QĐND - Cuộc khủng hoảng Xy-ri đã được đẩy lên mức độ căng thẳng mới khi lực lượng đối lập chính ở quốc gia Trung Đông này cáo buộc chính quyền Tổng thống Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad) “thảm sát” hơn 1.300 người với các cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học gần Đa-mát ngày 21-8. Ngay sau khi cáo buộc được đưa ra, Hội đồng bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã có cuộc họp khẩn cấp để làm rõ vụ việc.

Bằng chứng mà phe đối lập đưa ra nhằm cáo buộc Chính phủ Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học làm hàng trăm người thiệt mạng ngày 21-8. Ảnh: AP

 

Cuộc họp, được tiến hành theo đề xuất của một số nước thành viên HĐBA gồm Anh, Pháp, Mỹ, Luých-xăm-bua và Hàn Quốc, diễn ra trong bối cảnh Trưởng nhóm thanh sát viên của LHQ A-kê Xen-xtrôm (Ake Sellstrom) đang tiến hành các cuộc thảo luận với Chính phủ Xy-ri về các vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở nước này. Theo cáo buộc của phe đối lập, trong một cuộc phản công quy mô lớn sáng 21-8 nhằm vào lực lượng đối lập, quân đội Xy-ri đã phóng rốc-két có chứa chất độc hóa học vào khu ngoại ô Gu-ta nằm gần thủ đô Đa-mát, làm chết hàng trăm người, trong đó có cả phụ nữ và trẻ em. Văn phòng của Tổng thư ký LHQ Ban Ki-mun (Ban Ki-moon) cho biết, ông bị "sốc" vì thông tin trên và các nước Anh, Pháp, Đức và Mỹ đã chuyển đề nghị chính thức tới văn phòng của ông Ban Ki-mun yêu cầu điều tra vụ việc này.

Sau một phiên họp khẩn ở Niu Y-oóc, 15 nước thành viên HĐBA LHQ đã bày tỏ “quan ngại sâu sắc” về các cáo buộc và nhất trí bất cứ việc sử dụng vũ khí hóa học nào cũng là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Phó tổng thư ký LHQ Gian Ê-li-a-xơn (Jan Eliasson) tuyên bố nếu là sự thật, vụ tấn công này “là hành vi leo thang nghiêm trọng”. Ngoại trưởng Pháp Lau-răng Pha-bi-út (Laurent Fabius) cho rằng, nếu quả thực quân đội Xy-ri tấn công bằng vũ khí hóa học, cộng đồng quốc tế cần “dùng vũ lực” để can thiệp vào cuộc chiến tranh này. Dù vậy, theo ông L. Pha-bi-út, việc triển khai bộ binh nước ngoài tại chiến trường Xy-ri là “nhiệm vụ bất khả thi”. Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Giô-sơ Ơ-nét (Josh Earnest) cho biết, Mỹ sẽ tham vấn với các đối tác trong HĐBA về thông tin vũ khí hóa học được sử dụng tại Xy-ri. Tuy nhiên, ông Giô-sơ Ơ-nét nhấn mạnh giới chức Mỹ chưa thể kiểm chứng độc lập về cáo buộc quân đội Xy-ri sử dụng loại vũ khí này.

Đa-mát bác bỏ mạnh mẽ những cáo buộc trên của phe đối lập và nhấn mạnh những bằng chứng mà lực lượng này đưa ra “hoàn toàn ngụy tạo” và “là một nỗ lực nhằm ngăn cản phái bộ LHQ thực hiện nhiệm vụ của họ”. Một số chuyên gia cũng nhận định những bằng chứng mà phe đối lập đưa ra là không thuyết phục. “Tôi thấy những bằng chứng mà phe đối lập đưa ra hoàn toàn không thuyết phục vì những người giúp các nạn nhân không hề được trang bị các thiết bị phòng ngừa và phục hồi hô hấp. Trong các vụ việc thật sự, những người hỗ trợ cũng sẽ bị nhiễm khí độc và có các triệu chứng cho thấy điều đó”, ông Pao-la Van-ni-nen (Paula Vanninen), Giám đốc Verifin, một tổ chức ở Phần Lan chuyên theo dõi việc thực thi hiệp ước quốc tế về vũ khí hóa học, khẳng định.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga A-lếch-xan-đơ Lu-ca-sê-vích (Alexander Lukashevich), các cáo buộc của phe đối lập Xy-ri có thể là nhằm "tạo cớ bằng mọi cách để đề nghị HĐBA LHQ đứng về phe chống đối chính quyền và điều này sẽ làm giảm cơ hội triệu tập Hội nghị Giơ-ne-vơ theo sáng kiến của Nga và Mỹ.

BÌNH NGUYÊN