QĐND - Hội nghị Giơ-ne-vơ 2 dự định sẽ sớm được nối lại với hy vọng mở ra lối thoát cho tình hình Xy-ri, đem lại một cái kết có hậu cho cuộc khủng hoảng trầm trọng có nguy cơ lan rộng toàn khu vực.

Phát biểu với báo giới tại Giơ-ne-vơ, Thụy Sỹ, ngày 13-9, Ngoại trưởng Mỹ G. Ke-ri (John Kerry) và người đồng cấp Nga X.La-vrốp (Sergei Lavrov) đã nhất trí thúc đẩy một lần nữa hội nghị quốc tế nhằm kết thúc cuộc nội chiến ở Xy-ri - hay còn gọi là Hội nghị Giơ-ne-vơ 2.

Ngoại trưởng Mỹ G.Ke-ri (bên trái) và người đồng cấp Nga X.La-vrốp (bên phải) tại cuộc họp báo ngày 13-9. Ảnh: Roi-tơ

AFP dẫn lời Ngoại trưởng G. Ke-ri cho biết, ông và người đồng cấp X. La-vrốp có kế hoạch hội đàm tại thành phố Niu Y-oóc vào ngày 28-9 sắp tới để bàn về thỏa thuận giải trừ vũ khí hóa học ở Xy-ri, qua đó góp phần khôi phục các kế hoạch hòa bình ở quốc gia này và hy vọng có thể nhất trí được thời điểm tiến hành Hội nghị Giơ-ne-vơ 2. Trước động thái mới này, Đặc phái viên LHQ về Xy-ri L. Bra-hi-mi (Lakhdar Brahimi)-đồng thời là đại diện của Liên đoàn A-rập về Xy-ri, cho rằng yếu tố quan trọng quyết định việc tổ chức các hội nghị hòa bình mới chính là vấn đề loại bỏ vũ khí hóa học ở Xy-ri, sau nỗ lực không thành công trước đó tại Hội nghị Giơ-ne-vơ 1 hồi tháng 6-2012.

Hội nghị Giơ-ne-vơ 1 được tổ chức theo sáng kiến của Đặc phái viên LHQ C.An-nan (Kofi Annan), thu hút sự tham gia của Ngoại trưởng 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc) và các nước láng giềng của Xy-ri gồm Thổ Nhĩ Kỳ, I-rắc, Cô-oét và Ca-ta. Mục đích chính của Hội nghị Giơ-ne-vơ 1 là tập hợp các đại diện của chính phủ và phe đối lập Xy-ri cùng ngồi vào bàn đàm phán để đi đến một giải pháp toàn diện, tránh gây thêm tổn hại cho dân thường. Tuy nhiên, các bên đã thất bại trong việc tìm ra giải pháp chấm dứt cuộc khủng hoảng tại Xy-ri. Trong khi đó, Hội nghị Giơ-ne-vơ 2 đáng ra được tổ chức vào tháng 6-2013, theo sáng kiến của Ngoại trưởng Nga X.La-vrốp và Ngoại trưởng Mỹ G. Ke-ri. Nhưng tại cuộc họp kín giữa các quan chức của LHQ, Nga và Mỹ để bàn về công tác trù bị cho hội nghị, cả Oa-sinh-tơn và Mát-xcơ-va đều không nhất trí được về thời điểm diễn ra hội nghị và những thành viên được mời tham dự. Hai bên không có một thỏa thuận về việc liệu có đồng ý cho I-ran tham dự hội nghị hay không và ai sẽ đại diện cho lực lượng đối lập tại Xy-ri.

Itar-Tass dẫn ý kiến đánh giá của giới phân tích cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, Hội nghị Giơ-ne-vơ 2 là sự lựa chọn sáng suốt cho tất cả các bên xung đột ở Xy-ri và các nước lớn cần phải đặc biệt quan tâm để tránh lặp lại những sai lầm của quá khứ như chiến tranh ở I-rắc và Cô-xô-vô. Theo đó, các bên ở Xy-ri cùng các nước trong khu vực cũng như quốc tế cần thảo luận để tìm ra một giải pháp hòa bình, chấm dứt xung đột. Trước hết là ngừng bắn dưới sự giám sát của Liên đoàn A-rập hoặc một tổ chức do LHQ chỉ định. Tiếp đó là các cuộc đối thoại dân tộc gồm tất cả đại diện các phe phái, tôn giáo chính đảng và Chính phủ Xy-ri nhằm tìm ra những thỏa hiệp chính trị cho đất nước.

Chính vì vậy, triệu tập hội nghị quốc tế lần thứ hai về Xy-ri tại Giơ-ne-vơ và giải quyết bất đồng thông qua đối thoại và đàm phán đang là vấn đề được cộng đồng quốc tế chú ý theo dõi. Tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) lần thứ 13 diễn ra tại Cư-rơ-gư-xtan ngày 13-9, các nước thành viên SCO cũng tán thành nỗ lực triệu tập Hội nghị Giơ-ne-vơ 2. Theo quan điểm SCO, hội nghị sẽ phải đặt nền móng cho sự hòa giải và bình thường hóa tình hình ở Xy-ri với sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế.

Cuộc xung đột Xy-ri đã sang năm thứ ba và cướp đi sinh mạng của hàng trăm nghìn người, chưa kể hơn 6 triệu người Xy-ri bị mất nhà cửa. Như Tổng thư ký LHQ Ban Ki Mun (Ban Ki-moon) nhận xét, tình hình ở Xy-ri thật là "kinh khủng” và “chúng ta cần phải chấm dứt những hành động chiến sự, bạo lực và điều quan trọng nhất là phải tổ chức Hội nghị Giơ-ne-vơ 2 càng sớm càng tốt”./.

HOÀNG VŨ