QĐND - Huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa có 6 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển. Hưởng ứng Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM), hơn 2 năm qua, cấp ủy, chính quyền địa phương các xã có nhiều cách làm hiệu quả, nhất là đẩy mạnh phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, đời sống của người dân, tạo tiền đề huy động các nguồn lực phục vụ xây dựng NTM.

 “Sức bật” từ những vùng quê nghèo 

Trao đổi với chúng tôi về tạo sức dân trên địa bàn huyện, đặc biệt là các xã bãi ngang ven biển, ông Nguyễn Đình Hiếu, Bí thư Huyện ủy Hoằng Hóa, Trưởng ban xây dựng NTM của huyện cho biết: “Muốn huy động sức dân trước hết phải thực hiện tốt đề án phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, đời sống cho người dân. Chỉ khi đời sống kinh tế của người dân được nâng cao, việc huy động các nguồn lực, kêu gọi sự chung tay góp sức của người dân mới đạt được hiệu quả”.

Nhờ sự chung tay góp sức của nhân dân, diện mạo làng quê ở xã bãi ngang ven biển Hoằng Trường có nhiều  khởi sắc

Để tìm hiểu rõ hơn về những mô hình phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho người dân các xã bãi ngang ven biển, chúng tôi tìm về xã Hoằng Trường, một trong những xã còn nhiều khó khăn, nhưng thời gian qua, được sự quan tâm của huyện, sự sâu sát của cấp ủy, chính quyền địa phương, sau hơn 2 năm xây dựng NTM, diện mạo trên quê hương “các cụ dân quân bắn rơi máy bay” năm xưa đã dần "thay da đổi thịt".

Đi dọc tuyến đường liên xã, chúng tôi thấy nhiều ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát, các cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá tấp nập xe vào ra chở hàng. Tại cửa biển Lạch Trường, những tàu cá đánh bắt xa bờ đang neo đậu sau một chuyến đi biển dài ngày, hoặc chuẩn bị xuất bến…, minh chứng cho sự phát triển, đổi thay của một vùng quê nghèo như Hoằng Trường.

Trao đổi với chúng tôi trong niềm phấn khởi, ông Lê Phạm Lai, Bí thư Đảng ủy xã cho biết: “Trước đây, đời sống của người dân trong xã gặp rất nhiều khó khăn do diện tích đất sản xuất nông nghiệp ít, ngư dân không có vốn đầu tư đóng tàu lớn đánh bắt xa bờ, dịch vụ hậu cần nghề cá không phát triển, việc đào tạo nghề cho nông - ngư dân chưa được chú trọng… đã kìm hãm tốc độ phát triển kinh tế của địa phương. Hơn 2 năm qua, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, Đảng bộ xã Hoằng Trường đã xây dựng nghị quyết chuyên đề lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng NTM, trong đó xác định quyết tâm khắc phục những hạn chế trên, bằng nhiều giải pháp nâng cao đời sống của nhân dân, góp phần huy động nguồn lực trong xây dựng NTM”.

Thực hiện chủ trương trên, chính quyền xã Hoằng Trường đã tư vấn, tạo thuận lợi về thủ tục, giúp ngư dân vay hơn 23 tỷ đồng để đầu tư cho 74 tàu cá đánh bắt xa bờ, công suất từ 165CV đến 400CV và hơn 600 tàu, thuyền đánh bắt gần bờ, tạo việc làm cho hơn 1000 lao động trực tiếp trên biển và gần 2000 lao động dịch vụ hậu cần nghề cá, với mức thu nhập bình quân hơn 3 triệu đồng /người/tháng. Xã cũng định hướng đào tạo nghề đan lưới cho hơn 150 lao động; dự án khu du lịch Linh Trường giải quyết việc làm cho hơn 100 lao động… góp phần nâng cao thu nhập của người dân. 6 tháng đầu năm 2013, tổng giá trị sản xuất của xã đạt hơn 105 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 19,8%.

Cách xã Hoằng Trường gần 4km, tuy không có nhiều lợi thế về đánh bắt thủy hải sản, nhưng xã Hoằng Tiến đã biết phát huy lợi thế về du lịch và phát triển nông nghiệp trên địa bàn, tạo đà nâng cao mức sống nhân dân. Để phát huy lợi thế trên, thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, hình thành cánh đồng chuyên trồng ớt và dưa bao tử xuất khẩu, cho thu nhập hơn 100 triệu đồng /ha/năm và quy hoạch hơn 30ha làm mô hình cá -lúa kết hợp. Đặc biệt, dự án Khu du lịch sinh thái biển Hải Tiến hình thành và được UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch trên diện tích hơn 400ha. Tháng 4-2012, Khu du lịch sinh thái biển Hải Tiến khai trương mùa du lịch đầu tiên, đã đón gần 50.000 lượt khách, mang lại doanh thu gần 25 tỷ đồng và còn tạo cơ hội cho xã phát triển các ngành thương mại - dịch vụ, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Cũng với những cách làm sáng tạo, chúng tôi thấy, tại các xã Hoằng Hải, Hoằng Thanh…, các biện pháp tạo sức dân của cấp ủy, chính quyền các địa phương đang dần phát huy hiệu quả, tạo thuận lợi để vận động nhân dân chung tay góp sức xây dựng NTM.

Ưu tiên các công trình thiết thực, vừa sức dân

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Đình Hiếu, Bí thư Huyện ủy Hoằng Hóa cho biết thêm: “Khi đã tạo được nguồn lực trong dân thì cần đẩy mạnh tuyên truyền để mỗi người dân, mỗi gia đình hiểu được các tiêu chí xây dựng NTM là vì nhân dân, phục vụ lợi ích nhân dân và nhân dân có trách nhiệm đóng góp. Chủ trương trên được đông đảo quần chúng nhân dân đồng tình ủng hộ”.

Tìm hiểu tại Hoằng Hóa, chúng tôi được biết, một trong những tiêu chí được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm đầu tư xây dựng là kiên cố hóa, nâng cấp, cải tạo đường liên thôn, liên xã. Đây là một tiêu chí quan trọng, tạo đà cho sự phát triển của mỗi vùng quê. Song việc cải tạo, mở rộng đường gặp rất nhiều khó khăn, đơn cử như việc giải phóng mặt bằng ở tuyến đường liên xã Hoằng Tiến và Hoằng Hải, nguyên nhân do bà con chưa hiểu hết ý nghĩa của việc xây dựng NTM. Giải quyết vấn đề này, sau nhiều cuộc họp công khai, lấy ý kiến của nhân dân, kết hợp với vận động, tuyên truyền của các tổ chức quần chúng, bà con sống hai bên đường hiểu rằng: Đường sạch thì nhà mới thêm sạch, hơn nữa, việc mở rộng, nâng cấp đường không chỉ giúp giao thông đi lại thuận lợi, mà còn mở ra điều kiện giao thương, vận chuyển, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa trong xã và với các địa phương khác.

Nhờ “thông” về nhận thức, hàng trăm hộ dân hai bên đường đã tự nguyện hiến đất, tháo gỡ các công trình dân dụng để bàn giao mặt bằng xây dựng, nâng cấp tuyến đường. Là một trong những gia đình tự nguyện hiến đất để mở rộng đường liên xã, anh Nguyễn Đình Lộc, ở thôn Kim Sơn, xã Hoằng Tiến cho biết: Lúc đầu ai cũng nghĩ chính quyền phải đền bù, nhưng khi cán bộ xã, thôn đến từng nhà vận động, giải thích việc làm đường là Nhà nước và nhân dân cùng làm, Nhà nước đầu tư kinh phí, vật liệu… thì bà con cũng nên chung tay để có con đường mới rộng, đẹp hơn. Vậy là bà con nghe theo và tự nguyện hiến đất, tháo gỡ công trình, bàn giao mặt bằng cho chính quyền. Nhờ sự đồng thuận, chung tay của nhân dân trong xã, đến nay xã Hoằng Tiến đã đạt nhiều tiêu chí thiết thực trong xây dựng NTM.

 Không chỉ hiến đất làm đường, trực tiếp đóng góp công sức tham gia, bà con nhân dân các xã bãi ngang ven biển còn tự nguyện đóng góp xây dựng nhà văn hóa, nâng cấp trường học, trạm y tế… Câu chuyện chúng tôi ghi nhận được ở các thôn Liên Minh và Thành Xuân, xã Hoằng Trường là những ví dụ điển hình. Trước đây ở hai thôn đều không có nhà văn hóa, người dân không có nơi sinh hoạt cộng đồng mỗi khi có việc làng, nhưng chính quyền chưa biết tìm đâu ra nguồn kinh phí để xây dựng. Khi triển khai thực hiện xây dựng NTM, phương án huy động sức dân để giải quyết cái “khó vạn lần” được Đảng ủy, chính quyền xã Hoằng Trường bàn bạc, thống nhất triển khai. Khi chủ trương hợp lòng dân, sẽ được nhân dân ủng hộ. Kết quả là hai nhà văn hóa với tổng kinh phí gần 700 triệu đồng đã được xây dựng xong từ nguồn đóng góp tự nguyện của người dân hai thôn.

Những kết quả bước đầu trong xây dựng NTM ở các xã bãi ngang ven biển huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa cho thấy: Nơi nào cấp ủy, chính quyền chăm lo phát triển kinh tế - xã hội, giúp dân giảm nghèo hiệu quả, bền vững, từng bước làm giàu; biết phát huy nội lực, lắng nghe ý kiến của nhân dân, tạo nguồn lực và sự đồng thuận trong nhân dân, thì chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM sẽ đạt kết quả toàn diện, vững chắc.

Bài và ảnh: DUY THÀNH