Kiến nghị xử lý hơn 5000 tỷ đồng vi phạm

QĐND - Sau khi có kết quả thanh tra tại Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), Thanh tra Chính phủ kiến nghị thu hồi về ngân sách Nhà nước 105,8 tỷ đồng và kiến nghị xử lý 4.907 tỷ đồng vi phạm khác.

Trụ sở chính của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tại Hà Nội.

Chậm dự án, đầu tư dàn trải, kém hiệu quả

Kết quả thanh tra VNPT vừa được Thanh tra Chính phủ công bố công khai cho thấy, từ năm 2006 đến năm 2011, VNPT đã triển khai một số lượng dự án đầu tư lớn, quá trình thực hiện có nhiều dự án thay đổi mà chủ yếu là tăng tổng mức đầu tư; chậm tiến độ, trung bình mỗi dự án bị chậm thời gian 8,7 tháng, dẫn tới tăng chi phí đầu tư, giảm hiệu quả sử dụng vốn; chậm quyết toán vốn đầu tư, nhất là các dự án mua sắm thiết bị lớn.

Cụ thể, do sai lầm trong khảo sát, tính toán thực tế khả năng của doanh nghiệp và tình hình thị trường, chưa tuân thủ nghiêm các quy định về trình tự, thủ tục đầu tư dẫn tới việc mua sắm vật tư, thiết bị thừa thãi, khai thác kinh doanh kém hiệu quả, phải dừng đầu tư, gây lãng phí, thiệt hại về vốn. Ví dụ: Dự án cáp đồng còn tồn kho vật tư cáp các loại trị giá 70,497 tỷ đồng, dự án Cityphone lỗ và tài sản không khấu hao hết tổng cộng 168,522 tỷ đồng…

Một dự án "siêu chậm tiến độ" khác là Dự án đầu tư tuyến cáp quang biển trục Bắc - Nam với tổng mức đầu tư gần 3000 tỷ đồng. Dự án này đã chậm tiến độ gần 10 năm. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do khâu khảo sát, thiết kế, lập dự toán, thẩm tra, phê duyệt thực hiện kéo dài từ năm 2004 đến năm 2007; VNPT chưa tổ chức thực hiện đúng các yêu cầu quy định.

Việc quyết định đầu tư dự án Vinasat I, II với tổng mức đầu tư 9.280 tỷ đồng, tuy đạt được mục tiêu về chính trị - xã hội, khẳng định chủ quyền của quốc gia đối với nguồn tài nguyên trên quỹ đạo vệ tinh, bảo đảm yêu cầu về thông tin phục vụ quốc phòng, an ninh, phòng - chống thiên tai…, nhưng đến năm 2011 vẫn chưa bảo đảm hiệu quả kinh doanh như kế hoạch trong dự án được phê duyệt, lỗ vượt ngoài dự kiến 329 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực quản lý đầu tư tài chính dài hạn, Thanh tra Chính phủ cũng xác định, VNPT có sự đầu tư dàn trải dẫn tới lãng phí vốn đầu tư. Đến cuối năm 2011, VNPT đã đầu tư, góp vốn vào 86 doanh nghiệp với tổng trị giá 3.273 tỷ đồng. Trong số này, chỉ có 38 doanh nghiệp cho tỷ suất lợi nhuận bình quân 15,64%, các doanh nghiệp còn lại cho tỷ suất lợi nhuận bình quân thấp. Đặc biệt, có 20 doanh nghiệp khác và quỹ mà VNPT góp vốn đầu tư tới 723,8 tỷ đồng trong thời gian dài (từ 3 đến 5 năm) nhưng không thu được lợi nhuận, gây lãng phí vốn đầu tư.

Mặc dù vậy, VNPT vẫn chưa thực hiện nghiêm và đầy đủ trình tự, thủ tục theo Nghị định của Chính phủ và quy định của Bộ Tài chính về việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành nghề kinh doanh chính đối với 11 đơn vị. Đáng lưu ý là các sai phạm, yếu kém trong quản lý tại Công ty Tài chính bưu điện, dẫn tới kết quả kinh doanh thua lỗ, mất vốn lớn.

Việc quản lý doanh thu, chi phí, kết quả hoạt động kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước của VNPT cũng có nhiều vi phạm, làm thất thoát các khoản thu cho ngân sách Nhà nước. Cụ thể, việc phân bổ vào chi phí tài chính khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh do đánh giá lại số dư ngoại tệ tiền gửi ngắn hạn năm 2006 trị giá 25,586 tỷ đồng không đúng quy định, giảm lợi nhuận, thiếu thuế thu nhập doanh nghiệp 7,184 tỷ đồng. Ngoài ra, việc trích lập dự phòng các khoản nợ phải thu khó đòi thiếu so với quy định lũy kế đến năm 2011 là 202,462 tỷ đồng; chưa thực hiện nghiêm việc xử lý trách nhiệm đối với những đơn vị và cá nhân liên quan trong công tác quản lý hoạt động kinh doanh, hợp đồng thu cước viễn thông, dẫn đến phát sinh công nợ khó đòi giá trị lớn, chẳng hạn như Công ty Viễn thông quốc tế…

Trụ sở chính của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tại Hà Nội.

Cần nghiêm túc xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả

Với những sai phạm về kinh tế như vậy, Thanh tra Chính phủ kiến nghị các cơ quan chức năng xử lý thu hồi về ngân sách Nhà nước các khoản về thuế do VNPT và các đơn vị thành viên chưa thực hiện và thực hiện chưa đúng quy định trị giá 105,836 tỷ đồng. Trong số này có 57,772 tỷ đồng thuế VAT; 48,064 tỷ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý 4.907 tỷ đồng vi phạm khác của VNPT. Số tiền này chủ yếu ở các nội dung: Các khoản nợ phải thu khó đòi đã trích lập dự phòng; giá trị dịch vụ viễn thông công ích chưa thanh toán; các khoản trích lập dự phòng các khoản phải thu khó đòi thiếu; trích lập dự phòng, các Quỹ khen thưởng phúc lợi, Quỹ đầu tư phát triển không đúng quy định; chưa nộp Quỹ Viễn thông công ích; chênh lệch do xác định lại giá trị công ty; các khoản nộp thừa, chênh lệch lợi nhuận sau thuế chia theo vốn Nhà nước…

VNPT cần nghiêm túc kiểm điểm và chỉ đạo thực hiện kiểm điểm trách nhiệm cá nhân tại Công ty Mẹ và các đơn vị thành viên liên quan đến những khuyết điểm, vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn, tài sản nêu trong phần kết quả thanh tra. Trong quá trình kiểm điểm, đặc biệt chú ý đến các sai phạm trong đầu tư, mua sắm và đầu tư tài chính, những sai phạm cụ thể tại Công ty Tài chính bưu điện và Công ty Viễn thông Quốc tế.

Đối với Bộ Tài chính, Bộ Thông tin và Truyền thông, Thanh tra Chính phủ đề nghị thực hiện và chỉ đạo thực hiện việc xử lý vi phạm đối với những cá nhân, đơn vị liên quan đến những khuyết điểm và vi phạm thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của mỗi Bộ.

NGUYỄN TÀO