Nên có luật về đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt

QĐND - Hiến pháp năm 1992, Điều 84 đã quy định Quốc hội có quyền thành lập hoặc giải thể đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt. Tuy nhiên, do chưa được quy định thành luật, nên sau hơn 20 năm chúng ta chưa có khu hành chính kinh tế đặc biệt nào. Trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Điều 115 chương Chính quyền địa phương tiếp tục quy định đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt, đơn vị hành chính ở hải đảo do luật định.

Đại biểu Vũ Chí Thực. Ảnh: Quang Minh.

Trong Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh cả nhiệm kỳ khóa XIII không đưa vào xây dựng luật này. Đồng nghĩa với nó là chưa thể có hy vọng thành lập được khu hành chính kinh tế đặc biệt trước năm 2016. Khu hành chính kinh tế đặc biệt là một mô hình chính quyền mới đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng và thành công. Hiện nay, mô hình này đã có ở 135 quốc gia với hơn 3.500 khu tạo ra hơn 68 triệu việc làm và đưa ra giá trị gia tăng được hơn 500 tỷ USD từ hoạt động thương mại và dịch vụ. Đây là một chính quyền đặc thù nên tổ chức bộ máy, mối quan hệ giữa Trung ương, địa phương, tính độc lập tương đối và các cơ chế chính sách cũng phải đặc thù và vượt trội so với các quy định của các đạo luật hiện hành.

Trong khi đó, cơ chế chính sách của ta đang áp dụng cho khu kinh tế mới chỉ quy định ở Nghị định 95 của Chính phủ nên tính pháp lý chưa đủ mạnh, chưa tạo được môi trường pháp lý đặc biệt cho việc ra đời, hình thành và đầu tư phát triển của khu kinh tế.

Qua rà soát bước đầu những nội dung liên quan đến tổ chức bộ máy, mối quan hệ Trung ương, địa phương, các cơ chế chính sách xây dựng đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt liên quan đến rất nhiều luật và pháp lệnh như: Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Ngân sách, Luật Nhà ở, Luật Thương mại, Luật Quy hoạch đô thị, Pháp lệnh phí và lệ phí v.v.. Vì vậy, không thể cùng một thời gian mà chúng ta xem xét sửa chữa một loạt các luật như trên mà rất cần thiết phải có luật riêng cho khu hành chính kinh tế đặc biệt vận hành và tổ chức thực hiện tốt nội dung của mình.

Chúng ta nói đến vấn đề hơi chậm tuy nhiên chúng ta đã có những khu vực, địa danh, vùng có lợi thế cạnh tranh toàn cầu như Phú Quốc, Vân Đồn, Vân Phong… Nếu ta có cơ chế chính sách tốt, có tính cạnh tranh toàn cầu thì chắc chắn chúng ta sẽ thành công. Nếu Quốc hội đã có quyết tâm cao trong việc thành lập các khu hành chính kinh tế đặc biệt thì sớm ban hành luật và cho làm chính thức, không làm thí điểm. Việc thành lập các đơn vị này nhằm tạo sức hút đầu tư lớn từ trong và ngoài nước, đặc biệt là vốn đầu tư nước ngoài, nếu chỉ làm thí điểm thì rất khó thuyết phục các nhà đầu tư chiến lược.