Các cán bộ của Ban quản lý dự án thủy điện 7 đang khảo sát lại những vườn rẫy đền bù sai diện tích, nhầm chủ sở hữu…

Với tổng vốn đầu tư 4.275 tỷ đồng, công trình thủy điện sông Ba Hạ gồm hai tổ máy tổng công suất 220MW sẽ góp 825 triệu KWh/năm bổ sung vào lưới điện quốc gia. Các cơ quan, đơn vị đang dồn sức đẩy nhanh tiến độ lắp đặt Tổ máy số 1 nhằm đạt mục tiêu phát điện vào tháng 10 năm 2008. Hiện nay cũng là lúc cần đẩy mạnh giải quyết bức xúc của hàng trăm hộ đồng bào dân tộc Giơ-rai các xã Krông Năng, Ia H’Đreh, Ia R’Mok, Chư Ngọc, Phú Cần (huyện Krông Pa, Gia Lai)...

Tập trung đền bù bổ sung

Nhiều vấn đề đặt ra để các tổ chức, cơ quan chức năng phải giải quyết. Hàng trăm hộ dân Krông Năng trong tổng số 1.415 hộ dân tại 5 xã phía đông sông Ba đã dọn về khu tái định cư mới, nhưng chưa được đền bù thỏa đáng những hạng mục bổ sung đất sản xuất, cây cối hoa màu, vật kiến trúc, mồ mả...

Là một trong nhiều hộ thuộc diện di dân tái định cư thủy điện sông Ba Hạ, anh Ksor Dung (buôn Ji B, xã Krông Năng) nói: “Tôi có rẫy rộng hơn 9ha nằm giữa ranh giới huyện Krông Pa (Gia Lai) và huyện Sông Hinh (Phú Yên). Nhưng chẳng hiểu vì sao 4 ha đất rẫy bên Phú Yên đã được Ban quản lý dự án đền bù rất tử tế nhưng hơn 5 ha đất rẫy còn lại bị ngập trong lòng hồ tại xã Krông Năng, huyện Krông Pa lại chưa được đền bù đồng nào. Có người còn bảo tôi chỉ có thể nhận được 70% tổng số tiền đền bù đất rẫy mà mình khai phá từ lâu. Nếu như vậy thì vô lý quá!”.

Cũng mang tâm trạng như anh Ksor Dung là các hộ dân tại các buôn Ji A, Ji B, Jú, Ban… Hộ có rẫy bị ảnh hưởng lòng hồ theo cao trình 105m nhưng không được đền bù, hỗ trợ di dân; hộ không có rẫy lại được đền bù, hỗ trợ nhầm lẫn; mồ mả của người thân trong gia đình không được hỗ trợ di dời v.v..

Không chỉ tại các buôn Ji A, Ji B, hàng chục hộ dân tại các buôn Ban, buôn Jú (xã Krông Năng) đã di chuyển đến khu tái định cư mới gần hai năm nay mà vẫn sống trong cảnh không điện, không nước! Theo nhiều dân làng, ở đây vào mùa mưa bà con đỡ vất vả hơn khi con suối Choăi là nguồn nước chính phục vụ sinh hoạt. Nhưng con suối quá nhỏ và thường hay khô cạn nên hàng trăm hộ dân hai buôn đó đã phải mang trên lưng những chiếc gùi trĩu nặng chất đầy chai, can nhựa, vượt gần 4 km từ buôn làng ra tận dòng sông Ba để lấy nước phục vụ sinh hoạt.

Nhìn nhận những bức xúc của bà con trong xã Krông Năng, trao đổi với chúng tôi, ông Ksor D’jach, Chủ tịch UBND xã Krông Năng cho biết: “Gần 200 hộ dân trong xã Krông Năng, người có rẫy bị ngập trong lòng hồ không được đền bù, người được đền bù lại chỉ đền bù đất mà thiếu cây cối, hoa màu… Có nhiều hộ không được hỗ trợ di dời về khu tái định cư nên chẳng dám đi đâu. Họ cứ ăn ở nhà bà con thân quen trong buôn”.

Được biết, UBND xã Krông Năng đã nhiều lần gửi công văn kiến nghị lên UBND huyện Krông Pa nhờ chuyển những nguyện vọng của bà con lên Ban quản lý dự án thủy điện 7, đơn vị chủ quản công trình thủy điện sông Ba Hạ. Nhưng đến nay, bà con vẫn tiếp tục sống trong cảnh đợi chờ.

Các cấp, các ngành cùng vào cuộc

Từ giữa năm 2007, UBND huyện Krông Pa đã gửi nhiều văn bản đến Ban quản lý dự án thủy điện 7. Làm việc với chúng tôi, ông Lê Xuân Sắc, Trưởng ban quản lý dự án đền bù, di dân tái định cư huyện Krông Pa cho biết: “Ngay từ khi tiến hành khảo sát chuẩn bị cho công tác đền bù di dân tái định cư, Ban quản lý dự án thủy điện 7 đã không sâu sát, nắm rõ tình hình và phối hợp với chính quyền các xã. Chính vì vậy, trong khi thực hiện công tác đền bù, di dân, tái định cư để tạo mặt bằng thi công, Ban quản lý dự án thủy điện 7 đã vấp phải những hạn chế nhất định: Mặt bằng các khu tái định cư thực hiện chưa đúng với mặt bằng trong thiết kế đã được phê duyệt. Về xây dựng nhà ở cho dân, chất lượng nhiều công trình chưa đúng với thiết kế. Bên cạnh đó, việc xây dựng các trường mẫu giáo tại khu tái định cư lại không đạt yêu cầu (hệ thống cửa chưa đúng thiết kế, bảng đen, bàn ghế học sinh sai quy cách…). Tại buôn Ban, buôn Jú, xã Krông Năng, hệ thống nước sinh hoạt phục vụ nhân dân chưa đầu tư xong, hệ thống điện chưa hạ thế xuống các hộ gia đình. Không chỉ có vậy, trong khi BQL dự án thủy điện 7 cho rằng đã đền bù 1.341ha đất sản xuất cho 944/1.415 hộ nông dân bị ảnh hưởng bởi lòng hồ thủy điện sông Ba Hạ và lập phương án huy động 157,73ha đất giải quyết cho 314 hộ dân còn thiếu đất sản xuất tại các khu tái định cư mới. Nhưng trên thực tế hiện vẫn còn rất nhiều hộ dân mặc dù đã về nơi tái định cư từ lâu nhưng vẫn chưa được giải quyết chế độ hỗ trợ di dời và lương thực trong thời gian đầu để ổn định cuộc sống!”.

Còn theo ông Phạm Thuân, chuyên viên phòng đền bù, tái định cư (Ban quản lý dự án) thì mọi bức xúc của người dân, Ban quản lý dự án biết và đang tiến hành giải quyết từng bước”. Cũng theo ông Thuân, để triển khai công tác đền bù di dân, Ban quản lý dự án đã chuẩn bị hơn 40 tỷ đồng nhằm đền bù các hạng mục đất sản xuất, hoa màu, vật kiến trúc cho 1.415 hộ dân bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, khi nhận được nhiều đơn kiến nghị của bà con thì đang tìm một hướng giải quyết khả thi, thỏa đáng hơn!

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Mạnh, Chủ tịch UBND huyện Krông Pa cho biết: UBND huyện đã đăng ký làm việc rất nhiều lần với Ban quản lý dự án thủy điện 7 nhưng họ bận việc quá, nên phải đến tháng 2 năm 2008, mới làm việc được. Với phạm vi thẩm quyền của mình, UBND huyện chưa thể duyệt phương án đền bù xung quanh lòng hồ thủy điện sông Ba Hạ. UBND huyện đang đặt nhiều hy vọng vào những động thái, cách tiếp cận và hướng giải quyết mới trong thời gian tới.

Bài và ảnh: LÊ QUANG HỒI