QĐND - Từ ngày 1-5,  Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá bắt đầu có hiệu lực. Song đã mấy tuần qua, dường như Luật vẫn chưa đi vào đời sống. Bệnh viện, trường học, bến xe... vẫn nhan nhản người hút thuốc mà chưa thấy cơ quan chức năng nào đứng ra kiểm tra, giám sát, nhắc nhở và xử lý.

Tổ chức Y tế Thế giới ước tính, mỗi năm Việt Nam có khoảng 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá và đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên tới 70.000 người. Có khoảng 15 triệu người trưởng thành hút thuốc (47,4% là nam, 1,4% là nữ). Lo ngại lớn nhất là số người không hút thuốc lá bị phơi nhiễm chiếm 55,9% với khói thuốc thụ động.

Nhiều người hút thuốc tỏ ra thờ ơ, vô cảm trước sự khó chịu của những người xung quanh. Được hỏi tại sao trong bệnh viện mà vẫn hút, anh Lê Văn Kiên, một người đang chăm bệnh nhân tại bệnh viện C (xem ảnh) thản nhiên trả lời: “Trong bệnh viện toàn mùi hôi tanh nên tôi hút cho khỏi buồn nôn. Với lại nghiện thuốc, không hút nó buồn miệng lắm!”.

Tại các quán nhậu, quán bia đông người hoặc các quán cà phê trên địa bàn Hà Nội vẫn bắt gặp cảnh tượng các cô gái mặc váy ngắn tiếp thị thuốc lá cho khách. Mới đây, chúng tôi có mặt tại quán cà phê Hoàng, số 2 Phan Đình Phùng (Hà Nội) thì vẫn thấy có rất nhiều nhân viên nữ tiếp thị bán thuốc lá đến từng bàn.  Trong khi đó, tại Điều 9 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã quy định rõ: Cấm quảng cáo, khuyến mại thuốc lá; tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức; cấm hút thuốc nới công công như bến xe, bệnh viện...

Cũng trong Điều 9, Luật này quy định: Cấm người chưa đủ 18 tuổi sử dụng, mua, bán thuốc lá; sử dụng người chưa đủ 18 tuổi mua, bán thuốc lá; bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi. Tuy nhiên, quy định này hầu như đã bị phớt lờ và việc bán thuốc lá cho trẻ em dưới 18 tuổi vẫn diễn ra khắp nơi.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng vụ Pháp chế, Bộ Y tế cho biết: Bộ đang trình Chính phủ Nghị định chi tiết về các biện pháp xử phạt hành chính đối với người hút thuốc lá nơi công cộng... Song, trước hết cần tập trung tuyên truyền để người dân ý thức được tác hại của thuốc lá. Tuyên truyền để người dân biết về Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Sau đó, sẽ tiến hành xử lý nghiêm những hành vi vi phạm hút thuốc lá nơi công cộng”.

Cũng theo ông Quang: Việc xử lý người vi phạm hút thuốc lá nơi công cộng là rất khó, bởi hành vi vi phạm của họ thực hiện trong thời gian ngắn mà lực lượng có thẩm quyền xử lý lại mỏng. Vì vậy, cần sự vào cuộc của cả cộng đồng. Mọi người cần nhắc nhở khi thấy người hút thuốc nơi công cộng, để họ ý thức được hành vi đó là vi phạm pháp luật, thiếu văn hóa.

Dự thảo Nghị định xử phạt sẽ khá nặng. Theo đó, sẽ phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với hành vi tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức. Phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng với hành vi hút thuốc lá tại những nơi cấm hút... Hy vọng rằng, sau khi có chế tài đủ mạnh, hiện tượng "phì phèo thuốc lá" nơi công cộng sẽ từng bước chấm dứt. 

VŨ HẰNG