Những ruộng mía bị bệnh xén tóc hư hại

Sắp đến ngày thu hoạch chưng cất mía đường, thế mà chỉ trong một thời gian ngắn hàng trăm héc-ta mía của bà con nông dân trên địa bàn các huyện phía Đông của tỉnh Gia Lai và một số vùng nguyên liệu mía xung quanh thị xã Kon Tum (tỉnh Kon Tum) đã bị nhiễm bệnh xén tóc, giảm sút năng xuất rất nhiều và có thể bị mất trắng nếu như các ngành chức năng không tìm ra “ liều thuốc đặc trị” trong thời gian ngắn nhất.

Diện tích mía bị bệnh xén tóc đang lan nhanh trên các địa phương của tỉnh Gia Lai, đặc biệt ở các huyện: Đăk Pơ, Kbang, thị xã An Khê và một số vùng lân cận như ở Ayun Pa và Ia Pa, nâng tổng số diện tích mía nguyên liệu bị nhiễm bệnh lên đến 704 ha. Trong đó, huyện Kbang bị nặng nhất, đã có hơn 400 ha mía bị nhiễm xén tóc, tại các xã Đăk Hlơh, Kon Blah mật độ cây mía bị nhiễm bệnh nhiều và phức tạp hơn. Còn ở vùng nguyên liệu mía “chủ lực” của Kon Tum như: Huyện Sa Thầy, xã Vinh Quang, Đoàn Kết, của thị xã Kon Tum cũng “tình cảnh” không khác gì các vùng nguyên liệu mía của Gia Lai là mấy. Trong khi đó, năm nay ở Tây Nguyên thời tiết thay đổi liên tục “nắng, mưa thất thường” là cơ hội cho mầm giống sâu bệnh và dịch xén tóc phát triển với qui mô rộng, đe doạ trực tiếp trên 1.700 ha mía của nông dân ở các vùng nguyên liệu mía đường của tỉnh Gia Lai và trên 873 ha mía của nông dân tỉnh Kon Tum.

Theo dự báo của Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai và Kon Tum: Xén tóc vẫn tiếp tục gây hại và có chiều hướng gia tăng, nhất là trên các diện tích mía lưu gốc đã bị nhiễm bệnh ở các vụ trước, cùng với một số vùng nguyên liệu mía được trồng mới trên diện tích ruộng đã bị nhiễm xén tóc nhưng chưa được người dân xử lý triệt để (phun thuốc, cày đất, phơi đất và trồng giống mía khác…). Người dân nôn nóng, lại tiếp tục trồng và có hộ lại tận dụng gốc mía năm trước làm cho dịch bùng phát theo chiều hướng gia tăng và có nới trở thành “điểm nóng” của dịch bệnh xén tóc.

Trước tình hình đó, để giúp hộ nông dân trồng mía tránh được rủi ro vì sâu bệnh, nâng cao năng suất thu hoạch, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai đã tiến hành kiểm tra, thử nghiệm và phát hiện một loại nấm có thể diệt được loại xén tóc “tác quái” gây bệnh cho cây mía (hiện đang chờ thẩm định và xác minh thêm). Còn hiện nay, theo ông Nguyễn Văn Tú, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai thì biện pháp để diệt mầm bệnh xén tóc hại mía, tỉnh Gia Lai cần triển khai các biện pháp phòng trừ sâu bệnh tổng hợp, có sự kết hợp đồng bộ giữa cơ quan chuyên môn (Chi cục Bảo vệ thực vật) với chính quyền địa phương và hộ nông dân trồng mía. Để thực hiện tốt biện pháp này, cần xử lý triệt để, diện tích mía bị xén tóc gây hại, không để mía tồn tại mà phải nhanh chóng triệt phá và thiêu đốt, vệ sinh đất trồng và sử dụng giống mía phù hợp.

Trong tâm trạng lo lắng, đứng nhìn ruộng mía của mình đang đần dần bị thu hẹp vì xén tóc và sâu đục thân, chị Trần Thị Hường ở xã Đoàn Kết thuộc thị xã Kon Tum cho chúng tôi biết: “Năm nay, gia đình chị đầu tư hơn 30 triệu đồng, trồng được hơn 3 ha mía, đã gần năm, có cây cao hơn mét, đang xanh tốt, tự nhiên lại thấy từng khoảng một, cây mía vàng dần rồi chết, nhổ lên xem thì thấy gốc mía bị sâu ăn rỗng, ngọn cây mía bị thối, thân cây mía rỗng khô nước… biết là ruộng mía của gia đình bị xén tóc và đục thân ăn hại, gia đình chị đã mua thuốc về phun nhưng hiệu quả đem lại không khả quan, mía vẫn bị chết vì sâu bệnh và đang lan rộng, gia đình bó tay, chịu buồn vì nợ ngân hàng ngày càng cao, mía thì bị sâu ăn hại và chưa đến mùa thu hoạch…”.

Theo Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Gia Lai và Kon Tum thì biện pháp phòng trừ xén tóc tốt nhất mà bà con có thể vận dụng là: Đối với những vùng trồng mía lưu gốc cần vệ sinh đồng ruộng sau khi thu hoạch, cày xới gốc, đánh rãnh, bón phân kịp thời; nếu phát hiện thấy nhộng và sâu non thì nhanh chóng tiêu diệt và sử dụng các loại thuốc sau: Diaphos 10G, Basudin 10H, Sago-Super 3G, liều lượng từ 30 đến 40 kg/ha để rải. Đối với trồng mới: Tuyệt đối không trồng lại trên vùng đất vụ trước bị xén tóc, sâu đục thân ăn hại, trước khi trồng nên xử lý vôi bột 500kg/ha vào lúc làm đất lần cuối, kết hợp với rải thuốc hoá học: Diaphos 10G, Basudin 10H, Sago-Super 3G, liều lượng từ 30 đến 40 kg/ha để rải vào rãnh trước khi đặt hom. Đối với mía non đã mọc: Cần kiểm tra xén tóc thường xuyên, nếu phát hiện thì xử lý kịp thời bằng các loại thuốc hoá học như trên, nhưng nhớ rạch hàng hai bên rồi mới rải thuốc.

Lê Quang Hồi