Khó tìm liều thuốc hóa giải

Ông Xạ-mặc đã đi vào lịch sử Thái Lan như là vị thủ tướng đầu tiên bị Tòa án Hiến pháp buộc phải từ

Thủ tướng Xạ-mặc. Ảnh: Internet

Liên tục từ tháng 5, phe đối lập dùng mọi biện pháp, để lật đổ Chính phủ Họ kết tội ông Xạ-mặc vi phạm hiến pháp do dạy nấu ăn trên truyền hình thương mại khi đã là thủ tướng, đồng thời tổ chức biểu tình rầm rộ tại Băng Cốc cốt. Đối với Liên minh nhân dân và Dân chủ (PAD), sự hiện hữu của chính phủ do Đảng quyền lực nhân dân (PPP) lãnh đạo có nghĩa là bao công sức họ từng bỏ ra để dồn ông Thặc-xỉn vào thế bị đảo chính đều trở nên vô nghĩa.

Dù không đến mức là “thuộc hạ” của cựu Thủ tướng Thặc-xỉn như PAD cáo buộc, song không thể phủ nhận PPP có mối liên hệ nhất định với ông Thặc-xỉn và đảng Người Thái yêu người Thái (TRT) do ông sáng lập. Sau khi TRT bị giải tán, hàng trăm thành viên của đảng này đã chuyển sang thành nòng cốt của PPP. Và chính lời cam kết theo đuổi những chính sách của ông Thặc-xỉn đã giúp PPP giành chiến thắng chẳng mấy khó khăn trong cuộc bầu cử hồi tháng 12-2007.

Chưa có đủ thời gian để kiểm chứng chính sách “dân túy” mà ông Thặc-xỉn đề ra có hiệu quả thực tế hay không, song với những cam kết như chăm sóc sức khỏe với chi phí 30 bạt (chưa đến 1 USD) hay đưa 1 triệu con bò sữa tới các vùng nông thôn có sức hấp dẫn rất lớn đối với nông dân Thái Lan, lực lượng chiếm tới 70% số cử tri. Điều này cũng dễ hiểu vì thành quả sự phát triển thần kỳ trong bốn thập kỷ qua ở Thái Lan không đến được với người dân thường. Sự bất bình đẳng trong phân bổ của cải tại đất nước này không khó để nhận ra. Cảnh giàu sang tại Băng Cốc đối lập hoàn toàn với hình ảnh ở vùng nông thôn, nơi thu nhập của cả một làng chưa chắc đã bằng một chiếc ô tô của các cự phú.

Bất kỳ sự dịch chuyển trọng tâm phát triển nào ở Thái Lan cũng phải hứng chịu sự chống đối của giới trung thượng lưu, tầng lớp mà PAD là đại diện, vốn có thói quen được hưởng sự ưu ái trong nhiều chục năm. Do vậy, ông Thặc-xỉn, và nay là ông Xa-mặc phải đương đầu với lực lượng này là tất yếu. PAD cũng từng tuyên bố rằng một trong những điều kiện tiên quyết để chấm dứt tình trạng khủng hoảng chính trị là chính phủ ngừng triển khai các dự án vĩ mô.

Lãnh đạo PAD Xôn-đi Lim-thông-cun thừa nhận, nếu lập chính đảng để tranh đua trong một cuộc tổng tuyển cử thì PAD không có cơ hội. Theo ông này, biểu tình lật đổ là con đường duy nhất của PAD. Chính vì thế mà dù đã có phán quyết của tòa án, PAD tuyên bố vẫn tiếp tục biểu tình ngồi trong tòa nhà chính phủ. PAD cho rằng phán quyết của Tòa án chưa giúp họ đạt được mục đích cuối cùng là loại bỏ hẳn ông Xạ-mặc. Do không bị cấm tái cử nên ông Xạ-mặc, lãnh đạo PPP, hoàn toàn có khả năng trở lại cầm quyền sau cuộc bầu cử tại Hạ viện ngày 12-9 tới. Thậm chí, dù một cá nhân nào khác không phải là ông Xa-mặc làm thủ tướng thì gần như chắc chắn chính phủ vẫn do PPP kiểm soát, bởi đảng này có tới 228 trong tổng số 480 ghế ở Hạ viện. Người phát ngôn của PAD cũng đã tuyên bố rằng, ngay cả cựu Thủ tướng Ban-han Xin-pa-a-cha, Chủ tịch đảng Dân tộc Thái nằm trong liên minh của PPP, được bầu làm thủ tướng thì tình trạng xung đột vẫn như cũ.

Tất nhiên, PPP chẳng dễ dàng từ bỏ quyền lực bởi họ được cử tri bầu hợp pháp qua một cuộc tổng tuyển cử. Quân đội Thái Lan tuy đề cập đến khả năng đảo chính nếu tình trạng bế tắc chính trị hiện nay kéo dài. Nhưng với những gì từng xảy ra sau cuộc đảo chính năm 2006, rõ ràng đây cũng không phải là giải pháp thích hợp để xử lý tận gốc những mâu thuẫn trên chính trường Thái Lan.

Chắc chắn, cuộc đấu tại Thái Lan sẽ không thể kết thúc theo kiểu bên này triệt tiêu bên kia. Tuy nhiên, tìm được một liều thuốc hóa giải cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay lại không phải là chuyện đơn giản.

BẢO TRUNG