Khiếu nại hành chính-một cách bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân

QĐND Online – Sáng 5-7, tại Hà Nội, Viện Khoa học Thanh tra phối hợp với Viện Konrad Adenauer Stiftung (KAS) tại Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân bằng phương thức giải quyết khiếu nại hành chính”.

Quyền khiếu nại hành chính của công dân là nhu cầu và khả năng của công dân được Nhà nước bảo đảm để phản ứng lại quyết định hành chính, hành vi hành chính được ban hành hoặc thực hiện trong quá trình thực thi quyền hành pháp khi công dân cho rằng quyết định, hành vi đó xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Tuấn Khanh, Phó Viện trưởng, Viện Khoa học Thanh tra, các quốc gia trên thế giới đã xác lập những phương thức (thủ tục) khác nhau để giải quyết khiếu nại hành chính nhưng có thể khái quát thành ba dạng: Thủ tục bảo hiến, thủ tục hành chính, thủ tục tư pháp. Ở Việt Nam, chưa có thủ tục bảo hiến chuyên trách, việc giải quyết khiếu nại hành chính của công dân chỉ thực hiện bằng hai loại là thủ tục hành chính và thủ tục tư pháp.

So với trước đây, thủ tục hành chính giải quyết khiếu nại hành chính đã có nhiều tiến bộ đáng kể song vẫn tồn tại một số hạn chế, bất cập. Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính chưa khắc phục được tình trạng thiếu khách quan của người có thẩm quyền giải quyết; chưa gắn với thủ tục tiếp công dân và xử lý đơn thư; chưa cụ thể hóa việc giải quyết khiếu nại hành chính của các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác, ngoài cơ quan hành chính nhà nước. Thời hạn giải quyết khiếu nại không phù hợp.

Toàn cảnh hội thảo.

Thủ tục tư pháp giải quyết khiếu nại hành chính cũng tồn tại nhiều vướng mắc như: Biện pháp bảo đảm thi hành các bản án, quyết định của tòa án chưa thực sự hiệu quả, chưa có chế tài bắt buộc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính phải tham gia phiên tòa nên chất lượng xét xử không cao.

Khiếu nại là quyền cơ bản của công dân, là một kênh thông tin khách quan phản ánh việc thực thi quyền lực nhà nước. Thông qua giải quyết khiếu nại, Đảng và Nhà nước có thể kiểm tra tính đúng đắn, sự phù hợp của các đường lối, chính sách, pháp luật, từ đó có cơ sở thực tiễn hoàn thiện sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Do đó, dù ở giai đoạn nào, địa phương nào cũng phải nhận thức đầy đủ, toàn diện về khiếu nại, phải coi hiệu quả giải quyết khiếu nại là một trong những tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá năng lực, hiệu quả của người đứng đầu cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức.