QĐND Online – Đây là vấn đề được Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm, Phó Bí thư thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh khi trao đổi với phóng viên về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) sáng 6-11…

Phóng viên: Theo đại biểu, vấn đề “nóng” nhất với đất đai trong việc thu hồi đất thời gian qua là gì và đã được giải quyết tốt trong dự thảo luật hay chưa?

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm: Theo tôi, khi người dân hy sinh đất đai của mình để đóng góp vào sự phát triển của đất nước, thì cần được ghi nhận bằng những chính sách chứ không phải ghi nhận bằng lời nói. Chính sách đó là gì? Chính là chênh lệch địa tô phải được vào trong ngân sách, “túi” của Nhà nước. Từ túi ngân sách của Nhà nước mới đầu tư trở lại để phát triển đất nước và các phúc lợi công cộng khác, để người dân được hưởng một cách công bằng.

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm, Phó Bí thư thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh trao đổi với phóng viên

Hiện nay, cái người dân bị thu hồi đất bất bình nhất là chênh lệch địa tô đa số vào túi tư nhân. Tất nhiên không phủ định điều này, nhưng mức độ nào, tỷ lệ như thế nào cần phải được tính toán kỹ lưỡng. Từ thực tiễn này, Dự thảo luật đã đặt vấn đề tài chính về đất đai, tính toán lại chênh lệch địa tô. Tôi cho rằng việc này đã đáp ứng được phần nào yêu cầu người dân. Nó không bất công với thực tiễn thời gian qua là tôi có miếng đất, đang kinh doanh lại đưa cho người khác cũng kinh doanh mà địa tô đó lại không được điều tiết một cách hợp lý. Tôi thấy rằng đó là vấn đề mà qua các lần góp ý, Ban soạn thỏa thảo đã tiếp thu.

Lần này khi sửa luật, Ban soạn thảo đi cơ sở rất nhiều. TP Hồ Chí Minh là một điểm đến và cũng góp ý rất nhiều xuất phát từ thực tiễn địa phương, ý kiến của người dân, từ những bất cập trong thực hiện Luật Đất đai cũ. Dự thảo này đã tiếp thu rất tốt. Theo tôi, với sự tiếp thu tích cực này, lại tiếp tục được điều chỉnh qua thảo luận, góp ý của đại biểu Quốc hội tại kỳ họp thì Luật Đất đai lần này sẽ tốt.

Phóng viên: TP Hồ Chí Minh có đặc thù gì trong thu hồi, quản lý đất đai được luật lần này giải quyết tốt, thưa đại biểu?

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm: Đặc thù rõ nhất là quá trình đô thị hóa rất nhanh, đi liền với đó là chỉnh trang đô thị dẫn đến thu hồi đất rất lớn. Và khi thu hồi đất nhiều thì ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng người dân. Do vậy, đòi hỏi khung pháp lý phải hết sức chặt chẽ và phù hợp với thực tiễn thì mới giải quyết được những bất cập trong quá trình phát triển.

Nếu không giải quyết vấn đề đó sẽ nảy sinh 2 vấn đề mà có mâu thuẫn với nhau. Một là quá trình đi lên rất nhanh của thành phố không chỉ chỉ phục vụ riêng người dân đô thị mà phục vụ cả nước. Nhưng nếu chúng ta không giải quyết được vấn đề bất cập về chính sách thì có một bộ phận dân cư không nhỏ chịu thiệt thòi cho quá trình phát triển đó. Đó là sự mâu thuẫn mà các nhà quản lý, lãnh đạo phải nghiêm túc xem xét, giải quyết. Luật đất đai lần này tiếp thu đáng kể từ thực tiễn bất cập và từ giải quyết của TP Hồ Chí Minh.

Phóng viên: Thưa đại biểu, những nội dung nổi bật dự thảo luật đã tiếp thu từ thực tiễn TP Hồ Chí Minh là gì?

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm: Trong quá trình hoạt động, khi vướng luật, TP Hồ Chí Minh luôn có đề nghị các Bộ, ngành xem xét và tháo gỡ. Từ những tháo gỡ cục bộ đó, luật đã tiếp thu, điều chỉnh cho phù hợp.

Như vấn đề tái định cư, HĐND TP Hồ Chí Minh có nghị quyết riêng về vấn đề tái định cư, đặt vấn đề trước khi thu hồi đất thì phải làm dự án tái định cư trước. Bởi vì trước đó có một thực tế là chúng ta cứ thu hồi đất, cứ đền bù, cứ nói tái định cư, nhưng dự án tái định cư chưa làm, thậm chí 3 năm, 5 năm, có dự án 10 năm sau dự án tái định cư đó vẫn chưa làm. Đó là thực tiễn mà lần này luật đất đai có quy định.

Thứ hai, là cùng diện tích đất của một người sử dụng nhưng thuộc 2 dự án khác nhau, như dự án phục vụ công cộng, trường học và một dự án phát triển kinh tế, trong cơ chế đền bù thời gian vừa qua có 2 mức giá khác nhau. Lần này trong dự án luật có điều chỉnh: Đất liền kề, cùng một mục đích sử dụng, điều kiện sinh lời… thì giá như nhau.

Như vậy, minh bạch, công bằng, hợp lý đã được thực tiễn đặt ra và kỳ này có sự tiếp thu, điều chỉnh. Tôi cho rằng như vậy người dân sẽ ủng hộ.

Phóng viên: Trong dự thảo luật, đại biểu thấy điểm nào còn chưa hài lòng, cần sửa đổi?

Đại biểu Nguyễn Thị Quyết Tâm: Tất nhiên còn nhiều vấn đề như các đại biểu phát biểu từ sáng đến giờ. Vấn đề thu hồi đất vẫn là vấn đề rất nóng hiện nay cần nói một cách chỉn chu hơn. Như thu hồi vì mục đích kinh tế-xã hội. Mục đích kinh tế-xã hội là một phạm trù mênh mông, nếu người thực hiện chính sách đó mà có tâm trong sáng, biết nghĩ đến quyền lợi của người dân đi đôi với quyền lợi phát triển chung của đất nước thì khi thực hiện không có vấn đề gì để nói. Nhưng nếu người ta muốn lợi dụng vẫn có đường để lợi dụng. Chính vì vậy cần tính toán để ghi vào Luật cho có tính thực tiễn nhất, chứ không phải là vấn đề lý thuyết.

Vấn đề thứ hai là vấn đề điều tiết chênh lệch địa tô. Tôi vẫn băn khoăn, làm sao để quyền lợi người dân hy sinh cho sự phát triển sự phát triển chung của đất nước phải phục vụ đúng mục đích phát triển của đất nước chứ không đi vào túi riêng của bất cứ cá nhân nào.

Phóng viên: Xin cảm ơn đại biểu!

Đại biểu Trương Văn Vở

Phần rất mới của dự thảo là thu hồi đất có bồi thường tái định cư, hỗ trợ đời sống, việc làm cho người bị thu hồi đất. Để làm tốt quy định này, sau khi luật ban hành phải có văn bản kịp thời để tổ chức.

Đại biểu Trương Văn Vở

Tôi nghĩ dự án luật lần này phải tách bạch dự án phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, lợi ích kinh tế xã hội. Riêng dự án kinh tế-xã hội nên phân rõ ra nhà nước thu hồi đất đối với những dự án phục vụ cho lợi ích công cộng hay lợi ích quốc gia, kể cả hạ tầng cho phát triển kinh tế cũng khác. Còn việc thu hồi đất phục vụ thuần túy cho các nhà đầu tư, theo tôi nên xem xét tính toán thêm. Thời gian vừa qua tôi thấy người dân khiếu lại nhiều nhất ở vấn đề này. Tôi có ý kiến nhiều lần đối với dự án phục vụ đơn thuần cho nhà đầu tư thì cần phải thực hiện cơ chế thỏa thuận. Mà thỏa thuận ở đây không phải là thỏa thuận đôi bên (giữa nhà đầu tư với người dân) mà là thỏa thuận giữa nhà đầu tư với cộng đồng dân cư, khu vực bị thu hồi đất.

XUÂN DŨNG (ghi)