QĐND - Tổng thống Mỹ B. Ô-ba-ma (B. Obama) ngày 16-12 đã tới thành phố nhỏ Newtown ở bang Con-nếch-ti-cớt, nơi vừa có vụ xả súng kinh hoàng khiến 28 người thiệt mạng, để tham gia những buổi cầu nguyện cho các nạn nhân. Sau vụ thảm sát khiến cả nước Mỹ và cộng đồng thế giới bàng hoàng, tại Mỹ đã có nhiều tiếng nói đòi siết chặt các quy định về buôn bán và sở hữu súng đạn.

Người dân bang Con-nếch-ti-cớt tưởng niệm nạn nhân vụ xả súng ở Trường Tiểu học Sandy Hook. Ảnh: Roi-tơ

 

Nã súng trường nhiều lần vào người nạn nhân

Kết quả khám nghiệm tử thi vụ xả súng đẫm máu ngày 14-12 ở Trường Tiểu học Sandy Hook, bang Con-nếch-ti-cớt (Mỹ), công bố ngày 16-12 cho thấy, nạn nhân bị bắn nhiều phát bằng súng trường trong một cự ly gần, theo AFP. Theo đại diện cảnh sát Con-nếch-ti-cớt, trung úy P. Van-xi (P. Vance), phần lớn nạn nhân đều bị bắn bằng súng trường Bushmaster cỡ nòng 5,6mm. Nghi phạm nã súng rất nhiều phát vào mỗi nạn nhân chứ không chỉ một lần. Ngoài ra, hung thủ A-đam Lan-da (Adam Lanza) còn sử dụng một khẩu súng lục Glock 9mm và một khẩu súng bán tự động Sig Sauer. Kẻ sát nhân đã giết chết mẹ của y là bà Nan-xi Lan-da (Nancy Lanza) tại nhà trước khi lái xe tới trường xả súng vào các em nhỏ. Cảnh sát cho biết, các khẩu súng mà kẻ sát nhân sử dụng đăng ký theo tên người mẹ.

Đến nay, cảnh sát vẫn chưa tìm thấy thư tuyệt mệnh hay bản kế hoạch tiến hành tấn công nào của nghi phạm. Tuy nhiên, trung úy Van-xi cho hay, cảnh sát đã thu thập được “những bằng chứng khả quan” về động cơ của kẻ sát nhân. Một phụ nữ bị bắn nhưng sống sót sau vụ tấn công sẽ hỗ trợ đắc lực trong cuộc điều tra. Trung úy Van-xi cũng bác bỏ một số bản tin rằng, tay súng đã ẩu đả với một số nhân viên nhà trường vài ngày trước khi xảy ra vụ tấn công. Ông cũng khẳng định, tay súng đã dùng vũ lực để vào trường, chứ không phải được phép tự do đi lại trong trường.

Thông tin ban đầu cho thấy, Lan-da là một sinh viên giỏi nhưng rất cô độc, xa cách và lầm lì. Y không có tài khoản mạng xã hội và hầu như không giao du với ai. Cha mẹ Lan-da đã ly dị, cha và anh trai sống ở thành phố khác. Một số bạn học cũ tin rằng, y bị rối loạn tâm lý.

Mảnh đất tốt cho súng đạn

Đây không phải là vụ thảm sát đầu tiên nước Mỹ phải gánh chịu và câu hỏi được đặt ra là vì sao? Từ năm 1999 trở lại đây, thảm kịch kiểu này lặp đi lặp lại, thường xuyên đến mức đáng sợ. Nước Mỹ đứng đầu thế giới về nạn nhân của súng đạn. Tại Mỹ, hiện nay trung bình mỗi năm có khoảng 100.000 người thương vong do súng đạn, trong đó khoảng 30.000 người  bị thiệt mạng. Một nguyên nhân được nêu ra là trên thế giới không nước nào người dân sở hữu súng nhiều như nước Mỹ. Theo thống kê, với dân số hiện tại khoảng 315 triệu người, ở Mỹ hiện có tới hơn 270 triệu khẩu súng các loại.

Tổng thống Ô-ba-ma dù gạt nước mắt vì các nạn nhân đã thiệt mạng vẫn bảo đảm quyền được ghi nhận trong hiến pháp về việc sở hữu súng của người dân Mỹ, bởi việc kiểm soát súng là vấn đề hết sức nhạy cảm. Nhà Trắng nói rằng, ông Ô-ba-ma không thể hành động một mình và rằng, Quốc hội không quan tâm nhiều tới việc triển khai luật kiểm soát súng mới. Người ta đang hy vọng, sau thảm kịch mới này, rất có thể sóng sẽ đổi chiều. Một liên minh các nghị sĩ, nhân vật nổi tiếng và các nhà hoạt động Mỹ đã lên tiếng tăng sức ép yêu cầu chính quyền khẩn trương thông qua các biện pháp kiểm soát súng. Một số người đã tổ chức biểu tình trước cửa Nhà Trắng đòi giới chức Mỹ phải có ngay các hành động.

Nhưng nhiều nhà phân tích cho rằng, bất luận có thêm nhiều tiếng nói đòi kiểm soát chặt súng đạn, điều này cũng khó được thực hiện. Một phần vì các nghị sĩ của cả hai đảng, nhất là đảng Cộng hòa, đã và đang tiếp tục chịu áp lực nặng nề từ lá phiếu của các thành viên Hiệp hội súng đạn Mỹ (NRA), một tổ chức đã quyên góp gần 1 triệu USD cho ứng cử viên đảng Cộng hòa Mít Rôm-ni (Mitt Romney) trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 vừa qua.

Nhưng nguyên nhân sâu xa hơn khiến giới làm chính trị ngại động tới vấn đề nhạy cảm này là bởi nó có thể khiến họ phải trả giá đắt. Năm 1994, Quốc hội Mỹ đã triển khai một lệnh cấm dài 10 năm với 19 loại vũ khí tấn công tiêu chuẩn quân sự. Một số người thuộc đảng Dân chủ về sau tin rằng, đạo luật này là lý do khiến họ bị các cử tri bảo vệ quyền sở hữu súng “đá” khỏi thế đa số ở Hạ viện vài tháng sau đó. Hay bài học 5 năm sau đó của Phó tổng thống An Go vẫn còn nguyên vẹn. Ông An Go đã thua trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2000 sau khi mất sự ủng hộ tại một số bang làm nông nghiệp chủ chốt, những người vốn xem quyền sở hữu súng như cơm ăn nước uống hằng ngày, chỉ vì ông và phe Dân chủ đã "trót" vận động thông qua một quy định hạn chế việc bán súng tại các buổi triển lãm.

Bên cạnh đó, hiện nay trong dư luận Mỹ vẫn nhiều người phản đối việc hạn chế sở hữu súng, điều họ coi là quyền được quy định trong hiến pháp. Thậm chí xu hướng này đang gia tăng. Theo cuộc thăm dò dư luận của Cơ quan Angus Reid Public Opinion năm 2012, 85% người Mỹ ủng hộ quyền giữ và mang súng so với cuộc thăm dò của Thời báo Lốt An-giơ-lét vào năm 1991 cho thấy tỷ lệ đó là 68%.

Và như một câu trả lời cho nước Mỹ, ngày 15-12, chỉ một ngày sau vụ thảm sát, nước Mỹ lại chứng kiến thêm 3 vụ xả súng liên tiếp cướp đi sinh mạng của 5 người.

NGỌC HÀ