QĐND - Tình trạng tai nạn giao thông (TNGT) về đêm thời gian qua đã liên tiếp xảy ra trên các tuyến quốc lộ, cướp đi sinh mạng của nhiều người. Điểm đặc biệt gây sự chú ý nhất đối với các vụ tai nạn này không phải bắt nguồn từ tình trạng xe ô tô không bảo đảm an toàn về kỹ thuật; hoặc tổ chức giao thông tại các điểm giao cắt, các vòng cua không hợp lý… mà là do lái xe ngủ gật trong quá trình điều khiển phương tiện, nhất là những lái xe đường dài (tuyến Bắc-Nam), hay từ các tỉnh vùng sâu, vùng xa phải chạy đêm để về các tỉnh, thành phố lớn như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh…
Theo số liệu thống kê, tổng hợp từ một số Phòng Cảnh sát Giao thông (CSGT) Đường bộ-Đường sắt khu vực miền Trung thời gian qua cho thấy, 20% số vụ TNGT xảy ra về đêm đều rơi vào khoảng từ 2 đến 5 giờ sáng. Đây là thời gian mà nhịp sinh học cơ thể đòi hỏi được nghỉ ngơi nhất khi đã căng sức gần 20 tiếng trong ngày. Đó cũng là múi giờ mà nghiều lái xe đường dài thú nhận là rất khó cưỡng lại được cảm giác thèm ngủ bởi họ đã phải căng sức trong suốt một ngày đường (rất cần được nghỉ ngơi để phục hồi sức khỏe). Nhiều lái xe đã tìm cách “khắc chế” cơn buồn ngủ vào múi thời gian này đã tìm cách uống rất nhiều nước chè, cà phê trước khi ngồi sau vô lăng. Có lái xe còn đóng cả nước chè, cà phê vào chai để lúc nào thèm ngủ lại uống vài ngụm để “cắt cơn” cho đầu óc tỉnh táo. Song, rốt cuộc không phải lái xe nào cũng vượt qua được cảm giác khó khăn này. Và 20% số vụ TNGT xảy ra về đêm kể trên là một minh chứng về tình trạng báo động.
Tìm hiểu thực tế nguyên nhân phát sinh tình trạng TNGT do lái xe thường xuyên ngủ gật gây lên; chúng tôi được biết nguyên nhân căn bản vẫn là do áp lực về môi trường kinh doanh vận tải hiện nay; thực tế không ít doanh nghiệp vận tải hành khách (nhất là doanh nghiệp tư nhân) đã “phớt lờ” những cảnh báo về hậu quả “ép” lái xe làm việc quá sức, không được nghỉ ngơi để đạt bằng được mục đích lợi nhuận. Nhiều doanh nghiệp đã tìm mọi cách tăng ca, tăng chuyến, thậm chí khoán, rút ngắn thời gian chạy… khiến lái xe, phụ xe lúc nào cũng ở trong tình trạng “căng như dây đàn” và dẫn đến tình trạng mệt mỏi, ngủ gật lúc nào không hay.
Do đó, để hạn chế và giảm TNGT do lái xe ngủ gật gây ra (nhất là đối với lái xe đường dài) ngoài chấp hành nghiêm các quy định về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông… thì các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách cần phải tạo điều kiện, bố trí thời gian để lái xe được nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe sau một ngày làm việc cường độ cao. Không vì “sức ép” lợi nhuận mà buộc lái xe, phụ xe làm việc quá sức. Mặt khác, ngành vận tải và CSGT các tỉnh, thành phố cũng cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ, phối hợp, theo dõi biểu đồ của các phương tiện vận tải, vận tải hành khách đang tham gia giao thông trên các tuyến; kiên quyết phòng ngừa và ngăn chặn tình trạng lái xe chạy quá nhiều thời gian so với quy định mà không được nghỉ, lái xe trong tình trạng uống rượu bia vượt quá nồng độ cho phép, xử phạt nghiêm các doanh nghiệp vận tải không chấp hành đúng các cam kết trong kinh doanh...
HOÀNG GIA MINH