QĐND - Gần hai năm sau khi Mỹ rút quân khỏi I-rắc, Bát-đa lại lên tiếng kêu gọi Oa-sinh-tơn đẩy mạnh cuộc chiến toàn cầu chống mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qaeda và các nhóm khủng bố nguy hiểm khác trên thế giới.

Phát biểu tại Viện Hòa bình Mỹ ở thủ đô Oa-sinh-tơn trong chuyến thăm Mỹ đầu tiên kể từ hai năm qua, Thủ tướng I-rắc An Ma-li-ki (al-Maliki) cho biết, Bát-đa đã thu nhiều thành công trong cuộc chiến chống khủng bố Al Qaeda nhờ sự trợ giúp của Mỹ. Tuy nhiên, những bất ổn chính trị tại Trung Đông đang tạo điều kiện cho Al Qaeda và các chân rết có cơ hội hoạt động trở lại tại I-rắc và lây lan như một loại "vi-rút" nguy hiểm.

Thủ tướng I-rắc An Ma-li-ki (ngoài cùng, bên trái) trong cuộc gặp với các nghị sĩ Mỹ ngày 30-10. Ảnh: AP

 

Thực tế cho thấy, sự phân hóa tôn giáo và sắc tộc tại I-rắc ngày càng trở nên trầm trọng kể từ khi Mỹ tiến hành chiến tranh ở quốc gia Trung Đông này năm 2003. Cho đến nay, các cuộc tranh giành và phân chia quyền lực giữa người Hồi giáo dòng Si-ai và dòng Xăn-ni ở nước này vẫn chưa ngã ngũ khiến bạo lực tôn giáo “xảy ra như cơm bữa”. Tình hình an ninh tại I-rắc đặc biệt xấu đi kể từ ngày 23-4-2013 sau khi lực lượng an ninh nước này tiến hành các cuộc đàn áp của những người biểu tình dòng Xăn-ni ở thành phố Ha-uy-gia, phía Bắc I-rắc. Các cuộc đàn áp này đã kích động làn sóng đụng độ giữa các bộ lạc của những người Hồi giáo dòng Xăn-ni với lực lượng an ninh I-rắc trên khắp các tỉnh, thành phố, nơi phần lớn là người Xăn-ni sinh sống. Ngoài ra, cuộc nội chiến ở nước láng giềng Xy-ri hiện nay cũng góp phần không nhỏ kích thích tư tưởng của những kẻ cực đoan quá khích ở I-rắc.

Bất ổn chính trị đã khiến làn sóng bạo lực sắc tộc leo thang tại I-rắc với hàng loạt vụ đánh bom khủng bố xảy ra trên khắp cả nước thời gian qua. Theo phái bộ Liên hợp quốc tại I-rắc, từ đầu năm 2013 đến nay có khoảng 6000 dân thường bị chết và 14.000 người khác bị thương, hậu quả của các vụ đánh bom xe và đánh bom tự sát tại nước này. Con số này bằng với mức kỷ lục trong giai đoạn 2006 - 2007, khi mà cuộc nội chiến tại I-rắc đang ở cao trào. Tần suất cũng như quy mô của các vụ tấn công này cho thấy tình hình đang ngày càng phức tạp.

Chính vì vậy, mục đích chuyến đi Mỹ lần này của Thủ tướng An Ma-li-ki nhằm tìm kiếm sự đồng ý của phía Mỹ trong việc viện trợ máy bay trực thăng tấn công Apache và các thiết bị quân sự khác để chống lại các nhóm chiến binh như Al Qaeda và ngăn chặn tình trạng xung đột sắc tộc lây lan từ Xy-ri. Trong những ngày ở Oa-sinh-tơn, bắt đầu từ 29-10, ông An Ma-li-ki phải chạy đôn chạy đáo tiếp xúc các lãnh đạo cấp cao của Quốc hội Mỹ, Nhà Trắng, Lầu Năm Góc, các học giả tại Viện Hòa bình Mỹ trước khi có cuộc gặp quan trọng nhất với Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma (Barack Obama) vào ngày 1-11. Tại Viện Hòa bình Mỹ ngày 31-10, cảnh báo tình hình an ninh đang xấu đi nghiêm trọng tại I-rắc sẽ kéo theo những hậu quả thảm khốc đối với Trung Đông và toàn thế giới, ông An Ma-li-ki kêu gọi cần có một cuộc "thế chiến thứ 3" với sự hợp tác của cộng đồng quốc tế chống chủ nghĩa khủng bố một cách hiệu quả.

Mặc dù không muốn một lần nữa sa lầy ở một quốc gia vốn được xem là trung tâm địa chính trị tại Trung Đông, nhưng với những mục tiêu còn dang dở, người Mỹ sẽ không dễ dàng buông I-rắc. Chính vì vậy, trong cuộc hội đàm với ông An Ma-li-ki, Phó tổng thống Mỹ Giâu Bai-đơn (Joe Biden) đã tái khẳng định cam kết của Mỹ trong việc cung cấp thiết bị quân sự và chia sẻ thông tin tình báo cho lực lượng quân đội I-rắc. Tuy nhiên, Oa-sinh-tơn cũng nhấn mạnh rằng, I-rắc cần phải quay lại con đường “dân chủ toàn diện” và chấm dứt tình trạng bạo lực leo thang hiện nay.

Theo các nhà phân tích, lợi ích của Mỹ ở I-rắc là không thể phủ nhận, nhưng không phải vì thế mà Mỹ sẽ sẵn sàng đáp ứng mọi yêu sách từ phía Bát-đa. Những động thái mới nhất cho thấy, Mỹ đang gây sức ép để chính quyền của ông An Ma-li-ki thay đổi lập trường với các vấn đề trong khu vực, trong đó có việc I-rắc cần phải nghiêm túc tuân thủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ chấm dứt việc tạo điều kiện cho I-ran chuyển vũ khí cho chính phủ Xy-ri.

BÌNH NGUYÊN