QĐND - Việc sử dụng vũ khí hóa học tại Xy-ri có thể sẽ làm “thay đổi cuộc chơi”. Tuy nhiên, các cơ quan tình báo cần có thêm thời gian để thu thập chứng cứ mới có thể đi đến kết luận chính thức liệu Xy-ri đã vượt qua cái gọi là "giới hạn đỏ" hay chưa. Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) đã nhấn mạnh như vậy sau cuộc hội đàm tại Nhà Trắng với Quốc vương Gioóc-đa-ni Áp-đu-la (Abdullah) ngày 26-4 (giờ Oa-sinh-tơn).

Tổng thống Ô-ba-ma nhấn mạnh: “Thật khủng khiếp khi sử dụng súng cối bắn vào dân thường. Và sẽ càng khủng khiếp hơn khi vũ khí có tiềm năng hủy diệt hàng loạt nhằm vào dân thường. Điều này vi phạm tiêu chuẩn và luật pháp quốc tế. Nó sẽ dẫn đến thay đổi cuộc chơi”. Tổng thống Ô-ba-ma cũng cảnh báo chính phủ của Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Át-xát) về các hậu quả có thể phải hứng chịu nếu thực sự Đa-mát sử dụng vũ khí hóa học.

Lực lượng Quân đội Xy-ri tự do chuẩn bị vũ khí chống lại quân đội chính phủ của Tổng thống An Át-xát. Nguồn: thestar.com

Vũ khí hóa học tại Xy-ri đang là đề tài “nóng” trên các bàn thảo luận khi tình báo Anh và Pháp mới đây đưa ra bằng chứng cho rằng, quân đội Xy-ri đã sử dụng khí sarin, loại hóa chất chết người mà Oa-sinh-tơn từng vạch “giới hạn đỏ” cảnh báo chính quyền Tổng thống Át-xát không được sử dụng để chống lại các tay súng nổi dậy. Song, những thông tin mà tình báo Anh và Pháp đưa ra đã bị giới chức Mỹ đánh giá thấp với lý do “những cáo buộc chỉ dựa trên nguồn tin trung gian và thông tin của bên thứ ba”. Giống như Anh và Pháp, những đánh giá mới nhất của tình báo I-xra-en về tình hình ở Xy-ri dường như vẫn còn thiếu “bằng chứng cụ thể”.

Tuy nhiên, ngày 25-4, Mỹ lần đầu tiên tuyên bố nước này tin rằng, chính quyền của Tổng thống An Át-xát có khả năng đã sử dụng vũ khí hóa học đối với lực lượng đối lập, mặc dù lưu ý thông tin của các cơ quan tình báo không chính xác 100%. Tuyên bố của Nhà Trắng nói rằng, cộng đồng tình báo Mỹ đánh giá với những mức độ khác nhau về những bằng chứng cho rằng chính quyền Xy-ri đã sử dụng vũ khí hóa học với một quy mô nhỏ, đặc biệt là chất độc sarin.

Giới phân tích cho rằng, Tổng thống Ô-ba-ma muốn có thêm những bằng chứng có tính thuyết phục vì lo ngại lặp lại bài học cách đây một thập kỷ khi Mỹ phát động cuộc chiến tranh xâm lược I-rắc với cái cớ nước này đã có vũ khí hủy diệt hàng loạt, nhưng sau đó thực tế lại không phải như vậy. Những cảnh báo mạnh mẽ của ông Ô-ba-ma nhằm vào Chính phủ Xy-ri còn nhằm làm dịu áp lực từ phía một số nghị sĩ của đảng Cộng hòa đòi Mỹ phải có hành động can thiệp trực tiếp.

Tuy nhiên, phát hiện này đưa Oa-sinh-tơn tới gần hơn việc tuyên bố Xy-ri vượt qua "giới hạn đỏ" của Tổng thống Ô-ba-ma để Mỹ can thiệp sâu hơn vào cuộc nội chiến tại quốc gia Trung Đông. Theo người phát ngôn Nhà Trắng Giây Ca-ni (Jay Carney), Tổng thống Ô-ba-ma "đã đặt mọi phương án lên bàn", kể cả hành động quân sự, trong lúc các nhà điều tra đang tập hợp thêm số liệu và bằng chứng.

Tất nhiên, chính quyền của Tổng thống Át-xát thừa hiểu nước này sẽ phải hứng chịu hậu quả gì nếu họ vượt qua "giới hạn đỏ" đó. Vì vậy, họ không dại gì mà sử dụng chúng để dọn đường cho các cuộc tấn công xâm lược của phương Tây. Chính phủ Xy-ri đã liên tục nhấn mạnh, "cho dù chúng tôi có loại vũ khí đó đi chăng nữa, chúng tôi cũng không sử dụng chúng". Thậm chí, Chính quyền Đa-mát ngày 26-4 đã nhất trí cho các chuyên gia của Nga tiến hành điều tra và xác minh việc sử dụng vũ khí hóa học tại Xy-ri. Theo Bộ trưởng Thông tin Xy-ri Ôm-ran An Dâu-bi (Omran al-Zoubi), Chính phủ Xy-ri yêu cầu xác minh tại chỗ thông tin về việc các nhóm khủng bố, trong đó có Al-Qaeda, đã sử dụng vũ khí hóa học trong vụ tấn công tại khu vực Khan An A-xan, gần thành phố A-lép-pô khiến 14 người thiệt mạng và 50 người bị thương. Ông Dâu-bi nghi ngờ vũ khí hóa học nhiều khả năng được đưa vào Xy-ri từ Thổ Nhĩ Kỳ.

BÌNH NGUYÊN