Cánh đồng muối Long Điền Tây mang lại thu nhập ổn định cho diêm dân (ảnh internet)

Sản xuất muối là nghề truyền thống lâu đời của diêm dân vùng biển Tây Nam bộ, tập trung nhiều ở các tỉnh Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu. Vụ sản xuất muối năm 2007 toàn vùng có gần 8.000 ha, giảm 500ha so với năm trước, năng suất bình quân 45 tấn/ha, sản lượng hơn 360.000 tấn, trong đó hơn 80% là muối đen, chủ yếu là để ướp tôm, cá. Những năm gần đây muối xuống thấp, diêm dân sản xuất không có lãi thậm chí còn lỗ do muối tiêu thụ không được. Vụ 2004-2005 giá muối tại Bạc Liêu, thương lái mua tại ruộng từ 5.500 đến 5.800 đồng/giạ (33kg/giạ) loại muối đen, còn muối trắng được giá hơn từ 9.000 đến 10.000 đồng/giạ, có năm muối chứa đầy ruộng mà chẳng thấy thương lái đến mua nên diêm dân không còn mặn mà với muối, nhiều đồng muối đã chuyển sang nuôi trồng thuỷ sản.

Thông thường khi các đồng muối bước vào mùa mưa, diêm dân không còn sản xuất muối, nhu cầu tiêu dùng tăng, giá muối hạt tự nhiên tăng. Hiện tại, giá muối tại các tỉnh khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang tăng và giữ ở mức khá cao. Tại Bạc Liêu, muối đen thương lái mua tại ruộng từ 650-670 đồng/kg (tương đương 22.000 đồng/giạ), tăng từ 280 đến 300 đồng so với đầu vụ và tăng 450 đồng/kg so với năm trước; còn muối trắng bán được giá 900-1.000 đồng/kg tăng gần 400 đồng/kg so với đầu vụ. Có thể nói, giá muối này cao nhất 5 năm qua. Biết rằng, giá muối tăng, nhưng diêm dân không được vui. Bởi vì rất ít hộ còn muối để bán, trong khi đó có nhiều thương lái có từ một đến ba nghìn giạ muối. Hiện nay, chỉ riêng hai tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng còn gần 60.000 tấn muối, trong đó có hơn 80% là các thương lái trữ muối.

Sản xuất muối là một nghề thường chịu rủi ro từ thiên nhiên, có được hạt muối thì mồ hôi của diêm dân mặn thêm bao lần. Đã thế bà con không có nhà kho để chứa muối mà chỉ che bạt tạm, thu hoạch và bán ngay tại ruộng. Phần đông trong số họ còn nghèo, thu hoạch được muối là bán ngay để trang trải chi phí sản xuất, sinh hoạt gia đình và một phần trả nợ vay ngân hàng. Vài năm gần đây, nghề muối cứ “một lên hai xuống”, sau vài vụ bị ép giá, diêm dân đồng loạt giảm diện tích, sản lượng giảm, giá muối thị trường sẽ tăng cho đến vụ thu hoạch năm sau. Họ vẫn là người chịu thiệt và đến bao giờ cuộc sống của hàng trăm nghìn lao động nghề muối mới ổn định?

PHƯƠNG NGHI