QĐND - Đang có những tín hiệu cho thấy, I-xra-en và Pa-le-xtin chấp nhận nhún nhường nhau nhằm tiến tới một nền hòa bình cho khu vực.

Ngày 4-4, một quan chức Pa-le-xtin cho biết, Tổng thống Ma-mút Áp-bát (Mahmud Abbas) sẽ tạm thời hạn chế hành động đơn phương chống lại I-xra-en để tạo cơ hội nối lại cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian. Quan chức giấu tên trên cho biết: "Ông Áp-bát và ban lãnh đạo Pa-le-xtin đã quyết định tạo cơ hội thành công cho các nỗ lực của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry)". Theo đó, trong khoảng hai tháng tới, ông Áp-bát và chính quyền Pa-le-xtin sẽ ngừng mọi biện pháp đơn phương thông qua các cơ quan của LHQ và không đưa vụ kiện I-xra-en lên Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC). Trước đó, Pa-le-xtin đã "chọc giận" Mỹ và I-xra-en khi đơn phương theo đuổi việc nâng cấp quy chế nhà nước tại LHQ hồi cuối năm 2012, mặc dù họ nhận được sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng quốc tế.

Động thái mới nhất này của Pa-le-xtin được cho là nhằm đáp lại sự  “nhượng bộ” của I-xra-en nhằm mở đường cho hai bên nối lại đàm phán hòa bình. Hồi cuối tháng 3 vừa rồi, Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu (B. Netanyahu) đã quyết định giải tỏa tiền thuế trả cho chính quyền Pa-le-xtin hằng tháng (khoảng 100 triệu USD), vốn bị nhà nước Do Thái phong tỏa từ tháng 12-2012, sau khi Pa-le-xtin được công nhận quy chế nhà nước quan sát viên tại LHQ.

Người dân Pa-le-xtin tham gia biểu tình tại khu Bờ Tây hôm 4-4. Ảnh: AP.

Tuyên bố của Pa-le-xtin được đưa ra chỉ vài ngày trước chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ G.Ke-ri nhằm gặp gỡ các lãnh đạo của I-xra-en và Pa-le-xtin trong nỗ lực tái khởi động tiến trình hòa bình bị đình trệ từ năm 2010. Trong một động thái được cho là bất ngờ, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 3-4 thông báo, ông Ke-ri sẽ trở lại Giê-ru-xa-lem và vùng lãnh thổ Pa-le-xtin vào đầu tuần tới để sắp xếp một loạt các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo khu vực vào cuối tháng này.

Hy vọng về một nền hòa bình ở khu vực đang được nhen nhóm sau khi chính quyền của Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (B.Obama) đã nối lại các hoạt động ngoại giao con thoi để khởi động lại tiến trình hòa bình Trung Đông vốn bị bế tắc từ cuối năm 2010. Hồi giữa tháng 3 vừa qua, Tổng thống Ô-ba-ma cùng với ngoại trưởng Ke-ri đã có chuyến thăm I-xra-en và khu Bờ Tây. Tại đây, ông Ô-ba-ma lần lượt đã có các cuộc gặp riêng với Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu và Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ V.Nu-lan (V.Nuland) cho biết, nhiệm vụ của ông Ke-ri trong chuyến trở lại Trung Đông lần này là phải làm cho cả I-xra-en và Pa-le-xtin nhận thấy, nhu cầu cần phải ngồi vào bàn đàm phán và cả hai cần phải có sự nhượng bộ.

Suốt nhiều thập niên qua, tiến trình hòa bình I-xra-en - Pa-le-xtin luôn gặp trắc trở. Đã có rất nhiều cơ hội đến nhưng rồi lại bị bỏ lỡ vì người ta không tận dụng được nó. Nguyên nhân là vì các bên đều giữ lập trường cứng rắn và không bên nào chịu thỏa hiệp. Trong các lần đàm phán trước, lập trường của các bên còn rất xa nhau. Chính vì thế, nhiều nhà phân tích cho rằng, hy vọng về một kết quả tốt đẹp cho tiến trình hòa bình giữa hai bên là khá mong manh.

Trong tuyên bố hôm 4-4, quan chức Pa-le-xtin trên cảnh báo, nếu I-xra-en không ngừng xây dựng các khu định cư Do Thái trên các phần đất chiếm đóng của Pa-le-xtin - một trong các điều kiện của Pa-le-xtin để nối lại bất kỳ cuộc đàm phán nào - thì chính quyền Pa-le-xtin sẽ lập tức bắt đầu trở lại làm việc thông qua các cơ quan quốc tế. Quan chức này khẳng định: "Việc xây dựng nhà định cư tại khu E1 (ở Bờ Tây) là giới hạn đỏ sẽ phá hoại khả năng đạt được giải pháp hai nhà nước". Người Pa-le-xtin cho biết, công trình xây dựng này trên thực tế đang cắt đôi lãnh thổ Pa-le-xtin và ngăn cản tạo ra một nhà nước Pa-le-xtin liền mạch.

Trong một diễn biến có liên quan, cùng ngày, hàng nghìn người Pa-le-xtin đã xuống đường ở khu Bờ Tây tham gia các cuộc biểu tình và lễ tang của một tù nhân Pa-le-xtin qua đời khi đang được giam giữ trong một nhà tù ở I-xra-en. Phía Pa-le-xtin cáo buộc I-xra-en không điều trị y tế cần thiết cho tù nhân này dẫn tới tử vong. Đây là cuộc biểu tình lớn nhất ở Bờ Tây trong nhiều tháng qua. Các quan chức hai bên kêu gọi người dân bình tĩnh. Đến đêm, tình hình dường như đã trở lại yên tĩnh.

HÀ NGỌC