Nỗ lực xử lý nợ xấu

QĐND - Thực hiện sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngành ngân hàng đã và đang nỗ lực xử lý nợ xấu. Đặc biệt từ tháng 4-2012 đến nay, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đưa ra một số chính sách, biện pháp kiềm chế và xử lý nợ xấu với tinh thần hạn chế sự gia tăng nhanh của nợ xấu và hệ thống ngân hàng phải chủ động tự xử lý nợ xấu bằng việc tạm thời giảm thu nhập để không làm trầm trọng hơn các chỉ tiêu lành mạnh tài chính và an toàn. Sau gần một năm triển khai các biện pháp nói trên, nợ xấu đã được kiềm chế…

Những giải pháp được triển khai quyết liệt

Ngày 23-4-2012, Thống đốc NHNN ban hành Quyết định số 780/QĐ-NHNN về việc phân loại nợ đối với nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ. Thực hiện Quyết định này, một mặt tổ chức tín dụng (TCTD) tích cực cơ cấu lại nợ, mặt khác hỗ trợ khách hàng tiếp cận tín dụng với lãi suất thấp hơn và tiếp tục mở rộng tín dụng. Thực tế, dư nợ tín dụng cho nền kinh tế trong năm 2012 không giảm mà ước tính vẫn còn tăng khoảng 9%. Tuy nhiên, không vì thế TCTD nới lỏng điều kiện cấp tín dụng mà ngược lại TCTD tích cực rà soát hoạt động tín dụng, đầu tư, định hướng lại lĩnh vực đầu tư, đối tượng khách hàng và thận trọng hơn trong việc thẩm định, đánh giá, ra quyết định cấp tín dụng và quản lý tín dụng trong bối cảnh rủi ro tín dụng gia tăng, sản xuất kinh doanh khó khăn.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) là một trong các tổ chức tín dụng luôn duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức rất thấp. Ảnh: Thái Sơn

Ngày 9-11-2012, Thống đốc NHNN ban hành Chỉ thị số 06/CT-NHNN yêu cầu các TCTD phải thực hiện một số giải pháp: Chấp hành nghiêm các quy định của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động tiền tệ, tín dụng, ngân hàng, các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ theo quy định của pháp luật; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống kiểm soát, kiểm toán nội bộ; tăng cường giám sát chặt chẽ mọi hoạt động kinh doanh để phòng ngừa và kịp thời xử lý các sai phạm.

Quán triệt chỉ đạo của NHNN trong việc xử lý nợ xấu, các TCTD rất tích cực xử lý nợ xấu bằng dự phòng rủi ro và áp dụng nhiều biện pháp xử lý để thu hồi nợ xấu. Nhờ đó, nợ xấu đã tăng chậm lại. Trong quý I-2012, tốc độ tăng trưởng nợ xấu bình quân khoảng 8%/tháng và có chiều hướng tăng lên. Tuy nhiên, từ tháng 4-2012 nợ xấu có chiều hướng tăng chậm lại rõ rệt, đặc biệt từ tháng 6-2012, tốc độ tăng trưởng nợ xấu phổ biến không quá 2,5%/tháng. Riêng đối với tháng 12-2012, do tích cực xử lý bằng dự phòng rủi ro nợ xấu giảm 12,2%.

Bên cạnh đó, trong năm 2012 các TCTD đã chủ động tăng cường trích lập dự phòng rủi ro, “hy sinh” lợi nhuận trong ngắn hạn để tập trung xử lý nợ xấu. Tổng số nợ xấu được xử lý bằng dự phòng rủi ro ước tính đạt khoảng 69 nghìn tỷ đồng trong năm 2012. Mặc dù điều này không có nghĩa là dư nợ xấu giảm tương ứng do nợ xấu mới tiếp tục phát sinh. 

Thực tế, lợi nhuận năm 2012 của hệ thống ngân hàng đã giảm tới gần 60%, các chỉ số sinh lời đều chỉ bằng khoảng 40% so với cùng kỳ năm 2011. Nhiều TCTD cắt giảm tiền lương, tiền thưởng, tiết giảm chi phí hoạt động, không chia cổ tức, lợi nhuận hoặc có chia nhưng ở mức thấp (phổ biến dưới 10%). NHNN giám sát chặt chẽ việc phân phối lợi nhuận của các TCTD để bảo đảm các TCTD cần tập trung ưu tiên xử lý nợ xấu.

Hướng tới xử lý nợ xấu bền vững

Xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng là vấn đề kinh tế vĩ mô phức tạp, đòi hỏi phải có thời gian, đủ nguồn lực và sự hậu thuẫn mạnh mẽ của hệ thống chính trị. Để xử lý căn bản, bền vững nợ xấu, NHNN đã trình Bộ Chính trị và Chính phủ thông qua Đề án xử lý nợ xấu của hệ thống các TCTD và Đề án thành lập Công ty Quản lý tài sản với nhiều giải pháp đồng bộ về chính sách kinh tế vĩ mô, phát triển thị trường bất động sản, nâng cao năng lực quản trị của TCTD, đề cao kỷ luật thị trường trong cấp tín dụng, đổi mới cơ chế, chính sách an toàn hoạt động tín dụng và thanh tra, giám sát… 

Chính phủ đang chỉ đạo gắn xử lý nợ xấu của hệ thống ngân hàng với thực hiện đồng bộ các giải pháp tái cơ cấu các TCTD, cơ cấu lại doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước, tái cấu trúc đầu tư công trong tổng thể chương trình tái cơ cấu nền kinh tế. Với kết quả đã đạt được trong xử lý nợ xấu và những chỉ đạo mới của Chính phủ, chúng ta tin tưởng nợ xấu sẽ dần dần được xử lý và chất lượng tín dụng cải thiện để đạt mức an toàn.

LINH ANH