa họ trở thành tiếng nói hợp pháp của nhân dân Xy-ri”, Thủ tướng Anh Đ. Ca-mơ-rôn, hiện đang có chuyến thăm Pháp, tuyên bố.

Trước đó, phát biểu trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Gioóc-đa-ni Na-xơ Giu-đê (Nasser Judeh) tại Am-man, Ngoại trưởng Mỹ cho biết mục đích của cuộc đàm phán hòa bình, dự kiến diễn ra tại Giơ-ne-vơ trong tháng tới, mà Mỹ và Nga đã nhất trí thúc đẩy là nhằm tìm ra một giải pháp chấm dứt tình trạng đổ máu kéo dài hơn hai năm qua tại Xy-ri. Ông Ke-ri cảnh báo nếu chính phủ của Tổng thống Xy-ri Át-xát không chấp nhận tham gia đàm phán thì "Mỹ và các đối tác sẽ gia tăng hỗ trợ và viện trợ cho phe đối lập". Trong cuộc họp báo cùng Ngoại trưởng Gioóc-đa-ni, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ vẫn bộc lộ những mâu thuẫn với Nga khi cho rằng mọi giải pháp cho cuộc nội chiến hiện nay ở Xy-ri sẽ không có sự tham gia của Tổng thống Át-xát. Mỹ cũng không chấp nhận đề xuất của Nga mời I-ran tham dự cuộc hòa đàm giữa chính phủ và phe đối lập ở Xy-ri.

Trong một diễn biến liên quan, tại cuộc thảo luận với Thứ trưởng Ngoại giao Xy-ri Phai-xan Mếch-đa (Faisal Mekđa) ở thủ đô Mát-xcơ-va, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp (Sergei Lavrop) cho rằng phe đối lập ở Xy-ri chưa thể hiện đầy đủ cam kết đối với nỗ lực tổ chức một hội nghị hòa bình với chính phủ của Tổng thống Át-xát. Theo người đứng đầu ngành ngoại giao Nga, tình hình hiện nay tại Xy-ri cho thấy tính cấp bách cần phải chấm dứt các cuộc giao chiến và khởi động một cuộc đối thoại chính trị. Ông La-vrốp nhấn mạnh lập trường lâu nay của Nga rằng tương lai của Xy-ri phải do người dân Xy-ri quyết định.

Thứ trưởng Ngoại giao Xy-ri, ông Ph. Mếch-đát (F. Mekdad) cho biết, chính phủ của Tổng thống Át-xát sẽ quyết định sớm xem liệu có tham dự hội nghị hòa bình theo đề xuất của Nga và Mỹ hay không. Trong khi đó, ngày 23-5, Liên minh Dân tộc Xy-ri (SNC), nhóm đối lập chính ở Xy-ri, đã mở vòng thảo luận mới tại I-xtan-bun, Thổ Nhĩ Kỳ để thảo luận về sáng kiến Nga-Mỹ nhằm đưa lực lượng nổi dậy và chính quyền Xy-ri ngồi vào bàn đàm phán.

Đại sứ Xy-ri tại Gioóc-đa-ni, ông Ba-giát Xu-lây-man (Bahjat Suleiman) ngày 22-5 đã tuyên bố tẩy chay cuộc họp tại Am-man, cho rằng đây chỉ là một phần trong chiến dịch của Mỹ và I-xra-en muốn tàn phá đất nước Xy-ri. Đại sứ Xy-ri cũng cảnh báo các nước A-rập tham dự cuộc họp về những hậu quả phải gánh chịu nếu "tiếp tục theo đuôi Mỹ" chống Xy-ri.

NGỌC HÀ