Khẳng định vai trò chủ lực của tập đoàn, tổng công ty Nhà nước

QĐND Online – Ngày 16-1, Hội nghị Chính phủ với các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty Nhà nước đã được tổ chức tại Hà Nội. Hội nghị nhằm đánh giá tổng quan tình hình hoạt động và tái cơ cấu các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước trong năm 2012, định hướng nhiệm vụ năm 2013.

Toàn cảnh Hội nghị

Vẫn phát triển dù trong khủng hoảng kinh tế

Theo báo cáo của Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp, mặc dù gặp nhiều khó khăn từ cơn suy thoái kinh tế, nhưng kết quả sản xuất - kinh doanh của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước trong năm 2012 vẫn đáng khích lệ: Tổng doanh thu đạt hơn 1.621.000 tỷ đồng, bằng 92% kế hoạch năm và tăng 2% so với thực hiện năm 2011. Tổng lợi nhuận trước thuế đạt 127.510 tỷ đồng, giảm 5% so với thực hiện năm 2011. Tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu bình quân đạt 17,4%. Tổng nộp ngân sách Nhà nước đạt 294.000 tỷ đồng, bằng 100% kế hoạch năm, giảm 12% so với thực hiện năm 2011; trong đó, thu từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh nội địa chiếm 71%.

Các tập đoàn, tổng công ty có doanh thu lớn, lợi nhuận cao, nộp ngân sách lớn là: Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Viễn thông Quân đội, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam, Tổng công ty Hàng không Việt Nam, Tập đoàn Dệt may Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam.

Để thu được lợi nhuận trong bối cảnh kinh tế trong nước và quốc tế hết sức khó khăn năm 2012, nhiều tập đoàn, tổng công ty đã có những bước điều chỉnh hợp lý như: Viettel hợp lý hóa hoạt động sản xuất- kinh doanh, đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài và sản xuất thiết bị đầu cuối; Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam tăng nguồn thu, lợi nhuận từ dịch vụ, đặc biệt là cơ khí chế tạo, tự chủ việc chế tạo giàn khoan, thiết bị khai thác dầu khí; Tổng công ty Hàng không Việt Nam đề cao việc tự chủ, giảm tối đa việc phải thuê phi công người nước ngoài, đồng thời bám sát nhu cầu thị trường; Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam tiết kiệm tối đa chi phí gắn với đổi mới công nghệ nhằm nâng cao sản lượng, hạ giá thành sản phẩm...

Đến nay, từng tập đoàn, từng tổng công ty đã xây dựng Đề án tái cơ cấu một cách toàn diện, từ đó xác định mô hình tổ chức, quản lý, tài chính, kế hoạch sản xuất kinh doanh, đầu tư phát triển, cơ cấu sản phẩm, nguồn nhân lực trên cơ sở xác định rõ nhiệm vụ, ngành nghề, chiến lược phát triển và đánh giá hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Trong năm 2012, đã sắp xếp được 21 doanh nghiệp, trong đó cổ phần hóa 13 doanh nghiệp (có 3 tổng công ty), sáp nhập 5 doanh nghiệp và chuyển thành thành công ty TNHH một thành viên 3 doanh nghiệp.

Nhiều tập đoàn, tổng công ty đã tiến hành rà soát, chấn chỉnh việc đầu tư ngoài lĩnh vực kinh doanh chính bằng biện pháp thoái vốn đầu tư, chuyển nhượng vốn đầu tư.

Giữ vững vị thế chủ lực

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, năm 2012, các tập đoàn, tổng công ty đã cố gắng, nỗ lực khắc phục khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, thu nhập cho người lao động, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, tiếp tục thể hiện được vai trò là lực lượng vật chất quan trọng để Nhà nước ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Thủ tướng khẳng định, Tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước vẫn là lực lượng chủ lực của nền kinh tế, đóng góp khoảng 38%-39% GDP.

Nhiều tập đoàn kinh tế, tổng công ty đã nâng cao năng lực sản xuất, xây dựng được đội ngũ lao động kỹ thuật với trình độ tay nghề cao; góp phần quan trọng xây dựng các kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, các công trình trọng điểm của Nhà nước, có ý nghĩa chính trị và hiệu quả xã hội lớn mà các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác không làm hoặc không có đủ khả năng làm, đặc biệt những dự án có ý nghĩa thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng miền theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ ra những yếu kém của doanh nghiệp nhà nước cần nghiêm túc khắc phục trong thời gian tới đó là: còn có những tập đoàn, tổng công ty làm ăn thua lỗ kéo dài; công tác quản trị doanh nghiệp chưa có nhiều chuyển biến; nhiều doanh nghiệp đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, tái cơ cấu chậm, còn tình trạng lãng phí, tham nhũng...

Đánh giá về nhiệm vụ năm 2013, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho rằng, tình hình kinh tế - xã hội sẽ còn nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực cố gắng và quyết tâm cao hơn nữa của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước. Thủ tướng đề nghị các tập đoàn kinh tế, tổng công ty Nhà nước tập trung xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, đầu tư phù hợp trên cơ sở rà soát, xác định lại nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh chính; tích cực triển khai nghiên cứu ứng dụng, đầu tư cho đổi mới công nghệ, đổi mới sản phẩm, dịch vụ, từng bước nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm, dịch vụ. Đồng thời, phải quyết liệt thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo Đề án đã được phê duyệt , trọng tâm là tập đoàn kinh tế và tổng công ty; tập trung đẩy nhanh tiến độ và thực hiện giảm vốn Nhà nước không cần nắm giữ tại các doanh nghiệp đã cổ phần hoá, chỉ tập trung vào lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh chính; kiên quyết thoái vốn đã đầu tư ra ngoài lĩnh vực kinh doanh chính.

Tuy nhiên, đối với quá trình thoái vốn khỏi những lĩnh vực nằm ngoài ngành nghề kinh doanh chính của các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu phải làm thận trọng, có kế hoạch kỹ lưỡng, chọn thời điểm phù hợp, hạn chế tiêu cực, thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước và nhân dân.

Bên cạnh việc nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, kiện toàn tổ chức quản lý, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh phải tăng cường hơn nữa tính công khai, minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp nhà nước. Kết quả sản xuất kinh doanh phải được công bố công khai, minh bạch, trung thực, kịp thời với báo chí, dư luận để xã hội hiểu đúng về doanh nghiệp nhà nước. Định kỳ, các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước phải tổ chức họp báo, hoặc thông báo trên website tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Bộ quản lý ngành, Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp cũng phải thông tin đến công luận, nhân dân tình hình hoạt động nói chung của doanh nghiệp nhà nước, nói rõ mặt mạnh và những tồn tại cần khắc phục.

Để hoàn thiện các cơ sở pháp lý tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 99/2012/NĐ-CP về phân công, phân cấp thực hiện các quyền, nghĩa vụ của chủ sở hữu nhà nước đối với DNNN và phần vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp. Thông qua Nghị quyết số 01/NQ-CP và Nghị quyết số 02/NQ-CP vừa được ban hành, Chính phủ đã cho thấy nhiều giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ thị trường, giải quyết nợ xấu, hướng tới những mục tiêu phát triển tốt hơn của nền kinh tế trong năm 2013.

HỒ QUANG PHƯƠNG