Những màn tạo cớ

QĐND - Chuyện phát ngôn viên Nhà trắng Giô-sơ Ơ-nét (Josh Earnest) ngày 29-8 vừa qua công khai tuyên bố Mỹ sẽ tạo ra một lý do chính đáng trước khi tiến hành can thiệp quân sự đáp trả hành động sử dụng vũ khí hóa học của Xy-ri (theo cáo buộc của phương Tây) đang khiến nhiều người lo ngại Oa-sinh-tơn đang sử dụng những màn tạo cớ như đã từng làm với I-rắc trước đây.

Theo lời ông Giô-sơ Ơ-nét, khi Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) quyết định đưa ra cách đáp trả phù hợp và cần có một lý do chính đáng để chứng minh hoặc ủng hộ quyết định đó, thì Oa-sinh-tơn sẽ tự tạo cho mình một lý do.

Nhóm thanh sát viên của Liên Hợp Quốc đang có mặt tại Syria để điều tra vũ khí hóa học. Ảnh: Tienphong.vn

Phát ngôn của ông G. Ơ-nét ngay lập tức khiến dư luận đặt ngay câu hỏi, liệu Oa-sinh-tơn đã và đang tạo ra cái cớ nhằm “hợp thức hóa” cuộc tấn công quân sự vào Xy-ri? Bởi lẽ, chỉ hai ngày trước khi cái gọi là “thảm sát bằng vũ khí hóa học” xảy ra ngày 21-8, một phái đoàn thanh tra vũ khí chính thức của LHQ đã đến Đa-mát nhằm xác minh những lời tố cáo của phe đối lập cáo buộc chính phủ Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học hồi tháng 3.

Trong khi cuộc thanh sát mới đang bắt đầu thì phe đối lập lại gửi các bằng chứng mới lên LHQ cáo buộc chính phủ Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học ngày 21-8 làm 1.300 người thiệt mạng. Ngay sau đó, tạp chí Chính sách đối ngoại của Mỹ tiết lộ rằng, cơ quan tình báo nước này đã nghe trộm được "các cuộc điện thoại trong trạng thái hoảng loạn giữa một quan chức Bộ Quốc phòng Xy-ri với lãnh đạo một đơn vị vũ khí hóa học", chỉ sau vài giờ xảy ra vụ tấn công ngày 21-8 tại khu vực phía đông thủ đô Đa-mát. Tạp chí này viết: "Những đoạn đối thoại trên đã bị cơ quan tình báo Mỹ nghe trộm. Đây chính là lý do vì sao giới chức Mỹ khẳng định vụ thảm sát hôm 21-8 là do chính quyền của Tổng thống Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad) thực hiện và vì sao Mỹ sẽ tấn công Xy-ri trong vài ngày tới”.

Trước một loạt động thái gây sức ép với Chính quyền Tổng thống An Át-xát, một số nhà phân tích cho rằng, lý do mà Mỹ đưa ra có nhiều điểm chưa thuyết phục. Thứ nhất, Tổng thống An Át-xát không thể quá liều lĩnh sử dụng vũ khí hóa học bị cấm đúng khi phái đoàn thanh sát vũ khí hóa học của LHQ đang ở Xy-ri. Chính phủ Xy-ri không dại gì tiến hành cuộc tấn công như vậy để rồi bị cáo buộc “vượt ranh giới đỏ” và rơi vào cảnh bị phương Tây tấn công. Thứ hai, khu vực bị tố cáo tấn công vũ khí hóa học lại hoàn toàn nằm dưới quyền kiểm soát của ông An Át-xát và không lý do gì nhà lãnh đạo này lại tấn công người dân một cách vô lý như vậy. Do đó, một nhà ngoại giao Xy-ri giấu tên cho rằng, không loại trừ có kẻ đứng sau cuộc tấn công hóa học và đổ lỗi cho lực lượng Chính phủ Xy-ri. Đây là một cách tạo cớ để Mỹ có thể dễ dàng can thiệp quân sự.

Thực tiễn lịch sử cho thấy, chính quyền Mỹ đã từng tạo cớ để phát động chiến tranh. Mười năm về trước, ngày 5-2-2003, tại phiên họp của LHQ, Ngoại trưởng Mỹ khi đó là Cô-lin Pao-oen (Collin Powen) đã đại diện cho nước Mỹ đọc diễn văn cáo buộc chế độ Xát-đam Hút-xen (Saddam Hussein) sở hữu vũ khí giết người hàng loạt (gồm vũ khí hạt nhân, hóa học và sinh học). Ngày 20-3-2003, lực lượng đa quốc gia do Mỹ đứng đầu bất ngờ ném bom I-rắc rồi cho lục quân vượt biên giới vào nước này và lật đổ chế độ của Tổng thống Xát-đam Hút-xen. Nhưng khi chiến tranh I-rắc kết thúc, cả Mỹ và các thanh sát viên LHQ đều không thể tìm thấy bằng chứng cho điều này.

Đến năm 2008, khi sắp sửa kết thúc nhiệm kỳ tổng thống của mình, Tổng thống Gioóc-giơ Bu-sơ (George Bush) đã thú nhận trên kênh truyền hình ABC rằng, quyết định tiến hành chiến tranh chống lại Xát-đam Hút-xen đã dựa trên tin tức tình báo sai và đây là điều hối tiếc lớn nhất trong đời làm tổng thống của ông. Còn trong cuộc trả lời phỏng vấn tờ Le Nouvel Observateur của Pháp giữa tháng 3-2013, cựu Ngoại trưởng C. Pao-oen cũng thừa nhận rằng, đó mãi là một "vết nhơ" trong sự nghiệp chính trị của ông. “Trước ngày 5-2-2003, Tổng thống G.Bu-sơ đã yêu cầu tôi công bố chứng cứ về việc I-rắc sở hữu vũ khí hủy diệt trước LQH thông qua một văn bản do một cố vấn của Phó tổng thống Đích Chê-ni (Dick Cheney) đệ trình. Khi đó, tôi đã yêu cầu các cơ quan tình báo cung cấp những chứng cứ cụ thể để hỗ trợ cho văn bản trên nhưng các cơ quan này trả lời họ chưa bao giờ được biết tới những thông tin đó. Tôi đã đến trụ sở của CIA và nhờ những thông tin mà Giám đốc CIA Gioóc-giơ Tê-nét (George Tenet) cung cấp, tôi đã viết bài diễn văn. Tuy nhiên, những thông tin mà tôi nhận được từ CIA lại chưa được cơ quan này kiểm chứng. CIA đã lừa tôi”, ông C.Pao-oen cay đắng thừa nhận.

Để đánh I-rắc, Oa-sinh-tơn tạo cớ Bát-đa sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt. Để can thiệp quân sự vào Xy-ri, Oa-sinh-tơn cũng viện cớ nước này “vượt ranh giới đỏ”. Tuy nhiên, bất cứ một cái cớ nào dẫn tới can thiệp quân sự chắc chắn đều dẫn đến một thực tế là chủ quyền quốc gia bị xâm phạm và người dân phải hứng chịu bao khổ đau do chiến tranh gây ra.