Dây chuyền xử lý rác thải không qua chôn lấp của Công ty CP Vũ Nhựt Hồng.

Nhà máy Xử lý rác thải sinh hoạt, chế biến rác thành phân vi sinh của Công ty Cổ phần Vũ Nhựt Hồng, có công suất 400 tấn/ngày đêm, theo công nghệ DANO, đạt tiêu chuẩn châu Âu, vừa được khánh thành ngày 27-3-2008 tại phường Trảng Dài, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Tuy nhiên, sau khi đầu tư 100% vốn vào nhà máy này, công ty đang gặp khó khăn, do không được hưởng sự “hỗ trợ ưu đãi đối với các dự án áp dụng công nghệ xử lý rác thải trong nước”.

Ông Trịnh Ngọc Hồng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Vũ Nhựt Hồng trao đổi với chúng tôi: Khi đầu tư vào lĩnh vực xử lý môi trường, công ty nắm rõ và rất tin tưởng vào chủ trương của Nhà nước hỗ trợ ưu đãi cho các dự án xử lý rác theo công nghệ mới, hạn chế chôn lấp, thân thiện với môi trường. Tại văn bản số 50/TB-VPCP ngày 19-3-2007, Văn phòng Chính phủ đã thông báo ý kiến của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về hỗ trợ ưu đãi các dự án áp dụng công nghệ xử lý rác thải trong nước. Theo đó, Nhà nước khuyến khích các nhà đầu tư trong nước áp dụng công nghệ xử lý rác, hạn chế chôn lấp; hỗ trợ kinh phí giải phóng mặt bằng, xây dựng các công trình ngoài hàng rào, mua bản quyền công nghệ… Các doanh nghiệp được vay ưu đãi từ Quỹ Bảo vệ môi trường và Ngân hàng phát triển Việt Nam để hoàn thiện công nghệ áp dụng và nhân rộng trong cả nước. Cơ cấu nguồn vốn hỗ trợ cho các dự án được xác định: Ngân sách nhà nước 50% (trong đó ngân sách trung ương 40%, ngân sách địa phương 10%), 50% còn lại doanh nghiệp được vay từ Ngân hàng phát triển Việt Nam với lãi suất ưu đãi. Văn bản cũng nêu rõ: "Các bộ, ngành và địa phương các cấp cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy xử lý rác, áp dụng công nghệ tiên tiến trong xử lý rác phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam".

Về nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt, chế biến thành phân vi sinh vừa được khánh thành ngày 27-3 tại phường Trảng Dài, ông Hồng cho biết, công ty đã đầu tư số vốn gần 45 tỷ đồng (100% của doanh nghiệp). Nhà máy được xây dựng trên diện tích 5 héc-ta, theo quy trình công nghệ khép kín của Đan Mạch. Và tính đến thời điểm này, đây là nhà máy xử lý rác thành phân vi sinh thuộc loại hiện đại nhất ở Việt Nam. Khi đi vào hoạt động ổn định, nhà máy không chỉ giải quyết cơ bản vấn đề ô nhiễm từ các bãi rác, không tốn diện tích đất chôn lấp và nhất là không phải xử lý nước rác mà còn tận dụng rác thải, chế biến ra khoảng 10 loại phân vi sinh với các thành phần khác nhau để cải tạo đất, phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Dự tính trong 3 tháng đầu, nhà máy sẽ hoạt động với công suất 300 tấn rác tươi mỗi ngày. Với công suất này, toàn bộ nguồn rác thải sinh hoạt khu vực thành phố Biên Hòa và các vùng lân cận sẽ được thu gom về bãi rác Trảng Dài, sau đó đưa vào nhà máy để xử lý. Theo lãnh đạo công ty, sau thời gian quảng bá, tiếp thị ban đầu, sản phẩm các loại phân vi sinh của nhà máy đã được các công ty vật tư nông nghiệp của nhiều tỉnh, thành phố khu vực miền Đông Nam bộ nhận bao tiêu sản phẩm. Tuy nhiên, dù nhà máy đã bước đầu đi vào hoạt động ổn định, song khi tiếp xúc với chúng tôi, lãnh đạo Công ty vẫn chưa hết lo lắng vì sau những cố gắng, dồn sức cho giai đoạn khánh thành, đến nay, nguồn tài chính của công ty đã dần cạn kiệt, ảnh hưởng không nhỏ cho hoạt động lâu dài và nhất là làm giảm tiến độ xúc tiến xây dựng một nhà máy xử lý rác thải khác có công suất 200 tấn/ngày đêm ở huyện Nhơn Trạch.

Được sự gợi ý hỗ trợ của lãnh đạo tỉnh Đồng Nai, tháng 5-2007, công ty đã bỏ ra 25 triệu đồng thuê tư vấn lập Dự án vay 10 tỷ đồng từ Quỹ Bảo vệ môi trường tỉnh, nhưng Ban Quản lý Quỹ không thể đáp ứng mức vay này vì tổng quỹ chỉ có 16 tỷ đồng và đề nghị công ty hạ mức vay xuống 5 tỷ. Nhưng rồi, sau khi công ty hạ mức vay xuống cũng bị từ chối và cho rằng: "Quỹ bảo vệ môi trường chỉ dành hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Còn dự án của Công ty Vũ Nhựt Hồng là dự án lớn, nằm ngoài diện được hỗ trợ"(?!).

Thế nhưng dự án đã triển khai thì không thể dừng lại. Để tiếp tục các phần việc còn lại nhằm hoàn thiện giai đoạn 1 (nhà máy tại phường Trảng Dài), Công ty đã phải đi vay từ nhiều nguồn vốn khác nhau ngoài xã hội. Đầu năm 2008, khi triển khai giai đoạn 2 của dự án, Công ty cần vay khoảng 15 tỷ đồng để xây dựng một số hạng mục theo quy trình thiết kế của công nghệ. Đề nghị này đã được UBND tỉnh Đồng Nai đồng ý. Thông qua văn bản số 858/UBND-CNN ngày 29-1-2008, UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp cùng các sở, ngành liên quan xem xét, thống nhất đề xuất cho Công ty Vũ Nhựt Hồng vay vốn ưu đãi từ Quỹ Bảo vệ môi trường, để bổ sung nguồn vốn xây dựng nhà máy xử lý rác thải, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Xử lý, khắc phục ô nhiễm, bảo vệ môi trường sống có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống của con người và sự phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Thiết nghĩ, cùng với những ưu đãi khác như chi phí thuê đất, điện năng…, nhu cầu vay vốn từ nguồn quỹ bảo vệ môi trường để lắp đặt, hoàn thiện dây chuyền công nghệ xử lý rác thải của Công ty cổ phần Vũ Nhựt Hồng là chính đáng, thiết thực góp phần cải thiện, nâng cao chất lượng sống của cộng đồng dân cư khu vực. Các sở, ngành tỉnh Đồng Nai, đặc biệt là lãnh đạo Quỹ Bảo vệ môi trường nên quan tâm, giải quyết rốt ráo và coi đây là sự cộng đồng trách nhiệm, cùng doanh nghiệp khắc phục ô nhiễm, bảo vệ môi trường sống của cộng đồng.

Bài và ảnh: LONG CHÂU