NATO tiết lộ kế hoạch tấn công Xy-ri

QĐND - Đô đốc Giêm Xtáp-ri-đi-xơ (James Stavridis), Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Âu của Mỹ kiêm Tư lệnh Bộ Chỉ huy tối cao NATO tại châu Âu, mới đây tuyên bố NATO đã sẵn sàng can thiệp vào Xy-ri như đã làm với Li-bi trước đây và đang xây dựng kế hoạch cho các hành động quân sự. Dường như NATO đã không còn kiên nhẫn vì cuộc khủng hoảng ở Xy-ri đã vượt qua ngưỡng hai năm mà chưa có dấu hiệu chấm dứt.

“Cân đong” các phương án dùng vũ lực

Phát biểu trước Ủy ban Quân lực thượng viện Mỹ, đô đốc Giêm Xtáp-ri-đi-xơ cho biết, các thành viên NATO đang “cân đong” kỹ lưỡng các kế hoạch cho một hành động quân sự có thể ở Xy-ri. Nhưng ông Giêm Xtáp-ri-đi-xơ cũng nhấn mạnh, bất cứ hành động can thiệp nào cũng phải dựa trên nghị quyết của HĐBA LHQ và thỏa thuận giữa 28 nước thành viên NATO. Theo ông, các thành viên NATO đã cân nhắc nhắm mục tiêu là mạng lưới phòng không của Xy-ri, như chiến lược đã áp dụng ở Li-bi năm 2011.

NATO triển khai tên lửa Patriot ở khu vực dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ với Xy-ri. Ảnh: AP

Trong phát biểu của mình, đô đốc Giêm Xtáp-ri-đi-xơ cho rằng tình hình Xy-ri đang ngày càng xấu đi với 70.000 người đã thiệt mạng, 1 triệu người phải rời bỏ đất nước và 2,5 triệu người buộc phải thay đổi chỗ ở. “Trong khi đó, không có dấu hiệu nào cho thấy cuộc nội chiến đẫm máu sẽ kết thúc”, ông Giêm Xtáp-ri-đi-xơ nhấn mạnh.

Cho đến nay, sự dính líu duy nhất của NATO tới cuộc nội chiến ở Xy-ri đó là việc lắp đặt một số tên lửa phòng không Patriot dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ với Xy-ri vào năm ngoái nhằm ngăn chặn khả năng sẽ có các cuộc tấn công bằng tên lửa từ Xy-ri sang Thổ Nhĩ Kỳ. Dựa vào động thái quân sự này của NATO, giới chuyên gia đã dự đoán một kịch bản can thiệp quân sự của NATO vào Xy-ri. Cụ thể, NATO sẽ thiết lập một vùng cấm bay ở miền Bắc Xy-ri giáp với Thổ Nhĩ Kỳ. Sau đó, Mỹ và NATO sẽ hỗ trợ đưa chính phủ lưu vong vừa được phe đối lập lưu vong của Xy-ri thành lập tại một hội nghị ở Thổ Nhĩ Kỳ về miền Bắc Xy-ri. Tại đây, liên minh này sẽ hỗ trợ thành lập một chế độ đối lập với chính phủ hợp hiến của Tổng thống An Át-xát. Giới chuyên gia dự báo, các bước tiếp theo sẽ khá giống với những gì NATO đã thực hiện ở Li-bi trước đây.

Nội dung những cuộc trao đổi giữa đô đốc Giêm Xtáp-ri-đi-xơ với các nghị sĩ tại Ủy ban Quân lực thượng viện Mỹ đã cho thấy khả năng kịch bản dự báo như trên là có cơ sở. Khi trao đổi với thượng nghị sĩ Giôn Mắc Kên, ông Giêm Xtáp-ri-đi-xơ cho biết, các khẩu đội Patriot có thể được lắp đặt tại những vị trí để có thể bắn hạ được máy bay Xy-ri.

Nhưng ông Giêm Xtáp-ri-đi-xơ nhấn mạnh rằng, các khẩu đội lên lửa Patriot sẽ chỉ được sử dụng cho mục đích phòng vệ. Còn để sử dụng cho các mục đích khác, bao gồm tấn công các máy bay quân sự của Xy-ri, sẽ cần sự nhất trí giữa các thành viên NATO. Trước Ủy ban Quân lực thượng viện, ông Giêm Xtáp-ri-đi-xơ cho biết, trong số các lựa chọn có việc sử dụng máy bay để thiết lập vùng cấm bay, hỗ trợ về mặt quân sự cho phe nổi dậy hay áp đặt các lệnh cấm vận vũ khí.

Vũ khí hóa học làm "thay đổi cuộc chơi"

Những tiết lộ về kế hoạch can thiệp vào Xy-ri của NATO được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Xy-ri An Át-xát đang chịu rất nhiều sức ép cả bên trong lẫn bên ngoài đòi ông phải từ bỏ quyền lực. Đây là lần đầu tiên, Mỹ và NATO công khai thừa nhận có kế hoạch can thiệp quân sự vào Xy-ri nhằm lật đổ chế độ của ông An Át-xát.

Tuyên bố của đô đốc Giêm Xtáp-ri-đi-xơ làm gia tăng mối lo ngại về khả năng kịch bản Li-bi sẽ tái diễn ở Xy-ri của dư luận quốc tế. Mối lo ngại này càng lớn hơn khi Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma đang ở thăm I-xra-en cũng đưa ra những tuyên bố ám chỉ sẽ “ra tay” với Xy-ri. Trước đây, ông Ô-ba-ma từng tuyên bố việc sử dụng, triển khai hay vận chuyển vũ khí hóa học sẽ là “lằn ranh đỏ” cho hành động can thiệp quân sự có thể ở Xy-ri. Tại I-xra-en, Tổng thống Ô-ba-ma khẳng định, nếu cuộc điều tra do ông yêu cầu thực hiện về hành động sử dụng vũ khí hóa học ở Xy-ri phát hiện các bằng chứng cho thấy quân đội Xy-ri đã sử dụng loại vũ khí này, Mỹ có thể thay đổi sự dính líu của mình với cuộc nội chiến ở Xy-ri. Người đứng đầu Nhà Trắng gọi đó là “thứ thay đổi cuộc chơi” của Mỹ ở Xy-ri. Các phát biểu ám chỉ chính quyền của ông An Át-xát sẽ phải gánh chịu hậu quả và đối mặt với các hành động quân sự nếu sử dụng vũ khí hóa học.

Những phát biểu cứng rắn và đầy ẩn ý trên của ông Ô-ba-ma được đưa ra sau khi chính phủ Xy-ri và phe đối lập cùng ra sức đổ lỗi cho nhau về vụ tấn công bằng vũ khí hóa học vào thành phố phía bắc A-lép-pô mới đây. Cả hai cùng kêu gọi mở một cuộc điều tra quốc tế về việc tấn công bằng vũ khí hóa học ở Xy-ri.

Tuy nhiên, việc tấn công quân sự Xy-ri hiện còn gây nhiều tranh cãi ở chính Mỹ và giữa các thành viên NATO. Không ít tướng lĩnh Mỹ tỏ ra rất thận trọng với khả năng này do lo ngại các phương án hỗ trợ phe đối lập Xy-ri có thể là “con dao hai lưỡi” khi các khoản viện trợ rơi vào tay khủng bố. Trong khi đó, các nước thành viên NATO cũng đang tranh cãi gay gắt về khả năng tấn công Xy-ri. Chính ông Giêm Xtáp-ri-đi-xơ thừa nhận rằng, mỗi nước thành viên lại có một ý kiến riêng về cách thức can thiệp và chưa có sự thống nhất trong cách tiếp cận chung của NATO đối với vấn đề Xy-ri.

MAI NGUYÊN