QĐND - Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc đang bước vào ngưỡng cửa của một cuộc chiến thương mại sau khi Bắc Kinh ngày 5-6 tuyên bố mở cuộc điều tra chống phá giá nhằm vào rượu vang nhập khẩu từ châu Âu, để đáp lại việc Ủy ban Châu Âu (EC) đã áp đặt các loại thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc, bất chấp sự phản đối của Đức và những cảnh báo từ phía Bắc Kinh.

AFP dẫn thông tin từ Bộ Thương mại Trung Quốc (MOC) cho hay, nước này đã bắt đầu tiến hành điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm rượu vang của châu Âu. Năm ngoái, các nhà sản xuất rượu vang Trung Quốc cũng đã gửi kiến nghị lên MOC yêu cầu tiến hành điều tra sản phẩm rượu vang của EU bán phá giá trên thị trường Trung Quốc, cho rằng mặt hàng này được hưởng trợ giá của các chính phủ EU và gây tổn hại cho các nhà sản xuất rượu vang Trung Quốc.

Khách hàng Trung Quốc nếm thử rượu vang châu Âu tại một hội chợ thương mại quốc tế. Ảnh: AP.

Trong khi đó, một phát ngôn viên của EC khẳng định, Bắc Kinh sẽ không có cơ sở chứng tỏ rượu vang châu Âu được trợ cấp để bán vào thị trường này.

Tuyên bố của MOC được đưa ra đúng một ngày sau khi EC thông báo quyết định áp thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc. Cứ theo quyết định này thì kể từ ngày 6-6, EU sẽ tạm thời áp mức thuế phạt 11,8% đối với tất cả các sản phẩm tấm pin năng lượng mặt trời nhập khẩu từ Trung Quốc, và sẽ tăng lên 47,6% sau hai tháng nếu đôi bên không tìm ra các giải pháp cụ thể.

"Chúng tôi quyết định áp thuế trừng phạt đối với tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc sau khi phát hiện thấy những sản phẩm này được bán thấp hơn mức chi phí tới 88% tại thị trường châu Âu", Roi-tơ dẫn lời Uỷ viên phụ trách thương mại EU Ca-ren Đơ Gúc (Karel De Gucht) phát biểu trong một cuộc họp báo.

Theo ông Ca-ren Đơ Gúc, việc sản phẩm tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc bị bán phá giá sẽ gây tổn hại nặng nề cho ngành công nghiệp sản xuất pin năng lượng mặt trời của EU, khiến hàng chục nhà máy có thể phải đóng cửa và đe dọa việc làm của khoảng 25.000 nhân công.

Tuy nhiên, ông Hen-mút Sôn-dơ (Helmut Scholz), báo cáo viên thường trực về quan hệ thương mại EU - Trung Quốc của Nghị viện châu Âu, lại có quan điểm hoàn toàn trái ngược khi chỉ trích quyết định đánh thuế pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc. Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI) cũng bày tỏ lo ngại về quyết định này, cho rằng việc làm trên có thể đẩy EU và Trung Quốc vào một cuộc chiến thương mại gây thiệt hại lớn về kinh tế. Bộ trưởng Kinh tế Đức Phi-líp Râu-xlơ (Philipp Roesler) thậm chí còn chỉ trích quyết định của EC là một sai lầm nghiêm trọng.

Thực tế, quyết định của EC nhiều khả năng sẽ làm giá sản phẩm pin năng lượng mặt trời bán tại thị trường châu Âu bị đội lên cao và mang lại những khó khăn không nhỏ cho các nhà nhập khẩu mặt hàng này.

Những số liệu thống kê cho thấy, từ chỗ tay trắng trên thị trường châu Âu, ngành sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc đã tăng quy mô gấp bốn lần trong giai đoạn 2009-2011 và vươn lên vị trí thống lĩnh với hơn 80% thị phần tại thị trường EU, đạt kim ngạch xuất khẩu 21 tỷ ơ-rô (27 tỷ USD) riêng trong năm 2011.

Trước khi EC “xuống tay”, năm 2012, Mỹ cũng đã đánh thuế chống bán phá giá nhằm vào tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc vì cho rằng mặt hàng này được trợ giá không đúng quy định và bán phá giá.

Việc Trung Quốc đưa ra quyết định điều tra chống phá giá nhằm vào rượu vang châu Âu là một đòn đáp trả nặng nề đối với Pháp - quốc gia từng công khai ủng hộ đề xuất trừng phạt đối với sản phẩm tấm pin năng lượng mặt trời của Bắc Kinh. Các nhà sản xuất rượu vang truyền thống tại Boóc-đô (Bordeaux), Pháp, cũng đang đứng ngồi không yên, bởi Trung Quốc hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của loại rượu này. Ước tính cứ 5 chai rượu vang Boóc-đô nổi tiếng được sản xuất thì có một chai bán sang quốc gia đông dân nhất thế giới. Mỗi năm Trung Quốc nhập khẩu từ châu Âu 763 triệu ơ-rô rượu vang, trong đó có tới 546 triệu ơ-rô từ Pháp.

Ngoài ra, quyết định của Trung Quốc cũng có thể coi là một thảm họa đối với hầu hết các nhà sản xuất rượu vang ở châu Âu, đặc biệt là ở I-ta-li-a và Tây Ban Nha, hai quốc gia có số lượng lớn rượu vang xuất sang Trung Quốc hằng năm.

Mặc dù vậy, có thể khẳng định những quyết định bất lợi nhằm vào nhau vừa qua sẽ chỉ khiến cả Trung Quốc và EU thiệt hại. Nên nhớ rằng, Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU với kim ngạch hai chiều năm 2012 lên đến 418 tỷ ơ-rô. Thương mại cũng đóng vai trò nền tảng trong quan hệ Trung Quốc-EU.

Chính vì vậy, cả hai bên đều không muốn những tranh chấp thương mại xảy ra và kéo dài, nhất là trong thời điểm hiện tại, khi cả nền kinh tế Trung Quốc và các quốc gia thuộc EU đang phải trải qua thời khắc khó khăn hơn bao giờ hết.

Ngặt một nỗi, Trung Quốc và EU chỉ kịp nhận ra thực tế đó sau khi trót đưa ra những đòn phản công chớp nhoáng và đầy sức nặng nhằm vào nhau. Và nghịch lý đã xảy ra khi giờ đây họ lại phải tức tốc tìm cách giải quyết hậu quả của những quyết định mà chính họ đã đưa ra, để tránh bị rơi vào một cuộc chiến thương mại "lợi bất cập hại".

ANH VŨ