QĐND - Vấn đề tham nhũng, nợ xấu, hàng tồn kho, các doanh nghiệp phá sản, ngừng hoạt động, việc đầu tư tràn lan các nhà máy thủy điện… đang làm “nóng” Nghị trường. Nhưng có một thực tế đang âm thầm diễn ra, đó là rất nhiều khu công nghiệp, khu kinh tế cũng đang trong cảnh “sống dở, chết dở” vì thiếu vốn, chưa được đầu tư đúng mức.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị, thành viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Quảng Trị, đã dành cho phóng viên Báo Quân đội nhân dân cuộc đối thoại xoay quanh chủ đề này.

Đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng (đoàn Quảng Trị). Ảnh: Nhất Ngôn

Vướng mắc lớn nhất là vấn đề vốn

- Phóng viên: Thưa ông, là đại biểu Quốc hội thuộc khối doanh nhân, ông quan tâm những gì về tình hình khó khăn của doanh nghiệp hiện nay?

- Đại biểu Hà Sỹ Đồng: Theo Báo cáo của Chính phủ tại buổi khai mạc kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIII vừa qua, tính đến ngày 20-9-2012, cả nước có 51.000 doanh nghiệp được thành lập mới, nhưng cũng có tới 40.000 doanh nghiệp giải thể hoặc ngừng hoạt động. Đó là một thực trạng đáng lo ngại, cần có những giải pháp để cứu doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp vùng sâu, vùng xa, ở các khu công nghiệp, khu kinh tế. Bởi vì, khu vực này đang sử dụng một lực lượng lớn lao động, sản xuất, chế biến những hàng lâm, nông sản thiết yếu, có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, nguồn vốn của các doanh nghiệp hiện nay rất hạn hẹp. Để tiếp tục đẩy mạnh sản xuất, tiêu thụ sản phẩm giúp bà con nông dân, cần giải quyết những khó khăn về vốn cho doanh nghiệp.

- Thiếu vốn sản xuất là tình trạng chung của nhiều doanh nghiệp hiện nay, vậy theo ông, đâu là nguyên nhân của tình trạng này?

- Tôi cho rằng, một nguồn vốn rất lớn đang bị “đóng băng” ở khu vực bất động sản, hàng tồn kho, chứng khoán… Đó cũng là nguyên nhân máy móc thiết bị ngừng hoạt động, hàng chục nghìn doanh nghiệp phải đóng cửa, công nhân không có việc làm - về quê cũng dở mà ở lại cũng dở. Vì vậy, như tôi đã nói, cần phải có giải pháp kịp thời như bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ thanh toán, khoanh nợ, giãn nợ, thậm chí “bơm vốn” cứu các doanh nghiệp. 

- Hiện vướng mắc nhất của các doanh nghiệp trên địa bàn các tỉnh miền Trung và Quảng Trị là gì, thưa ông?

- Khó khăn thì nhiều, nhưng vướng mắc lớn nhất vẫn là câu chuyện vốn, tập trung chủ yếu vào các doanh nghiệp sản xuất hàng nông, lâm, thủy sản như cao su, chế biến gỗ, chế biến xuất nhập khẩu về thủy sản, nông sản…

- Ông vừa nhắc tới vấn đề nợ xấu, vậy cần những giải pháp gì để giải quyết?

- Theo tôi nên thành lập Ủy ban quốc gia để giải quyết, xử lý những vấn đề về nợ xấu.

- Có ý kiến cho rằng, thời gian qua, có nhiều doanh nghiệp bị… chết oan? Ông đánh giá vấn đề này như thế nào?

- Thực sự, cũng có một số doanh nghiệp do năng lực nội tại yếu, không đủ khả năng phát triển trong thời kỳ suy thoái kinh tế toàn cầu. Nhưng cũng có một số doanh nghiệp gặp phải một số rủi ro. Chẳng hạn như khi đầu tư xây dựng nhà máy, ngân hàng cam kết “đồng hành cùng doanh nghiệp”. Thế nhưng, do ngân hàng khó khăn nên không tiếp tục cho doanh nghiệp vay vốn theo cam kết. Nhiều doanh nghiệp chết oan là vì thế! Vì vậy, vấn đề ngân hàng “đồng hành cùng doanh nghiệp” vẫn nặng về lý thuyết...

Tôi cho rằng, cái chính là ngân hàng cũng “khát vốn”, bởi vì họ đã cho vay vào các khoản khác lớn quá, như vào thị trường bất động sản. Vậy thì làm sao họ có thể dồi dào sinh lực để “bơm vốn” cứu các doanh nghiệp vừa và nhỏ được.

Khu Kinh tế Thương mại đặc biệt Lao Bảo (Quảng Trị) cũng đang rất cần vốn để mở rộng quy mô đầu tư. Ảnh: Khắc Nghi

Năm 2013 kinh tế sẽ vẫn rất khó khăn

- Nhằm kiềm chế lạm phát, Chính phủ đã chỉ đạo việc dừng, hoãn đầu tư công một số công trình, dự án, hay nói cách khác đó là chính sách “thắt lưng buộc bụng”, ý kiến của ông như thế nào?

- Trong thực hiện điều tiết vĩ mô, kiềm chế lạm phát, ổn định nền kinh tế, chúng ta phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc giảm đầu tư công, tránh dàn trải, ưu tiên vốn cho sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, việc đình hoãn giải ngân phục vụ một số công trình lớn đã ảnh hưởng không chỉ đến doanh nghiệp và ngay cả với người dân. Chẳng hạn, các dự án xây dựng cầu đường, nhất là công trình giao thông nông thôn, bị dở dang do cắt vốn, phải dừng lại giữa chừng làm người dân đi lại rất vất vả, ảnh hưởng tới an sinh xã hội.

Ngay cả đối với các khu công nghiệp, khu kinh tế, cũng tránh cả hai xu hướng đầu tư dàn trải hoặc hạn chế đầu tư tất cả. Chúng ta phải xác định lại khu kinh tế, khu công nghiệp nào là trọng tâm để đầu tư. Thực tế, khu kinh tế, khu công nghiệp, thu hút rất nhiều doanh nghiệp đầu tư vào, giải quyết việc làm, ổn định đời sống cho số đông người lao động, nộp ngân sách nhà nước cũng rất lớn. Bây giờ thực hiện cắt vốn các khu công nghiệp, khu kinh tế, không tiếp tục đầu tư kết cấu hạ tầng nữa, thì vấn đề phát triển doanh nghiệp càng khó khăn. Do đó, phải xác định khu nào phát triển được, có điều kiện, có khả năng sử dụng lao động, các doanh nghiệp nước ngoài đang tập trung đầu tư vào thì nên “bơm vốn”, tiếp tục đầu tư kết cấu hạ tầng cho hoàn thiện để thu hút các nhà đầu tư. Nếu cứ để như hiện nay thì rất lãng phí.

- Vậy với tư cách là thành viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, ông đã có những kiến nghị gì về việc này?

- Trong các ý kiến đóng góp vào Báo cáo thẩm tra của Ủy ban, tôi đồng tình việc tiết kiệm, cắt giảm một số mục tiêu quốc gia không cần thiết. Tuy nhiên, đối với khu công nghiệp, khu kinh tế, tôi đã đề nghị không cắt nguồn vốn đầu tư. Bởi đây là khu vực thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước vào đầu tư, giải quyết việc làm người lao động, tăng thu ngân sách Nhà nước...

- Vậy còn đối với vấn đề phát triển các công trình thủy điện, theo ông nên đẩy mạnh hay thu gom lại?

- Tôi nghĩ là nên thu gom, khoanh lại hoặc dừng lại, không nên cho phát triển tràn lan nữa. Trong lúc khó khăn này, nên tập trung vào các công việc khác. Đó là chưa nói tới việc phát triển thủy điện đang ảnh hưởng lớn tới môi trường sinh thái, diện tích rừng, đời sống người dân vùng dự án…

- Xin hỏi, ông dự đoán như thế nào về triển vọng kinh tế năm 2013?

- Năm tới sẽ còn rất nhiều thách thức, vì thị trường tài chính - tiền tệ hiện nay vẫn đang rất khó khăn. Về nguồn thu ngân sách, theo dự báo, cũng chưa có gì mới. Đặc biệt, ngành thu chủ lực cũng chưa xác định được để khẳng định đâu là nguồn thu an toàn và đột biến. Những doanh nghiệp, những tập đoàn nhà nước còn thua lỗ và tiếp tục khó khăn, số doanh nghiệp đang tiếp tục phá sản và đình trệ sản xuất còn nhiều. Do đó, theo tôi, con số tổng sản phẩm quốc nội (GDP) mà Chính phủ đề xuất tăng khoảng 5,5% chưa chắc đã đạt được.

- Xin cảm ơn ông!

THIẾT HÙNG – VŨ DUNG (Thực hiện)