Khởi sắc bộ mặt đô thị

QĐND - Cơ sở hạ tầng giao thông là một trong những lĩnh vực được Hà Nội đầu tư mạnh mẽ trong nhiều năm gần đây, đặc biệt kể từ khi Thủ đô mở rộng địa giới hành chính. Từng bước xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, kết hợp hài hòa với kiến trúc, cảnh quan đô thị là mục tiêu quan trọng đã được thành phố đặt ra. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Hà Nội đang có nhiều thời cơ thuận lợi, mặc dù vậy, cũng còn không ít thách thức phải vượt qua.

Đồng bộ hóa kết cấu hạ tầng giao thông

Trong 5 năm qua, người dân Hà Nội liên tục đón nhận những tuyến giao thông huyết mạch của Thủ đô được hoàn thành và đưa vào sử dụng. Năm 2008, cầu Vĩnh Tuy, một trong những cây cầu lớn nhất bắc qua sông Hồng đã được thông xe và đưa vào khai thác. Năm 2010, vào dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nhiều dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn thành phố đã được hoàn thành, tiêu biểu là các trục đường hướng tâm như Đại lộ Thăng Long, đường Lê Văn Lương… Bên cạnh đó, trong vài năm gần đây, Hà Nội đã và đang mở rộng, hoàn thiện một số tuyến đường vành đai, trong đó, đường Vành đai 3 qua hai giai đoạn đầu tư hiện là tuyến đường trên cao đầu tiên của cả nước. Hà Nội cũng đã đưa vào sử dụng 5 cầu vượt kết cấu thép lắp ghép tại các nút giao thông có mật độ phương tiện cao. Hiện nay, 2 cầu vượt tại nút giao Trần Khát Chân - Đại Cồ Việt và Nguyễn Chí Thanh - Kim Mã đang được khẩn trương xây dựng và sẽ thông xe trong năm nay. 

Đường Lê Văn Lương kéo dài, góp phần tạo bộ mặt đô thị khang trang cho Thủ đô. Ảnh: Trọng Hải.

TS Nguyễn Xuân Thủy, nguyên Giám đốc-Tổng biên tập Nhà xuất bản Giao thông vận tải, một chuyên gia có nhiều năm nghiên cứu về giao thông đô thị cho rằng, để giải bài toán ùn tắc giao thông, Hà Nội cần tập trung nguồn lực cho khu vực nội đô. “Nội đô có đặc thù là quỹ đất cho giao thông ít, khó có khả năng mở rộng, vì vậy biện pháp hữu hiệu hơn cả là xây dựng hệ thống tàu điện ngầm”, TS Nguyễn Xuân Thủy đề nghị. Hiện nay, hai tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của Hà Nội đang được đầu tư xây dựng là tuyến Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - Ga Hà Nội. Theo TS Nguyễn Xuân Thủy, hai tuyến đường sắt này cũng là những trục đường có lưu lượng phương tiện rất cao, vì thế, đường sắt đô thị khi hoàn thành sẽ nhanh chóng phát huy hiệu quả trong việc giải tỏa hành khách. “Vấn đề chính yếu hiện nay là phải đẩy nhanh tiến độ thi công, đáp ứng mong mỏi từng ngày của người dân”, TS Nguyễn Xuân Thủy bày tỏ.

Năm 2013, dự án mở rộng Quốc lộ 32 đoạn Nhổn - Mai Dịch và tuyến đường La Thành - Thái Hà - Thái Thịnh - Láng đã về đích sau 10 năm triển khai thi công. Hai dự án chậm tiến độ thời gian dài do thiếu vốn, khó khăn trong giải phóng mặt bằng cuối cùng đã được tháo gỡ với nhiều nỗ lực của thành phố. Kinh nghiệm rút ra từ những dự án này sẽ là bài học quý báu để Hà Nội triển khai các dự án mới.  

Sau khi mở rộng địa giới hành chính, Hà Nội chứng kiến tốc độ đô thị hóa nhanh chóng với sự bùng nổ các dự án đô thị mới, bất động sản. Đi cùng với những tuyến đường mới mở, nhiều tòa nhà cao tầng đã được xây dựng, mang đến cho Thủ đô bộ mặt khang trang hơn, sầm uất, hiện đại hơn. Bên cạnh đó, để giữ gìn bản sắc, giá trị lịch sử của Thủ đô nghìn năm văn hiến, Hà Nội đã xác định rõ khu vực đô thị lõi, trung tâm, lên phương án bảo tồn những ngôi nhà cổ, khu phố cổ, bảo đảm tính hài hòa, thẩm mỹ trong kiến trúc, cảnh quan. Sau khi Quy hoạch chung xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt, thành phố đã có định hướng cụ thể, rõ ràng để phát triển bền vững. Tăng cường quản lý đô thị theo quy hoạch sẽ giúp thành phố chống hiện tượng “trăm hoa đua nở” trong xây dựng, tránh cho ra đời các kiểu kiến trúc pha tạp, lai căng, thiếu không gian, thiếu thẩm mỹ.

Theo TS, KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch-kiến trúc Hà Nội, một trong những quyết định quan trọng của thành phố thời gian qua đó là rà soát các khu đô thị, các dự án bất động sản để định hình lại bộ mặt Thủ đô theo đúng quy hoạch. Cùng với đó, để triển khai thực hiện Quy hoạch chung, Hà Nội đang khẩn trương hoàn thiện các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, các thiết kế đô thị. TS, KTS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, bài học từ quá trình phát triển đô thị cho thấy, Hà Nội không chỉ cần quy hoạch có tầm nhìn mà phải quản lý, thực hiện theo quy hoạch, xây dựng hạ tầng kỹ thuật phải đi liền với hạ tầng xã hội, nếu không lại xuất hiện tình trạng những khu đô thị vắng vẻ, thiếu sức sống. Bên cạnh đó, hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, trong đó có những cơ chế đặc thù sẽ là thời cơ thuận lợi để Hà Nội phát huy hơn nữa thế mạnh của mình, tạo sự cân bằng, hài hòa giữa gìn giữ, bảo tồn và phát triển, mở rộng.

MẠNH HƯNG