Đô thị bên dòng Ka Long

Dòng Ka Long luôn tấp nập trên bến, dưới thuyền

Đã lâu mới trở lại Móng Cái – chúng tôi thực sự ngỡ ngàng trước sự phát triển nhanh chóng của vùng đất thiêng liêng nơi địa đầu Tổ quốc. Dáng dấp một đô thị khang trang, sầm uất, phát triển bền vững đã thành hình, thành khối. Đảng bộ và nhân dân Móng Cái đang nỗ lực phấn đấu đưa thị xã Móng Cái trở thành thành phố theo tinh thần Nghị quyết 54 NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 19/NQ-TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Ninh.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch UBND thị xã Móng Cái nói vui với chúng tôi: “Thành phố hai bên bờ sông” là mô hình đô thị hiện đại, lãng mạn mà nhiều quốc gia trên thế giới đang đầu tư xây dựng. Nhưng bên dòng Ka Long, biên giới tự nhiên giữa Việt Nam và Trung Quốc, đang được hai nước quan tâm xây dựng thành những đô thị cửa khẩu và bây giờ có đủ các điều kiện để xây dựng “hai thành phố chung một dòng sông”.

Sông Ka Long chia làm hai nhánh, một ngả chảy về phía Bắc Luân, còn ngả này qua Móng Cái và đường phân thủy là biên giới quốc gia giữa Việt Nam và Trung Quốc. Ðứng trên cầu Ka Long nhìn sang bờ bên kia biên giới là thị xã Ðông Hưng của nước bạn. Anh Nguyễn Văn Son, ở phường Trần Phú kể: Trước năm 1989, Móng Cái khi đó còn thuộc huyện Hải Ninh, dân số khoảng 40.000 người sinh sống trên diện tích 520 km2 mà quanh năm chỉ lo sao cho dân đủ ăn, đủ mặc. Khi có quyết định mở cửa biên giới, lượng người dân hai nước qua lại thăm nhau, buôn bán cũng còn rất ít. Thời gian đầu chỉ vài ba trăm người mỗi ngày qua lại cửa khẩu. Nhưng rồi, cùng với sự phát triển vượt bậc của cả hai nước, số lượng doanh nghiệp – doanh nhân của Móng Cái và Đông Hưng ngày càng đông, tốc độ và số lượng giao dịch, buôn bán ngày càng lớn. Chỉ riêng cửa khẩu Móng Cái là không đủ, huyện Hải Ninh được trên đồng ý mở thêm cửa khẩu Lục Bằng. Móng Cái thì được tách riêng thành một thị xã với tốc độ tăng trưởng nhiều năm liên tục đạt từ 10% đến 15%.

Thuận lợi nhất là Chính phủ đã có Quyết định 675/TTg và quyết định 53/QĐ-TTg về một số cơ chế chính sách ưu đãi phát triển đối với khu kinh tế cửa khẩu, tạo cho Móng Cái có điều kiện khai thác tiềm năng, thế mạnh của mình. Giờ đây, hàng nghìn người dân Trung Quốc đăng ký đại lý buôn bán tại Móng Cái. Buổi sáng, họ đưa hàng sang các chợ, các trung tâm thương mại buôn bán, quá trưa lại qua cửa khẩu về nhà. Dòng sông Ka Long đã tạo điều kiện cho các phương tiện vận tải đường thủy phát triển, vừa tiện lợi, giá cước lại rẻ nên ngày đêm tấp nập “trên bến dưới thuyền”.

Nét đặc biệt là người dân hai nước sống hai bên bờ Ka Long đã từ rất lâu nhiều người có quan hệ họ hàng, thông gia, “dây mơ rễ má” với nhau. Ðó cũng là một cơ sở quan trọng để xây dựng một vùng biên giới hữu nghị, bình yên, tạo dựng niềm tin tưởng làm ăn lâu dài giữa nhân dân hai nước. Nhiều doanh nhân, người buôn bán nhỏ cũng hội tụ về Móng Cái lập nghiệp nên các phường ở Móng Cái, hầu như đều có khu tạm trú riêng cho những người buôn bán khắp mọi miền đất nước về đây làm ăn. Chỉ riêng phường Trần Phú, lúc cao điểm có khoảng 2000 hộ đăng ký tạm trú để kinh doanh. Riêng số doanh nhân người Trung Quốc đăng ký kinh doanh trên địa bàn thị xã giờ cũng khoảng 2000 hộ, với đủ chủng loại mặt hàng từ cái kim, sợi chỉ, quần áo, giày dép, hàng điện máy và thuốc bắc...

Chúng tôi dành hơn một ngày tìm hiểu công việc kinh doanh của người dân tại một số chợ hay trung tâm thương mại ở Móng Cái. Quả thật, nếu không tinh ý, rất dễ nhầm lẫn giữa người Việt Nam và người Trung Quốc. Bởi người Việt thì nói tiếng Trung rất thạo, còn người Hoa thì chào hàng bằng tiếng Việt rất lưu loát. Chị Chuang, người Trung Quốc, chủ một đại lý chuyên bán hàng điện tử tại Trung tâm Thương mại Móng Cái nói rằng: “Tôi sang bán hàng tại Việt Nam đã được hai năm. Hàng hóa sau buổi chợ tôi để nguyên tại sạp, đóng cửa lại mà không hề lo mất. An ninh ở Việt Nam rất tốt”. Đây cũng là điều khiến hàng nghìn doanh nhân nước bạn yên tâm đầu tư lớn vào Móng Cái. Quảng trường Hòa Bình đang xây dựng với quy lớn ngay cạnh cửa khẩu Móng Cái phần lớn là tiền đầu tư từ các doanh nhân Trung Quốc. Chỉ trong khoảng 10 năm qua, hàng chục trung tâm thương mại lớn của các doanh nhân Việt Nam và Trung Quốc được xây dựng, trở thành những địa điểm giao dịch hàng hóa sôi động.

Móng Cái còn có niềm tự hào về Mũi Ngọc, là nét chấm đầu tiên trên bản đồ của đất nước chữ S thân yêu. Từ Mũi Ngọc, con đường trải nhựa phẳng lỳ chạy sát mép biển đưa du khách từ trung tâm thị xã ra Trà Cổ. Bãi cát phẳng mịn như gương. Nước xanh ngắt. Ðình Trà Cổ, qua nhiều thế kỷ vẫn đứng vững trước thời gian và gió bão, là một di tích văn hóa tâm linh của người dân biển. Du lịch, dịch vụ đang là hai ngành kinh tế mũi nhọn ở đây. Đông đảo khách du lịch phía nam Trung Quốc chọn nơi đây là chỗ nghỉ hè hấp dẫn.

Trong những ngày chúng tôi ở Trà Cổ, tận mắt chứng kiến một nét văn hóa du lịch rất đáng nói: không có cảnh chèo kéo, giành giật khách như vẫn thường thấy ở một số khu du lịch khác. Đặc biệt, giá cả các mặt hàng hầu hết đều được niêm yết nên không có tình trạng lừa gạt, "chặt chém". Có lẽ, nét đẹp của biển và dấu ấn văn hóa còn giữ được nét cổ truyền đã tạo nên sức hấp dẫn của Trà Cổ. Móng Cái là một khu kinh tế cửa khẩu, khu vực chuyển tiếp giữa hai khối kinh tế lớn là ASEAN - Trung Quốc để phát triển. Vì vậy, nơi đây có đủ điều kiện để hình thành một khu du lịch lớn, đem lại thu nhập cao cho đất nước và cho người dân.

Tiềm năng và thế mạnh của Móng Cái đang có sức thu hút lớn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Hiện nay Móng cái đã trở thành một trong hai trung tâm kinh tế lớn của tỉnh Quảng Ninh, có vị trí quan trọng trong trục kinh tế trọng điểm: Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Cửa khẩu Móng Cái được xác định là cửa khẩu biên giới bộ quan trọng nhất của Việt Nam và là cửa ngõ thông thương trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế giữa các nước trong khu vực, nhất là trong quan hệ hợp tác Việt Nam và Trung Quốc.

Thị xã Móng Cái hôm nay, thành phố Móng Cái- môtj trong nhưngx trung tâm kinh tế lớn của đất nước trong tương lai không xa sẽ trở thành hiện thực với thế mạnh mới, sức vươn tới ngày càng cao, nơi địa đầu Tổ quốc Việt Nam. Chúng tôi được biết, thu nhập bình quân đầu người ở Móng Cái đạt xấp xỉ 1.200 USD/người/năm. Số hộ nghèo theo tiêu chuẩn mới chỉ còn khoảng hơn 4%. Một con số thật đáng mơ ước với nhiều địa phương. Nhưng với tiềm năng, thế mạnh và sự năng động của người dân Móng Cái, chúng tôi tin rằng, con số đó không dừng lại. Vì Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Móng Cái đang hướng tới mục tiêu đạt 1500 USD/người/năm vào năm 2015./.

Bài và ảnh: Nhóm phóng viên phòng CTĐ,CTCT