QĐND Online – Đó là nội dung chính của hội nghị “Tổng kết 5 năm thực hiện tối ưu hoá đường bay hàng không và phương thức bay giai đoạn 2008-2013” do Bộ Giao thông Vận tải tổ chức sáng 11-6, tại Hà Nội. Theo các chuyên gia tại hội thảo, với việc thiết lập mới, điều chỉnh hàng chục đường bay và hàng trăm trang hồ sơ phương thức bay mặc dù đã giúp tiết kiệm tới 3.000 tỷ đồng, nhưng với sự phát triển hàng không dân dụng hiện nay, nguy cơ quá tải, tắc nghẽn, hình thành các nút “cổ chai” trên bầu trời đang hiện hữu…

Quang cảnh hội thảo

Tiết kiệm 3.000 tỷ đồng từ tối ưu hoá đường bay

Theo ông Đinh Việt Thắng, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam: Những năm 80 của thế kỷ trước chỉ có vài chục chuyến bay mỗi ngày,  nhưng đến năm 2012 đã có hơn 457.000 chuyến bay, hằng năm tăng gần 30.000 chuyến bay. Vùng trời Việt Nam vốn không rộng càng trở nên chật hẹp. Áp lực tối ưu hoá hành trình bay càng trở nên cấp thiết, trở thành đề bài vô cùng khó khăn cho các cơ quan chức năng.

Đại tá Nguyễn Hữu Lương, cán bộ Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu cho biết: Địa hình của ngành hàng không trước 2008 còn hạn chế, thiếu đồng bộ nên việc quy hoạch không gian vùng trời chưa được tối ưu. Hệ thống sân bay trên cả nước dày, nhưng đường bay chằng chịt, chắp vá. Rất nhiều chuyến bay của hàng không chậm giờ. Cường độ bay trong vùng trời ngày càng tăng, trung bình 10%/năm nên có chỗ quá tải, có chỗ lại bay ít, tạo ra nhiều chỗ tắc nghẽn trong đó nổi cộm là khu vực TP Hồ Chí Minh và TP Hà Nội. Năm 2008, nhận thấy vấn đề đó, Bộ Quốc phòng đã nghiên cứu, khắc phục vấn đề này. Việc cải tiến, tối ưu hoá là rất đáng ghi nhận dù vẫn chắp vá, chưa mang tính đồng bộ, mới vướng chỗ nào thì xử lý chỗ đó.

Câu chuyện giải bài toán khó đó như thế nào?

Trung tướng Võ Văn Tuấn, Phó tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam cho biết, việc này đã được lãnh đạo Quân chủng Phòng không – Không quân và ngành hàng không trăn trở từ hơn 10 năm trước, mày mò tìm nhiều phương án.

Cả Trung tướng Phương Minh Hoà, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân và ông Phan Xuân Đức, Phó TGĐ Tổng công ty Hàng không Việt Nam khi phát biểu đều nhắc đến một “chuyến bay lịch sử”. Đó là chuyến bay 288 ngày 4-1-2009 khai trương tuyến Hà Nội – Cần Thơ. Trên chuyến bay, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã gọi Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải cùng nhiều lãnh đạo ngành hàng không để nắm tình hình về chuyện “tắc nghẽn” trên bầu trời. Thủ tướng chỉ đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Giao thông Vận tải phải sớm giải được “bài toán khó” này.

Trong 5 năm qua, tổ công tác liên ngành về đường hàng không và phương thức bay đã thiết lập mới 17 đường bay quốc tế và 12 đường bay nội địa, điều chỉnh 39 đường bay. Xây dựng mới và bổ sung 300 trang hồ sơ về phương thức bay đi, đến, tiếp cập và bay chờ tại các sân bay. Có các phương thức bay khi đi vào hoạt động đã tiết kiệm hàng triệu USD. Các đường bay và phương thức bay mới hoặc được điều chỉnh đã tối ưu hoá, đảm bảo an toàn, rút ngắn cự ly bay và tiết kiệm chi phí khai thác khoảng 3.000 tỷ đồng trong 5 năm (2008-2012). Theo Đại tá Đỗ Đức Minh, Phó tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không – Không quân, chỉ với việc điều chỉnh 11 đường bay, 305.456 chuyến bay đã tiết kiệm 62.045 tấn nhiên liệu, tiết kiệm 15.525 giờ.

Trung tướng Phương Minh Hoà cho biết, thành tựu trên là dẫn chứng tiêu biểu của việc kết hợp kinh tế với quốc phòng là một việc khó mà nhiều năm ta chưa làm được. Song để đạt được thành công đó, nhiều không vực và đường bay huấn luyện cho lực lượng không quân đã được điều chỉnh cho phù hợp mang lại lợi ích kinh tế, tạo điều kiện cho ngành hàng không góp phần phát triển kinh tế đất nước và đặt ra nhiều thách thức, yêu cầu mới trong bảo vệ bầu trời của Tổ quốc.

Một mô hình đường bay của hãng Vietnam Airline

Bao giờ có “đường cao tốc” trên…trời?

Dự báo những năm tới, hoạt động hàng không dân dụng Việt Nam sẽ tăng khoảng 8%/năm, hoạt động bay của không quân và các lực lượng khác cũng sẽ gia tăng, hiện tượng tắc nghẽn trên không sẽ xảy ra ở một số đường hàng không mà một số vùng trời sân bay như Tân Sơn Nhất, Cam Ranh, Nội Bài…

Để khắc phục vấn đề này, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết, trong kế hoạch giai đoạn 2013-2015 sẽ triển khai thêm một số đường bay đi Lào, rút ngắn tuyến bay Hà Nội – Australia, Singapore – Tân Sơn Nhất, Hà Nội – Xiêm Riệp (Campuchia), điều chỉnh toàn bộ hệ thống đường hàng không Việt Nam – Trung Quốc….Ngành hàng không sẽ nghiên cứu, thiết lập đường hàng không cao tốc nội địa song song một chiều phục vụ tuyến bay trục Bắc – Nam nhằm giảm thời gian bay và giảm tắc nghẽn trên không. Đồng thời, sẽ nâng cao hiệu quả một số đường hàng không trên biển Đông. Tổ chức lại vùng trời Cam Ranh, điều chỉnh phân khu kiểm soát của Trung tâm kiểm soát đường dài TP Hồ Chí Minh…Áp dụng công nghệ mới với dẫn đường bay các sân bay miền núi và địa hình miền núi như: Điện Biên, Cam Ranh, Côn Sơn…

Còn theo ông Phan Xuân Đức, cần tiếp tục cải thiện nắn chỉnh các đường bay từ Hà Nội – Hồng Công, Sài Gòn đi Đông Bắc Á qua Biển Đông. Với các sân bay Nội Bài, Đà Nẵng, ông Đức cho hay chưa có những đường bay riêng biệt đi và đến, cần tránh đi và đến cùng một đường phải điều chỉnh độ cao ảnh hưởng tới an toàn bay và tiết kiệm nhiên liệu…

Đại tá Nguyễn Hữu Lương cho rằng, cần sát sao hơn nữa điều chỉnh các đường bay để xử lý triệt để, tới đây sẽ có thêm các sân bay mới, máy bay mới nên phải tính toán…Cần tiết kiệm hơn nữa thời gian bay, thời gian chờ cho hành khách, thời gian này nhân ra với số lượng hành khách là vô cùng lớn.

Bài, ảnh: NGUYÊN MINH