Lời hứa và việc làm ở Dung Quất

Toàn cảnh nhà máy lọc dầu. Ảnh: PHẠM NGỌC LÂM

1.230 ngày không nghỉ

Chúng tôi về NMLD Dung Quất đúng lúc áp thấp nhiệt đới đang di chuyển trên biển miền Trung. Mây đen tối trời, mưa như trút nước. Trên công trường, gần 1.200 cán bộ, kỹ sư, công nhân cùng các chuyên gia đang miệt mài hoàn thành công đoạn cuối của các gói thầu trong dự án.

Kỹ sư Nguyễn Hoàng Giang, Phó tổng giám đốc kỹ thuật, Phó trưởng ban chạy thử NMLD Dung Quất, tiếp chúng tôi ngay cạnh nhà máy phát điện. Không giấu được niềm vui, anh nói: “Mấy ngày nay trời mưa to, gió lớn, tàu Eagle Milwaukee, của Xin-ga-po chở 52.500 tấn dầu DO, cập cảng rót dầu không bến của nhà máy từ chiều 16-11, nhưng vẫn chưa kết nối để nhập dầu được. Anh em chúng tôi luôn túc trực và sẵn sàng chỉ chờ bớt gió là tiến hành bơm dầu từ tàu qua hệ thống phao SPM và hệ thống ống ngầm chạy dưới đáy biển đi vào bồn chứa tại nhà máy”. Theo anh Giang, đây là một trong những mốc quan trọng trong tiến trình chạy thử. Ban quản lý dự án đang phối hợp với nhà thầu chính Technip và các đơn vị liên quan giám sát chặt chẽ quá trình nhập dầu nhằm bảo đảm an toàn, đúng tiến độ. Cuối tháng này, NMLD Dung Quất sẽ nhập 80.000 tấn dầu thô từ mỏ Bạch Hổ để vận hành cho ra sản phẩm xăng, dầu đầu tiên vào tháng 2-2009. Vẫn theo anh Giang, đến nay, khối lượng xây dựng các phân xưởng đã hoàn thành 98%, khối lượng chuẩn bị cho chạy thử đạt hơn 37%. Tôi hỏi: “Mới xong 37% của công đoạn quan trọng nhất, liệu có bảo đảm đúng tiến trình như kế hoạch?”. Anh Giang cười: “Sẽ bảo đảm đúng kế hoạch anh ạ. Tháng 12 tới đây, chúng tôi cho chạy thử phân xưởng công nghệ đầu tiên. Đây là phần việc quan trọng nhất, chạy thử thành công là sẽ có sản phẩm. Đúng tháng 2-2009, nhà máy sẽ cho ra mẻ sản phẩm chính thức đầu tiên”.

Mới đây nhất, ngày 12-11, Ban Quản lý nhà máy cùng với nhà thầu Technip đã vận hành máy phát điện đầu tiên trong tổ hợp 4 máy. Máy phát điện này có tốc độ 4.922 vòng/phút, công suất thiết kế là 27 MW do nhà thầu Nippon của Nhật Bản cung cấp và lắp dựng. Đây là nguồn cung cấp điện chính cho NMLD. Dự kiến từ nay đến cuối tháng 12-2008, ba máy phát điện còn lại sẽ được vận hành. Chúng tôi được kỹ sư Nguyễn Anh Tâm đưa đi thăm Trung tâm điều khiển. Tại đây các chuyên gia của nhà thầu Technip cùng các kỹ sư của Việt Nam đang miệt mài bên những bảng điện. Ông Jayendra, người Ấn Độ, là kỹ sư chính của nhà thầu phụ trách ở trung tâm này nói: “Chúng tôi khâm phục tinh thần học tập của các kỹ sư Việt Nam. Chẳng bao lâu nữa các bạn có thể làm chủ các trang, thiết bị của nhà máy hiện đại vào bậc nhất ở châu Á được xây dựng ở Khu kinh tế này...”. Tôi nghĩ, đây không phải là lời “ngoại giao”, mà là sự đánh giá đúng mức.

Vậy là sau 41 tháng khẩn trương từ giải phóng mặt bằng, lắp đặt các trang, thiết bị của các gói thầu, một NMLD hiện đại vào bậc nhất ở châu Á đang hoàn thiện dần. Lời hứa của những người thực thi nhiệm vụ đang hoàn thành trong nhịp độ khẩn trương đến chóng mặt.

Sự lan tỏa từ công trình trọng điểm

Việc xây dựng NMLD Dung Quất, đã có sự tác động và lan tỏa trực tiếp đến tốc độ đầu tư của các dự án vào Khu kinh tế (KKT) Dung Quất. Theo Ban quản lý KKT Dung Quất,ngay sau khi động thổ xây dựng, KKT Dung Quất đã có bước nhảy vọt trong việc thu hút vốn đầu tư.

Đến nay, Ban quản lý KKT Dung Quất cấp phép cho 20 dự án (tổng vốn đầu tư đăng ký 2.534 tỉ đồng) và chấp thuận đầu tư cho 32 dự án khác (với số vốn 1,264 tỷ USD, trong đó có 4 dự án đầu tư nước ngoài). Hiện KKT này đã có 94 dự án được cấp giấy phép và chấp nhận đầu tư với số vốn đăng ký tương đương 4,5 tỷ USD. Đặc biệt, lần đầu tiên ở Dung Quất có 2 dự án đầu tư 100% vốn nước ngoài với quy mô lớn, đang triển khai các bước lập dự án và xin cấp giấy phép đầu tư với tổng vốn đăng ký vượt qua con số 1 tỷ USD. Đó là nhà máy luyện thép lò cao và nhà máy liên hiệp công nghiệp nặng do các tập đoàn lớn của châu Á đầu tư... Một vùng kinh tế đồng bộ đang được hình thành xung quanh công trình này. Điều đáng mừng là những dự án của các Tổng công ty mạnh của đất nước: Tổng Công ty lắp máy Việt Nam (LILAMA), Tổng Công ty Xây dựng Việt Nam (VINACONEX), Tổng Công ty xây dựng Sông Đà... đã và đang có mặt. Những công ty này dự kiến sẽ tạo ra hàng ngàn việc làm, mỗi năm đóng góp vào ngân sách Nhà nước hàng trăm tỉ đồng. Không chỉ bó gọn trong tỉnh Quảng Ngãi, Dự án hoàn thành còn có ý nghĩa rất to lớn đối với các tỉnh duyên hải miền Trung và Tây Nguyên. Đó là trọng điểm của vùng kinh tế miền Trung; là động lực, đòn bẩy vực dậy những tiềm năng kinh tế vốn lâu nay chưa có điều kiện phát triển. NMLD sẽ khai thông mọi khó khăn, ách tắc để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Thời cơ để miền Trung cất cánh sẽ có bước phát triển mới nhanh hơn trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Trên chiếc xe chuyên dụng đi một vòng quanh nhà máy cùng với Phó tổng giám đốc Nguyễn Hoài Giang, chúng tôi đã cảm nhận được tầm vóc to lớn của nhà máy này. Anh Giang bảo: “Việc xây dựng NMLD được coi là chiến lược đối với đất nước. Không có lý gì chúng ta xuất khẩu dầu thô đứng hàng thứ 6 trong châu Á, mà lại không có được một NMLD”. Anh còn nói rằng, NMLD Dung Quất còn là chiếc nôi đào tạo nhân lực cho các dự án lọc dầu tiếp theo. Rồi đây, những cán bộ, kỹ sư, công nhân lành nghề từ nhà máy này sẽ có mặt ở các dự án mới. Trong chiều mưa dầm, đi trong không gian bao la của nhà máy, điều ấn tượng để lại trong mỗi chúng tôi đấy là sự lao động sáng tạo của những người con ở khắp mọi miền đất nước đã, đang và tiếp tục xây dựng lên những công trình, những dấu ấn quan trọng của nền kinh tế đất nước. Ai đó ví Dung Quất là một cơ thể cường tráng, thì trái tim của nó chính là NMLD, trái tim của “chàng trai” cường tráng Dung Quất đang bơm “dòng máu nóng” đi nuôi cơ thể.

Khi tôi đang viết những dòng cuối của bài này, thì kỹ sư Giang điện cho biết: sau nhiều lần trì hoãn do mưa bão, 18 giờ chiều 23-11-2008, tàu Eagle Milwaukee (Xin-ga-po) bắt đầu kết nối và nhập hơn 52.000 tấn dầu DO vào phao rót dầu không bến (SPM). Dầu đã được bơm từ tàu qua hệ thống phao SPM thông hai đường ống nối dài 242m/1 ống nối từ phao rót dầu xuống tàu chở dầu thô. Sau đó, theo hệ thống ống ngầm chạy dưới biển dài 3,2km, đưa vào các bồn bể chứa tại Nhà máy an toàn.

NMLD Dung Quất được xây dựng trên diện tích 338ha mặt đất và 473ha mặt biển; tổng mức đầu tư 2,50 tỷ USD (chưa kể phí tài chính trong thời gian xây dựng). Trong đó, nhà máy chính 110ha; khu bể chứa dầu thô và sản phẩm 85,83ha; tuyến ống dẫn dầu thô và sản phẩm, cấp và xả nước biển 94,46ha; khu cảng xuất sản phẩm, hệ thống phao rót dầu không bến (SPM), đường ống ngầm dưới biển và khu vực vòng quay tàu 486,04ha. Ngoài ra, còn có hàng chục phân xưởng như: Chưng cất dầu thô ở áp suất khí quyển (CDU), xử lý naphtha bằng hydrro (NHT), reforming xúc tác liên tục, xử lý LPG, thu hồi propylene (PRU), xử lý kerosene (KTU), xử lý naphtha từ RFCC (NTU), nước chua (SWS), xử lý nước chua, tái sinh amine (ARU), trung hòa kiềm (CNU), thu hồi lưu huỳnh (SRU), Isomer hóa (ISOM), xử lý LCO bằng hydrro (LCO-HDT)...; nhiều hạng mục phụ trợ: Máy điện, hệ thống cung cấp hơi, khí trơ, nhiên liệu, khí nén, xử lý nước thải, khu bể chứa trung gian, khu bể chứa dầu thô, khu bể chứa sản phẩm, nhà hành chính, xưởng bảo dưỡng sửa chữa; các công trình biển như hệ thống phao rót dầu không bến nhập dầu thô có thể tiếp nhận tàu dầu có trọng tải 80.000 - 110.000DWT, 6 bến xuất sản phẩm của cảng kín gồm bến số 1 và số 2 cho tàu có trọng tải tới 50.000DWT, bến số 3, 4, 5 và 6 cho tàu có trọng tải tới 30.000DWT. Từng bước, Nhà máy lọc dầu Dung Quất sẽ cho ra các sản phẩm propylene, khí hóa lỏng (LPG), xăng ôtô không pha chì (xăng A-90/92/95 RON), nhiên liệu phản lực/dầu hỏa dân dụng, nhiên liệu diezel ôtô (DO) và dầu nhiên liệu (FO)... đáp ứng khoảng 33% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước.