Nhùng nhằng “giấy đỏ”

Một góc khu dân cư tổ 10, Khu vực 1 (phường Cái Khế, quận Ninh Kiều) chưa được cấp giấy CNQSDĐ. Ảnh: Huy Bình

Cơ khổ vì “giấy đỏ”

Ở Khu vực 1 (phường Cái Khế) - nơi “găm” dự án gần 30 năm - có 796 hộ dân với 4.081 nhân khẩu phải chịu nhiều thiệt thòi vì việc không được cấp giấy chứng nhận QSDĐ theo Luật Đất đai 2003 và Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ.

Tại phòng tiếp dân các quận Ninh Kiều và thành phố ngày càng dày thêm đơn khiếu nại của người dân. Sự đùn đẩy trách nhiệm và hứa suông vẫn lặp đi lặp lại nhiều lần. Mặc dù đã có gần 20 bài báo, phát thanh của các phương tiện thông tin đại chúng phản ánh về việc này, nhưng ngày 17-4-2008, trong quyết định số 2038, ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ vẫn “bác” đơn khiếu kiện của người dân, tiếp tục khẳng định “đất cồn Cái Khế là đất công”.

Tại khu vực tái định cư phường Hưng Phú, chị Nguyễn Thị Xuân than vãn: “Nhà và đất của gia đình tôi bị giải tỏa ngay thời điểm chồng tôi mới qua đời. Sau khi lo hậu sự cho chồng, tôi lo chạy tiền để đóng thêm vào nền tái định cư (gần 100 triệu đồng) đã hết hơi, lấy đâu ra tiền để cất nhà theo quy cách chuẩn của khu dân cư là một trệt một lầu?”.

Chưa có “giấy đỏ”, cất nhà là bị phạt, nỗi lo của gia đình chị Xuân và hàng nghìn hộ dân tái định cư có hoàn cảnh tương tự cứ kéo dài trong mong đợi. Cho đến nay, tất cả các hộ tái định cư tại bờ kè xóm Chài ở Khu dân cư Hưng Phú đều chưa có “giấy đỏ”, mặc dù họ đã nhận nền, cất nhà sinh sống tại đây từ 2 đến 3 năm rồi. Khi đề nghị cấp “giấy đỏ”, cơ quan có thẩm quyền thường né tránh, hoặc trả lời chung chung. Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) thành phố vẫn trả lời: "Chưa thể cấp “giấy đỏ” ngay cho dự án Khu dân cư Hưng Phú được vì chủ đầu tư chưa hoàn tất các thủ tục theo quy định. Nếu đầy đủ hồ sơ, chúng tôi sẽ ưu tiên rút ngắn thời gian giải quyết". Nói vậy, nhưng cho đến nay hàng chục khu tái định cư của các quận, huyện vẫn cơ khổ vì “giấy đỏ” và khó khăn trong việc cất nhà ở, sản xuất, kinh doanh dịch vụ.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Ở Khu vực 1, phường Cái Khế, nơi kỷ lục “treo” quy hoạch tới gần 30 năm, dù đất đai hợp pháp về giấy tờ mua bán, nhưng không được cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Bà Tạ Tuyết Hồng (ngụ tại khu vực 1) nói: “Quyết định 887 từ năm 1979 của ông Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) chỉ lấy một phần cồn Cái Khế khoảng gần 100ha để làm sân vận động (khi đó chưa có Luật Đất đai, chưa có các văn bản hướng dẫn đất đai do Nhà nước quản lý). Từ trước năm 1979, cồn Cái Khế là đất đã có chủ của hàng trăm hộ dân. Hàng chục năm qua, khi Luật Đất đai dần hoàn thiện, không có cơ sở gọi cồn Cái Khế là “đất công” thì lại vướng các quy hoạch dựa theo Quyết định 887 từ năm 1979...”.

Tiếp đó, thành phố Cần Thơ cũng có nhiều quyết định “vênh nhau” và thiếu cơ sở pháp luật mở rộng diện tích do Nhà nước quản lý để làm Trung tâm TDTT và trung tâm văn hóa. Các quyết định này chỉ có nhà chức trách và cơ quan chức năng biết, không bàn bạc với dân, nhiều nơi không tổ chức đền bù, giải tỏa, không có quyết định thu hồi đất, đến nay người dân vẫn canh cánh nỗi lo vì ở thành phố cả chục năm nay vẫn chưa có hộ khẩu, chưa có “giấy đỏ” về quyền sử dụng đất. Thực chất, trước hiện trạng bức xúc của người dân, ngày 27-12-2007, Sở TN-MT đã có văn bản số 996, đề nghị UBND thành phố và cấp có thẩm quyền giải quyết cấp giấy CNQSDĐ cho những hộ dân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật (tại Khoản 1, Điều 14, Nghị định 84). Nhưng đề nghị này không được UBND quận Ninh Kiều và UBND thành phố Cần Thơ chấp nhận. UBND thành phố Cần Thơ đã yêu cầu Sở TN-MT hủy văn bản nói trên.

Theo Trung tâm Phát triển Quỹ đất thành phố Cần Thơ, hiện nay còn khoảng 300 hộ dân khác thuộc diện tái định cư trong quỹ đất 10% vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận QSDĐ. Trong đó, nguyên nhân chính là thành phố chưa tìm ra giải pháp giải quyết hợp lý việc thu tiền sử dụng đất và thẩm quyền cấp “giấy đỏ”; bên cạnh đó là do các chủ đầu tư chưa hoàn tất hồ sơ thủ tục để được cấp quyền sử dụng đất chung cho dự án.

Người dân được nhận nền tái định cư và người dân sống tại nơi có quy hoạch treo đang lâm vào các tình cảnh khác nhau: Có đất nhưng không có giấy chứng nhận QSDĐ; có đất nhưng không cất nhà và ngày càng gặp nhiều khó khăn trong đời sống, do sự đùn đẩy trách nhiệm kéo dài của chính quyền, cơ quan chức năng cấp quận, huyện và thành phố Cần Thơ. Ngày 21-8-2008, Bộ trưởng Bộ TN-MT đã có văn bản số 3174/BTNMT-TTr gửi UBND thành phố Cần Thơ “đề nghị UBND thành phố Cần Thơ chỉ đạo, kiểm tra các nội dung được phản ánh nêu trên và thông báo kết quả kiểm tra đến Bộ TN-MT trong tháng 9-2008”. Nhưng đến nay, thành phố Cần Thơ vẫn chưa có động thái gì để giải quyết dứt điểm thực trạng nêu trên.

Chu Mã Giang