Mu-ha-mát Man-xu thật, thủ lĩnh số hai của Ta-li-ban bị mạo danh trong các cuộc đàm phán với Chính phủ Áp-ga-ni-xtan. Ảnh: cache.daylife.com

QĐND - Văn phòng Tổng thống Áp-ga-ni-xtan Ha-mít Ca-dai (Hamid Karzai) và quân đội NATO vừa bị một vố lừa khá đau khi rơi vào bẫy của một kẻ mạo danh một thủ lĩnh Ta-li-ban để đàm phán với Tổng thống Ca-dai và các quan chức NATO, trước khi cuỗm đi số tiền lớn. 

Vụ việc xảy ra từ nhiều tháng nay nhưng mới bị lộ sau khi một nhà ngoại giao phương Tây ở Ca-bun khẳng định rằng, người đàn ông tự xưng là Mu-la A-khơ-ta Mu-ha-mát Man-xu (Mullah Akhtar Muhammad Mansour), thủ lĩnh số 2 của Ta-li-ban ở Áp-ga-ni-xtan, đến Ca-bun để đàm phán với Chính phủ của Tổng thống Ca-dai, là giả danh. Thông tin này sau đó cũng được phía Mỹ khẳng định là chính xác.

Người đàn ông trên đi từ Kê-ta đến Ca-bun bằng máy bay vận tải C130 của Không quân Anh, đã thực hiện ba cuộc tiếp xúc với quan chức chính phủ Áp-ga-ni-xtan và NATO, trong đó có một cuộc gặp với Tổng thống Ca-dai tại thủ đô Ca-bun. Nội dung các cuộc tiếp xúc tập trung vào việc chuẩn bị cho các cuộc đối thoại giữa Chính phủ Áp-ga-ni-xtan với lực lượng Ta-li-ban trong nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần chín năm qua tại nước này. Trước đó, hồi tháng 10-2010, Tổng thống Ca-dai đã tiết lộ rằng, Chính phủ Áp-ga-ni-xtan đang đàm phán với lực lượng Ta-li-ban như những người đồng bào với nhau. Việc đàm phán theo hình thức gián tiếp này chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn vì hiện Chính phủ Áp-ga-ni-xtan đã thành lập Ủy ban Hòa bình. Ủy ban này có chức năng thực hiện các cuộc đàm phán hòa bình với phiến quân Ta-li-ban một cách chính thức và nghiêm túc. Tuy nhiên, khi đó, Ta-li-ban đã bác bỏ thông tin về cuộc đàm phán với chính quyền Ca-dai và nhấn mạnh rằng, Ta-li-ban không cử đại diện nào tới Ca-bun cả.

Các cuộc gặp trên do một người Áp-ga-ni-xtan có quan hệ với Chính phủ Ca-bun và Ta-li-ban, đóng vai trò là trung gian, sắp đặt. Người trung gian này cho biết, trước cuộc gặp đầu tiên, các quan chức Mỹ và Áp-ga-ni-xtan đã tiến hành nhiều bước kiểm tra xác minh nguồn gốc, thân thế của “thủ lĩnh Man-xu” cũng như động cơ của ông ta. Sau cuộc gặp đầu tiên, các quan chức Mỹ và Áp-ga-ni-xtan đã chụp ảnh “nhà đàm phán” và đưa cho các tù nhân Ta-li-ban xem. Sau khi được khẳng định đó chính là Mu-ha-mát Man-xu, các quan chức Mỹ và Áp-ga-ni-xtan hoàn toàn yên tâm cho các cuộc đối thoại tiếp theo.

Những nghi ngờ về nhân vật số hai của Ta-li-ban là Man-xu chỉ xuất hiện sau cuộc gặp thứ ba diễn ra ở thành phố Can-đa-ha cách đây hai tuần. Một nhà ngoại giao phương Tây phát hiện ra rằng, “nhà đàm phán” này có dáng người nhỏ hơn, thấp hơn so với Man-xu thật. Người này không đi cùng đoàn tùy tùng giống như Ta-li-ban hay làm trước đây. Điều khiến người ta nghi ngờ nhất là trong khi đàm phán, người đàn ông này nêu ra những điều kiện hòa giải như: Các nhà lãnh đạo Ta-li-ban phải được an toàn khi trở về Áp-ga-ni-xtan, binh lính Ta-li-ban phải có công ăn việc làm và các tù nhân phải được thả. Điều này hoàn toàn khác hẳn với các điều kiện của Ta-li-ban đưa ra trước đây là các lực lượng nước ngoài do NATO đứng đầu phải rút khỏi Áp-ga-ni-xtan. Tuy nhiên, khi vụ việc bại lộ, kẻ giả mạo đã biến mất với một khoản tiền lớn trị giá đến nửa triệu USD.

Có những nghi ngờ được đặt ra sau khi vụ việc vỡ lở. Theo nhận định của tờ Bưu điện Oa-sinh-tơn (Mỹ), “Man-xu giả” là do tình báo Pa-ki-xtan (ISI) cài vào, bởi lẽ, người này đã đi máy bay từ Kê-ta của Pa-ki-xtan tới Ca-bun. Đây cũng là nơi đồn trú của Ta-li-ban nằm giữa biên giới Pa-ki-xtan và Áp-ga-ni-xtan. Trong báo cáo công bố hồi tháng 6-2010, trường Kinh tế Luân Đôn (LSE) của Anh cũng tiết lộ, ISI không chỉ hỗ trợ cho lực lượng Ta-li-ban tại Áp-ga-ni-xtan về tài chính, mà còn giúp huấn luyện và che giấu các thủ lĩnh Ta-li-ban. “Mối liên hệ trực tiếp giữa ISI với Ta-li-ban tại Áp-ga-ni-xtan ở quy mô lớn hơn nhiều so với những gì từng nghĩ trước đây”, báo cáo trên nhấn mạnh.

Tuy nhiên, những điều tra tiết lộ trên tờ Thời đại (Anh) ngày 26-11 lại cho thấy, nhiều khả năng Cơ quan tình báo bí mật Anh (MI 6) dính dáng đến vụ này. Theo tờ Thời đại, hồi tháng 5 vừa qua, MI 6 đã trả cho thủ lĩnh Man-xu một khoản tiền lớn để ông ta đứng ra làm đại diện cho Ta-li-ban tiến hành đàm phán với các quan chức cấp cao của Mỹ và Áp-ga-ni-xtan. Tuy nhiên, thay vì một thủ lĩnh số hai của Ta-li-ban, người đi đàm phán chỉ là một nhân viên bán hàng, có chức chỉ huy nhỏ trong lực lượng Ta-li-ban.

Trong khi quan chức Áp-ga-ni-xtan vẫn còn nuôi hy vọng nhà đàm phán Man-xu quay trở lại trong vòng đàm phán tiếp theo thì các quan chức Mỹ đang nỗ lực tìm kiếm kẻ mạo danh này thông qua dấu vân tay và một số vật dụng mà người này để lại. Tuy nhiên, cuộc tìm kiếm có vẻ rất khó khăn bởi lẽ, cuộc đàm phán diễn ra bí mật và không ai có bất cứ thông tin nào về “nhà đàm phán dỏm” kia.

 Linh Oanh