QĐND - Những ngày Tháng Tám 8 lịch sử, tôi tìm gặp cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ, phu nhân của ông Trịnh Văn Bô, một nhà tư sản có những cống hiến quý giá đối với nền tài chính cách mạng những ngày đầu lập nước. Sinh năm 1914, giờ đã gần trăm tuổi, nhưng cụ vẫn minh mẫn lạ thường. Cụ bảo: “Những việc tôi làm trong quá khứ khiến tâm hồn tôi thanh thản”.
Hình ảnh dễ nhận thấy nhất trong ngôi biệt thự cổ, với những đồ đạc
 |
|
Cụ Hoàng Thị Minh Hồ nay đã gần trăm tuổi.
|
đã nhuốm màu thời gian của gia đình cụ là tấm ảnh chụp tại Nhà hát Lớn trong Tuần lễ Vàng lịch sử. Nhớ tỉ mỉ tới từng chi tiết, cụ chỉ từng người trong ảnh, nói: “Đây là chồng tôi-ông Trịnh Văn Bô; còn đây là mẹ chồng tôi (cụ Phan Thị Ngọc); bên cạnh là ông Phạm Văn Đồng và nhà tư sản Nguyễn Hữu Tiệp". Nhớ lại chặng đường đến với cách mạng, cụ kể: “Cuối năm 1944, qua ông Khuất Duy Tiến, gia đình tôi tham gia Việt Minh. Khi ấy, ông Khuất Duy Tiến bộc bạch, quỹ Việt Minh bỏ ra 5 xu để mua báo cũng khó. Vì thế, tôi đã bán ngay 16 hòm tơ bóng và xuất thêm ngân quỹ của nhà. Tính đến trước Cách mạng Tháng Tám, gia đình tôi đã ủng hộ 8,5 vạn đồng Đông Dương, tương đương 212,5 lượng vàng theo thời giá bấy giờ. Sau Cách mạng Tháng Tám, gia đình tôi được ông Khuất Duy Tiến tiến cử vào Ban vận động Quỹ Độc lập. Tôi đã tiếp tục ủng hộ Quỹ Độc lập 20 vạn đồng, tương đương 500 lượng vàng. Ngoài ra, còn vận động thêm được hơn một triệu đồng Đông Dương cho quỹ. Trong Tuần lễ Vàng, gia đình tôi đã đóng góp 117 lượng vàng và vận động ủng hộ thêm hơn 1000 lượng vàng nữa. Cộng lại, gia đình nhà tôi ủng hộ cách mạng 5.147 lượng vàng, chiếm hơn 90% tài sản mà gia đình tôi tích lũy được”.
 |
|
Thứ tư, từ phải sang: Bộ trưởng Tài chính Phạm Văn Đồng, Trưởng ban tổ chức Tuần lễ Vàng, cụ Phan Thị Ngọc, bà Hoàng Thị Minh Hồ và ông Trịnh Văn Bô, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, tháng 9-1945.
|
Cụ kể tiếp: "Tôi cứ tiếp tục những công việc như thế, như lo đài thọ từ ăn uống, may mặc, đi lại cho các ông Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ, Hoàng Quốc Việt,... khoảng 15 người. Sau đó, ngày 24-8-1945, ông Trường Chinh đi đón Bác Hồ về và ở tại nhà tôi cho đến ngày 27-9-1945. Chính tại ngôi nhà 48 Hàng Ngang, Bác đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập. Và ngày 2-9, trên Quảng trường Ba Đình lịch sử, Người đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa".
Nhớ lại khoảnh khắc 68 năm về trước, khi cùng đồng bào nghe Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, cụ nói: Tự hào lắm khi thành người tự do và được đóng góp cho cách mạng.
Trong những ngày tháng nguy nan của dân tộc, gia đình cụ Trịnh Văn Bô là những người đi đầu trong ủng hộ tài chính và vận động các tầng lớp nhân dân Hà Nội tham gia ủng hộ vật chất cho chính quyền non trẻ. Công lao ấy đã đi vào lịch sử, được đời đời các thế hệ người Việt Nam ghi nhận. Chính vì vậy, nhằm vinh danh những công lao, đóng góp của gia đình với Đảng, Chính phủ và ngành tài chính, tưởng nhớ công lao của gia đình doanh nhân yêu cách mạng này, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh cụ Trịnh Văn Bô, mừng đại thọ 100 tuổi của cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ, Bộ Tài chính đã biên soạn cuốn sách “Doanh nhân Trịnh Văn Bô và những cống hiến cho nền tài chính cách mạng Việt Nam”.
Bài và ảnh: VŨ DUNG