Hợp lực vì một miền Trung thịnh vượng

TTO - Sáng 25-4, tại Hội An (Quảng Nam), Diễn đàn kinh tế miền Trung với chủ đề “Liên kết vì sự phát triển cho kinh tế miền Trung” do Báo Tuổi Trẻ và Công ty truyền thông Hòa Nhan PR tổ chức dưới sự bảo trợ của UBND tỉnh Quảng Nam đã chính thức khai mạc...

“Nhạc trưởng”: có; “nhạc viên” vẫn đang loạn nhịp!

Đại diện lãnh đạo của 7 tỉnh miền Trung gồm Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Thừa Thiên Huế, Quảng Bình, Quảng Trị… cùng hơn 300 đại biểu từ 19 tỉnh thành của miền Trung - Tây Nguyên đã đến tham gia diễn đàn phiên đầu tiên này. Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Lê Hoàng, Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ khẳng định: “Mong muốn lớn nhất của những người tổ chức diễn đàn này là tạo thêm nơi gặp gỡ cho các nhà đầu tư, các doanh nghiệp với chính quyền các tỉnh thành miền Trung, cũng như sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, các nhà khoa học, các nhà báo để hướng tới một mục tiêu lớn: miền Trung phát huy hết tiềm lực để phát triển mạnh mẽ hơn”.

23 tham luận tham gia diễn đàn gồm các chủ đề hết sức cụ thể, tập trung vào các vấn đề cần kíp nhất đối với miền Trung: “Thu hút đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng cho miền Trung”, “Liên kết để phát triển du lịch miền Trung” và “Tín dụng & tài chính cho DN miền Trung”... Diễn đàn hy vọng sẽ đưa ra được những giải pháp ưu việt để các địa phương tham khảo, phục vụ sự phát triển của mình cũng như liên kết vì sự phát triển chung của cả vùng.

Toàn cảnh diễn đàn

Đại diện địa phương đăng cai diễn đàn, ông Nguyễn Đức Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam khẳng định: Đây là cơ hội để các nhà lãnh đạo lắng nghe các ý kiến đóng góp của các nhà đầu tư, các nhà quản lý kinh tế, quản lý nhà nước và giới báo chí để có hành động cụ thể giúp kinh tế miền Trung cất cánh. Theo ông Hải “Tuy có những lợi thế đặc biệt, nhưng miền Trung vẫn bỏ lỡ những cơ hội đầu tư vì thiếu sự liên kết, chưa đưa ra được những điểm mạnh để “giữ chân” nhà đầu tư".

Đại diện VCCI, ông Nguyễn Cường, Phó giám đốc VCCI miền Trung cho rằng: Miền Trung với vị trí lưng “dựa” vào Tây Nguyên, mặt quay ra biển Đông không chỉ là mặt tiền của Việt Nam mà còn là mặt tiền của Đông Dương. Giờ đây, khi hành lang kinh tế Đông Tây đã vận hành, miền Trung sẽ có thêm một động lực rất lớn nữa. Theo ông Cường, cần một tư duy khác để phát triển kinh tế miền Trung: hợp lực tạo ra một hệ thống cảng biển lớn (không manh mún như hiện nay) để kết nối với hai đầu đất nước.

Miền Trung phải xác định những “đại gia” nào phù hợp với thế mạnh của mình để kêu gọi họ đến với mình, tập trung tiếp thị với những ưu đãi đặc biệt. Để làm được điều này, miền Trung chỉ có cách xóa phân biệt đối xử, tạo môi trường thân thiện hơn với các nhà đầu tư, chủ động tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.

Đóng góp tại diễn đàn, ông Phan Hữu Thắng, Cục trưởng Cục đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch đầu tư) cho biết: đến nay, miền Trung mới chỉ thu hút được 345 dự án với tổng vốn 3,95 tỷ USD, chiếm 4,9% tổng vốn đầu tư của cả nước. Để thu hẹp khoảng cách, miền Trung cần phát huy nguồn vốn nội lực, nhanh chóng xác định danh mục đầu tư phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế vùng, địa phương cũng như chung với cả nước. Ông nhấn mạnh: Quan trọng nhất là các tỉnh miền Trung phải nhanh chóng cải thiện các thủ tục hành chính, tăng cường cơ chế hợp tác giữa các địa phương.

Tuy nhiên theo quan điểm của ông Trần Bộ, Phó Vụ trưởng Vụ kết cấu hạ tầng (Bộ Kế hoạch đầu tư) thì: doanh nghiệp cần phải chủ động trong tham gia đầu tư vào kết cấu hạ tầng mà không nên quá trông chờ vào nguồn vốn đầu tư của nhà nước.

Theo ông Vũ Hoàng Hà - chủ tịch UBND tỉnh Bình Định không đồng ý với quan điểm miền Trung thiếu nhạc trưởng. Ông sôi nổi: "Nhạc trưởng chính là Thủ tướng, các nhạc viên là các tỉnh thành, cây gậy cũng đã có Nghị quyết 39, nhưng vẫn đang loạn nhịp. Việt Nam gia nhập WTO chỉ trong vòng 5-10 năm do có sự ổn định về chính trị, nhưng cạnh tranh sẽ rất khốc liệt bởi các quốc gia khác không chịu ngồi yên...".

Mỗi tỉnh mỗi sân bay, cảng biển. Tại sao không?

Ông Hà nhấn mạnh thêm: "Tôi không đồng tình với việc cho rằng các tỉnh đồng loạt xây cảng biển, sân bay sẽ khiến cạnh tranh giữa các tỉnh thành thêm gay gắt, bởi tỉnh nào cũng phải mở đường ra biển, phải có đường hàng không mới có thể phát triển được".

Bà Phan Thị Bích Lược, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đồng ý với quan điểm đó: "Chúng tôi cũng sẽ xây dựng sân bay Đồng Hới. Quảng Bình cách TP.HCM cả ngàn kilômét, cách Hà Nội cả ngày đường nên các nhà đầu tư rất ngại đến với Quảng Bình. Hiện chúng tôi chưa có cảng biển nên chúng tôi cũng sẽ xây dựng để mời gọi các nhà đầu tư".

Ông Nguyễn Ngọc Thiện, Phó CT UBND Thừa Thiên Huế đưa ra câu hỏi: Tại sao hôm nay chúng ta lại ngồi đây để tìm cách hợp tác? Và ông tự trả lời: Vì qui luật khách quan là chúng ta phải hợp tác. Trước đây việc hợp tác mới chỉ ở trình độ thấp, ai cũng muốn nhà đầu tư đến với mình, ai cũng muốn ăn miếng bánh được bày ra, nên rõ ràng ai cũng cố gắng để xây dựng thật nhiều, muốn có hạ tầng hoàn chỉnh để thu hút đầu tư.

Ông khẳng định: Hiện chúng ta chưa có được những cảng thực sự lớn, nên những cảng nhỏ vẫn phát huy tác dụng của nó. Không có cảng, không có sân bay thì không bao giờ có nhà máy, có hàng hóa. Tuy nhiên, miền Trung cần phải hợp tác trên tinh thần chia sẻ lợi ích, và chính lợi ích sẽ đưa các tỉnh thành đến gần với nhau.

Ông đề nghị: ưu tiên thứ nhất cần nâng cấp QL 1A bởi đây là con đường xuyên suốt các tỉnh miền Trung; Ưu tiên thứ 2 là làm ngay đường cao tốc từ Đông Hà đến Quảng Ngãi, nếu không muốn mất cơ hội tận dụng hành lang kinh tế Đông Tây. Ưu tiên thứ 3 vẫn cần phát triển cảng biển và sân bay.

Ông nhấn mạnh: chúng ta cần đánh giá hiệu quả của ngày mai chứ không thể đánh giá trên những được mất cụ thể hôm nay. Địa phương nào xây được cảng, được sân bay thì vẫn nên làm và tôi cho rằng vẫn rất hiệu quả. Nếu không có cảng Chân Mây sẽ chắng có Khu kinh tế Chân Mây - Lăng Cô hiện nay...

Bắt tay chưa phải là hợp tác

Thảo luận tại diễn đàn, bà Định Thị Loan, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng: “Cải cách hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư vẫn là quan trọng nhất. Tuy nhiên, vấn đề đền bù giải phóng mặt bằng hiện nay gặp rất nhiều khó khăn do vướng Luật. Tôi mong muốn cấp Trung ương cần nhanh chóng điều chỉnh Luật để địa phương dễ thực hiện hơn. Địa phương nhanh mà Trung ương chậm thì cũng không thể tiến lên được”.

Ông Nguyễn Đức Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam thì cho rằng: “Hiện nay, các địa phương chỉ mới bắt tay nhau kiểu tay đôi, tay ba lẻ tẻ chứ chưa có một sự hợp tác tổng thể. Ví dụ, hiện Quảng Nam và Quảng Ngãi “bắt tay” nhau thống nhất khi Dung Quất đã hướng đến công nghiệp nặng thì Quảng Nam sẽ hướng vào công nghiệp nhẹ để khỏi trùng lặp. Hay như Đà Nẵng và Quảng Nam sự liên kết cung cấp nhân lực, lao động có trình độ từ Đà Nẵng vào Quảng Nam, và công nhân tay nghề ở Quảng Nam đổ ra các KCN của Đà Nẵng".

Tính chuyện hợp tác, ông Trần Quang Vinh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum và Tiến sĩ Lâm Chí Dũng (ĐH Đà Nẵng) cùng đồng quan điểm khi cho rằng: “Trong khi các tỉnh vẫn chưa chủ động hợp tác thì các nhà đầu tư, các doanh nghiệp (DN) trong khu vực đã tự chủ động liên kết, hợp tác làm ăn. Vì thế, trước mắt, để tạo điều kiện cho DN làm ăn, các địa phương cần tập trung đầu tư cho cơ sở hạ tầng, đồng thời phải nhanh chóng bàn đến vấn đề hợp tác giữa các chính quyền và giữa các DN".

Nhà văn Nguyên Ngọc: "Tôi bắt đầu cảm thấy lo sợ khi nguy cơnhiễm môi trường có thể đe dọa các tính miền Trung. Ảnh Đăng Nam

Nhà văn Nguyên Ngọc thì đi ngược về lịch sử: thế kỷ 17-18, miền Trung đã từng là khu vực phát triển nhất nước. Khi lập nghiệp tại đây, các chúa Nguyễn đã thay đổi được cách nhìn truyền thống về miền Trung, kết hợp vị thế của miền Trung với con người để chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp truyền thống, lấy thương nghiệp làm động lực phát triển. Theo nhà văn Nguyên Ngọc, việc phát triển mạnh nền công nghiệp nặng tại các khu vực Dung Quất, Vân Phong sẽ có nguy cơ tàn phá môi trường du lịch trong khu vực.

Quay trở lại vấn đề “nhạc trưởng”, ông Trần Lê Trung (Trưởng BQL khu kinh tế Dung Quất) cho rằng: Phải đạt đến một trình độ nào đó mới có thể liên kết được. Rõ ràng hiện nay miền Trung đang thiếu nhạc trưởng. Ví dụ: nếu quyết định xây một con đường qua các tỉnh thì ai sẽ chủ trì, ai sẽ cấp vốn, khi nào làm? Phải có một Ban điều hành và cần một nhạc trưởng cấp Thủ Tướng, Phó Thủ tướng mới đủ sức chỉ đạo Ban điều hành này.

Thay mặt giới báo chí, nhà báo Nguyễn Đông muốn các nhà lãnh đạo nhìn nhận lại vấn đề khi cho rằng mọi cảng biển đều cần thiết phải phát triển, nhưng hiện nay đã cần thiết chưa? Và nguồn vốn của chúng ta đã đủ chưa? Lượng hàng hóa hiện nay qua các cảng miền Trung chỉ bằng 13% so với miền Bắc và bằng 6% so với miền Nam. Như vậy, càng nhiều cảng bao nhiêu, hàng hóa càng phải rải mỏng ra bấy nhiêu, do vậy giá cước vận chuyển của các cảng miền Trung lại càng cao hơn.

Ông Đông cho rằng trước mắt cần tập trung vào một số cảng biển như Đà Nẵng và Quy Nhơn để có thể giảm giá cước vận chuyển, cộng với phát triển đường bộ Đà Nẵng – Bolaven (Lào) – Bangkok (Thái Lan) để tạo đà phát triển cho cả miền Trung. Các cảng biển cần theo thứ tự hàng dọc tiến lên bao gồm: Tiên Sa, Liên Chiểu (Đà Nẵng), Chân Mây (Huế), Kỳ Hà (Quảng Nam) rồi đến Dung Quất (Quảng Ngãi) và Cửa Việt (Quảng Trị).

Xây dựng thương hiệu du lịch chung cho toàn vùng

Với chủ đề “Liên kết để phát triển du lịch miền Trung”, các đại biểu đều thống nhất với ý tưởng xây dựng một thương hiệu chung cho toàn vùng. Việc phát huy “Con đường di sản” được đặt lên bàn thảo luận. Ông Đinh Hài, GĐ Sở Du lịch Quảng Nam thừa nhận: từ sau khi ý tưởng về “Con đường di sản” ra đời năm 2002, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch đã tận dụng rất tốt thương hiệu này, nhưng các nhà quản lý du lịch, các địa phương lại đứng ngoài cuộc. Ông Trần Lực, Phó Giám đốc Saigontourist tại Đà Nẵng, ông Ngô Quang Vinh, Giám đốc Sở Du lịch Đà Nẵng cũng công nhận rằng các doanh nghiệp vẫn phải tự chèo chống chứ chưa nhận được sự giúp đỡ của chính quyền.

Về việc liên kết để cùng phát triển du lịch khi các địa phương có cùng lợi thế, ông Nguyễn Bang, Phó Chủ tịch UBND TX Hội An (Quảng Nam) cho rằng cần phát triển tuyến giao thông liên kết các khu du lịch của từng địa phương, liên kết đào tạo nguồn nhân lực cho du lịch, phối hợp xây dựng các tour, tuyến và quan trọng nhất là phải giúp nhau cùng quảng bá.

Vốn cho miền Trung, từ đâu?

Đã đến lúc các địa phương không chỉ trông chờ vào nguồn vốn nhà nước đầu tư để phát triển cơ sở hạ tầng – TS Vũ Thành Tự Anh phát biểu - Từ nay, các doanh nghiệp, địa phương và ngân hàng phải tự thân vận động, liên kết “ba nhà” để tạo ra nguồn vốn đầu tư cho cả một khu vực rộng lớn. Đây chính là cơ chế “đồng tài trợ” mà các nước phương Tây đã thực hiện từ lâu.

Bà Phan Thị Bích Lược, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cũng mong muốn để có vốn đầu tư cho các doanh nghiệp, đề nghị các ngân hàng cần lựa chọn những doanh nghiệp có phương án, dự án cụ thể để cho vay chứ không nhất thiết chỉ cho những doanh nghiệp mạnh vay vốn (bởi những doanh nghiệp mạnh đã có nhiều nguồn vốn khác). Bà Lược khẳng định các địa phương, cụ thể là khu vực của bà, sẵn sàng đứng ra bảo lãnh để các doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn này.

Cam kết Hội An

Kết thúc diễn đàn, các nhà lãnh đạo miền Trung đã ký cam kết Hội An với những nội dung chính sau:

1/ Nghiên cứu, xem xét và tiến tới một cơ cấu liên kết và hợp tác cấp vùng. Cơ cấu này có chức năng phối hợp về quy họach trên tầm nhìn toàn vùng, phù hợp với qui hoạch cả nước; tổ chức, thúc đẩy hợp tác toàn diện về hạ tầng, về liên kết, hợp tác kinh tế, giáo dục - đào tạo, nghiên cứu và triển khai ở cả hai bình diện vĩ mô và vi mô.

2/ Hợp tác tiến hành các quy họach trên tầm nhìn toàn vùng và toàn quốc, trong đời sống toàn cầu. Trước mắt cần khảo sát toàn diện và cụ thể về lợi thế vùng, lợi thế so sánh của từng tỉnh.Trên cơ sở đó, rà sóat lại các quy họach hiện có, điều chỉnh quy họach, để phát huy tốt nhất các lợi thế đặc biệt của từng tỉnh và từng vùng.

3/ Khuyến khích hợp tác cùng có lợi, thay vì cạnh tranh chia nhỏ thị trường giữa các địa phương miền Trung, hình thành và phát triển thị trường khu vực. Thiết kế cơ chế kết hợp và chia sẻ lợi ích tốt nhất, theo đó phương pháp đàm phán được ưu tiên .

4/ Phát triển mạnh hệ thống hạ tầng, trong đó ưu tiên hạ tầng giao thông liên tỉnh tại khu vực miền Trung; đẩy mạnh hợp tác để có một hệ thống giao thông liên tỉnh miền Trung tốt nhất. Đảm bảo thông suốt giao thông ngay cả trong những trường hợp khẩn cấp.

5/ Hợp tác toàn diện trên lĩnh vực du lịch (lữ hành, lưu trú, vận chuyển...), liên kết chặt chẽ với nhau trong việc phát huy các dự án du lịch, trong đó có dự án “Con đường di sản” ở miền Trung, gắn bó với hệ thống các dự án “Con đường di sản thế giới”. Chúng tôi coi việc cam kết bảo vệ an toàn môi trường sinh thái, đặc biệt là bảo vệ môi trường biển, xây dựng công đồng biết sống thân thiện với thiên nhiên, là cam kết vì sự phát triển bền vững và lợi thế canh tranh về chất lượng cuộc sống ở miền Trung.

6/ Tổ chức Diễn đàn kinh tế miền Trung hàng năm về các chủ đề chung của vùng và các tỉnh sẽ luân phiên đăng cai tổ chức diễn đàn này.

Theo TTO

Chiều 25-4, ban tổ chức “Diễn đàn kinh tế miền Trung” lần thứ nhất đã trao giải thưởng “Vì sự cống hiến cho miền Trung” cho 32 doanh nghiệp và 2 cá nhân thực sự tiêu biểu, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của kinh tế miền Trung. Danh sách các doanh nghiệp và cá nhân đoạt giải: 1. Công ty Du lịch Hương Giang vì sự cống hiến cho miền Trung trong đầu tư du lịch 2. HTX Thương mại Dịch vụ Thuận Thành – Huế vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ 3. Công ty TNHH Xây dựng Tổng hợp Trường Thịnh vì sự cống hiến cho miền Trung trong xây dựng và du lịch 4. Công ty Xi măng Hoàng Mai vì sự cống hiến cho miền Trung trong xây dựng và phát triển 5. Công ty Cổ phần Bình Vinh vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực vận chuyển 6. Furama Resort vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực đầu tư du lịch 7. Công ty TNHH Nhật Linh Đà Nẵng vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ 8. Công ty TNHH TM Tổng hợp Phước Tiến vì sự cống hiến cho miền Trung trong phát triển dịch vụ và thương mại 9. Doanh nghiệp Vận tải và Thương mại Thuận Thảo vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực vận chuyển 10. Công ty TNHH Mỹ Tài Bình Định vì sự cống hiến cho miền Trung trong phát triển dịch vụ và thương mại 11. Công ty Khoáng sản Bình Định Việt Nam-Malaysia (Bimal) vì sự cống hiến cho miền Trung trong đầu tư công nghiệp 12. Tổng công ty SX – ĐT - DV xuất nhập khẩu Bình Định vì sự cống hiến cho miền Trung trong hoạt động xuất khẩu 13. Công ty CP đầu tư và xây dựng Thiên Tân vì sự cống hiến cho miền Trung trong xây dựng và phát triển 14. Nhà máy nước khoáng Thạch Bích vì sự cống hiến cho miền Trung trong ngành công nghiệp thực phẩm 15. Trung tâm du lịch suối khoáng nóng Tháp Bà- Nha Trang vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực đầu tư du lịch 16. Tổng công ty Khánh Việt – Khanh Viet Corporation vì sự cống hiến cho miền Trung trong đầu tư công nghiệp và thương mại 17. Indochina Land Holdings (Indochina Capital) vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực đầu tư du lịch 18. Công ty CP Du lịch - Dịch vụ Hội An vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực đầu tư du lịch 19. Công ty TNHH Sản xuất và Lắp ráp ô tô Chu Lai-Trường Hải vì sự cống hiến cho miền Trung trong đầu tư công nghiệp 20. Công ty TNHH-TM Hoàn Cầu Ninh Thuận vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực đầu tư du lịch 21. Công ty TNHH Mía Đường Bourbon-Gia Lai vì sự cống hiến cho miền Trung trong ngành công nghiệp thực phẩm 22. Công ty Cao su Daklak (Dakruco) vì sự cống hiến cho miền Trung trong phát triển ngành cao su 23. Công ty CP Đồng Tâm miền Trung vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực xây dựng và phát triển 24. Công ty Cao su Quảng Trị vì sự cống hiến cho miền Trung trong phát triển ngành cao su 25. Công ty Cao su Chư Sê vì sự cống hiến cho miền Trung trong phát triển ngành cao su 26. Công ty TNHH VBL Đà Nẵng vì sự cống hiến cho miền Trung trong ngành công nghiệp thực phẩm 27. Công ty Liên Doanh Khách Sạn Victoria Hội An vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực đầu tư du lịch 28. Công ty Bia Huế vì sự cống hiến cho miền Trung trong ngành công nghiệp thực phẩm 29. Công ty LD CB Cà Phê Man – Buôn Mê Thuột (Dakman) vì sự cống hiến cho miền Trung trong ngành công nghiệp thực phẩm. 30. Công ty dược và trang thiết bị y tế Bình Định (Bidipha) vì sự cống hiến cho miền Trung trong lĩnh vực y tế và dược phẩm 31. Công ty liên doanh mía đường Nghệ An Tate & Lyle vì sự cống hiến cho miền Trung trong ngành công nghiệp thực phẩm. 32. Công ty Xây lắp Thừa Thiên - Huế vì sự cống hiến trong lĩnh vực xây dựng Giải cá nhân: 1. Tiến sĩ Trương Đình Hiển vì sự cống hiến cho miền Trung bằng nghiên cứu khoa học ứng dụng 2. Mr Paul Stoll vì sự cống hiến cho miền Trung qua dự án “Con đường di sản”