Lạm phát không còn là mối lo ngại lớn trong năm nay

QĐND - Trong vài năm gần đây, lạm phát luôn là nỗi lo lắng của Chính phủ và là nỗi ám ảnh của người dân. Tuy nhiên, ngày 27-6, tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6-2013, các thành viên Chính phủ đều cho rằng, lạm phát không còn là mối lo ngại lớn trong năm 2013.

Không lo ngại, vẫn cảnh giác

Là thành viên Chính phủ đầu tiên trình bày báo cáo trước Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh đã miêu tả bức tranh kinh tế Việt Nam trong 6 tháng đầu năm qua với đủ gam màu sáng, tối. Có lẽ, thông điệp “lạm phát không còn là mối lo ngại lớn trong năm 2013” là điểm nổi bật nhất trong bức tranh toàn cảnh ấy.

Bộ trưởng Bùi Quang Vinh phân tích rất kỹ về diễn biến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong 6 tháng đầu năm. Theo Bộ trưởng, CPI sau 7 tháng tăng liên tiếp đã có xu hướng giảm, hoặc tăng không đáng kể từ tháng 3-2013. Cụ thể, CPI tháng 3 giảm 0,19%, tăng rất nhẹ 0,02% trong tháng 4, tiếp tục giảm 0,06% trong tháng 5 và tăng không đáng kể 0,05% trong tháng 6. Nếu so sánh với tháng 12-2012, CPI tháng 6-2013 chỉ tăng 2,4%. Đây là mức tăng thấp nhất so với cùng kỳ trong suốt 10 năm qua.

Thừa nhận rằng lạm phát không còn là vấn đề quá lo lắng trong năm 2013, nhưng Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng cũng yêu cầu các bộ, ngành “không được chủ quan”, bởi “không phải là không có tình huống lạm phát sẽ cao trở lại”. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu, trong 6 tháng cuối năm, các bộ, ngành, địa phương phải tập trung điều hành bằng những giải pháp phù hợp để kiềm chế tốt lạm phát. Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu, cần phải kiểm soát chặt chẽ các chính sách và các cân đối lớn, giá các yếu tố đầu vào quan trọng như điện, xăng dầu, phân bón, dịch vụ…, tránh gây ra khả năng làm lạm phát cao trở lại, nhưng cũng phải ở mức phù hợp để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 5,5%.

Việc kiềm chế tốt lạm phát trong thời gian qua đã tạo ra dư địa để Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giảm lãi suất huy động. Thông tin từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hôm 27-6 cho hay, trần lãi suất huy động kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tại các ngân hàng đã được đưa về mức 7%/năm. Khi được báo cáo về thông tin này, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải có trách nhiệm điều hành lãi suất sao cho thích hợp. “Việc giảm lãi suất huy động phải phù hợp với tình hình lạm phát. Nếu lãi suất huy động bằng hoặc thấp hơn lạm phát thì làm sao huy động được tiền!” - Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo quy luật thông thường, khi lãi suất huy động giảm, lãi suất cho vay cũng giảm theo. Nếu nền kinh tế có đủ sức để hấp thụ hết nguồn vốn với lãi suất thấp, đây sẽ là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy kinh tế phát triển.

Kiềm chế lạm phát thành công, đại diện một số tỉnh đề nghị Chính phủ có giải pháp tăng tổng cầu tiêu dùng, kích thích kinh tế phát triển. Ảnh: Trọng Hải

Điều hành thị trường vàng: Không được phép lùi

Gắn liền với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát là mục tiêu điều hành thị trường vàng. Theo các nhà kinh tế học, nếu thị trường vàng không được điều hành tốt, có biến động mạnh, chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới tỷ giá tiền đồng Việt Nam. Tỷ giá tiền đồng Việt Nam không ổn định chính là một trong những yếu tố gây áp lực gia tăng lạm phát rất lớn. Bởi vậy, tăng cường các giải pháp điều hành thị trường vàng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát luôn là mục tiêu được Chính phủ ưu tiên. Như vậy, không khó hiểu khi trong Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6, vấn đề điều hành thị trường vàng rất được Thủ tướng Chính phủ quan tâm.

“Không gia hạn cho bất cứ ngân hàng nào trong việc tất toán vàng, hết tháng 6 là kết thúc việc tất toán vàng”, Thủ tướng Chính phủ nêu yêu cầu mạnh mẽ như một mệnh lệnh với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong phiên họp này.

Đáp lại yêu cầu của Thủ tướng, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Đồng Tiến khẳng định, sẽ không có trường hợp ngoại lệ và tất cả hoạt động tất toán vàng của các ngân hàng sẽ kết thúc theo đúng thời hạn.

Trình bày trước Chính phủ, Phó thống đốc Nguyễn Đồng Tiến cho hay, thời gian vừa qua, Chính phủ đã có báo cáo đầy đủ trước Quốc hội về vấn đề điều hành thị trường vàng, các mục tiêu đã đạt được và chính sách trong thời gian tới. Theo đó, giải pháp trước mắt không phải là nhằm ổn định thị trường vàng, bình ổn giá vàng, mà là cơ cấu lại tổ chức sản xuất, kinh doanh vàng, đồng thời ổn định tỷ giá tiền đồng Việt Nam.

Ông Nguyễn Đồng Tiến cũng cho hay, qua việc nhập vàng và bán cân đối vàng, ngân sách nhà nước đã thu được khoảng 1000 tỷ đồng chênh lệch. Trước đây, khoản tiền chênh lệch này đổ toàn bộ vào các khâu, các tổ chức trung gian. “Đây là kết quả quan trọng”, ông Nguyễn Đồng Tiến đánh giá.

Trước đó, đánh giá về việc điều hành thị trường vàng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh nói, hoạt động kinh doanh vàng đang dần đi vào hoạt động ổn định hơn so với trước. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách bình ổn thị trường vàng vẫn còn hạn chế, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và quốc tế vẫn ở mức cao (khoảng 5-6 triệu đồng/lượng) và chưa có dấu hiệu giảm.

Kết luận về vấn đề này, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh: “Tôi đánh giá cao về cách điều hành thị trường vàng trong thời gian qua”. Theo Thủ tướng, trước đó, chúng ta không điều hành được thị trường vàng, gây tác động mạnh tới tỷ giá tiền đồng Việt Nam. Nhưng chính sách điều hành thị trường vàng vừa qua của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thực hiện được mục tiêu bình ổn tỷ giá tiền đồng Việt Nam.

Về vấn đề chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới, Thủ tướng nói, mục tiêu của việc điều hành thị trường vàng không nhằm tới điều này. Giá vàng trong nước chênh lệch với giá vàng thế giới là bình thường, vì Việt Nam không phải là nước sản xuất vàng. Khi nhập khẩu, vàng sẽ phải chịu thêm các loại thuế, cộng thêm chi phí vận chuyển và các loại chi phí khác, giá vàng về đến Việt Nam khó có thể ngang bằng giá gốc.

Tuy nhiên, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước cần xây dựng giải pháp để có thể huy động tối đa nguồn lực về vàng trong nhân dân. Điểm mấu chốt là phải bảo đảm quyền lợi của người có vàng, để họ yên tâm chuyển đổi vàng thành nguồn lực đầu tư. Thủ tướng cũng cho rằng, đây là việc rất khó, nhưng “khó cũng vẫn phải làm để ổn định kinh tế vĩ mô”.

Chốt lại vấn đề này, Thủ tướng nói rằng, Ngân hàng Nhà nước “không được phép lùi” trước những ý kiến khác nhau về việc điều hành thị trường vàng. Thủ tướng giải thích, không thể để quay lại thời kỳ vàng được coi như một phương tiện thanh toán như trước đây, bởi “đi đâu cũng niêm yết bằng vàng thì làm sao ổn định kinh tế vĩ mô được?”.

Kiềm chế được lạm phát là thành công rất quan trọng của Chính phủ trong bối cảnh kinh tế trong nước và thế giới còn tiềm ẩn nhiều yếu tố rủi ro, khiến ngay cả các tổ chức tài chính uy tín trên thế giới cũng phải lên tiếng cảnh báo với chính phủ các nước. Tuy nhiên, đó mới chỉ là “một nửa thành công” của Chính phủ, bởi Chính phủ còn một nhiệm vụ rất quan trọng khác là phải điều hành nền kinh tế làm sao để đạt được mục tiêu tăng trưởng 5,5%. Mong rằng, mục tiêu này cũng sẽ được Chính phủ thực hiện thành công, để bức tranh toàn cảnh về kinh tế Việt Nam cuối năm nay sẽ có thêm nhiều gam màu sáng sủa…

MINH THẮNG