Đầu tư tiền tỉ rồi bỏ hoang

Bồn chứa nước sạch thành nơi “nuôi muỗi”.

Theo kế hoạch triển khai thí điểm ban đầu, chương trình nước sạch Tây Nguyên (do Tổ chức hợp tác quốc tế Nhật Bản-JICA tài trợ; cơ quan đối tác là Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Kon Tum) sẽ có khoảng 6.000 dân trên địa bàn của xã Đắc Ui được thụ hưởng nước sạch. Được khởi công xây dựng từ tháng 11-2001, đến cuối tháng 1-2002 thì công trình hoàn thành đưa vào sử dụng.

Giếng khoan của công trình ở độ sâu khoảng 150 mét để lấy nguồn nước, sau đó dùng bơm áp lực đưa nước lên bồn chứa ở đỉnh đồi thông cao khoảng 100 mét. Từ đây, nguồn nước sẽ được cung cấp về các bể chứa nước rải rác ở 5 thôn (1A, 1B, 5A, 5B và 7). Thế nhưng, công trình mới đưa vào sử dụng được khoảng 6 tháng thì không còn phát huy hiệu quả và bộc lộ nhiều thiếu sót.

Trạm bơm đặt trước cửa trạm y tế xã Đắc Ui hiện nay đã trở thành "khu vệ sinh công cộng", chẳng thấy bóng dáng bảo vệ, quản lý và không được bảo dưỡng nên công trình xuống cấp nghiêm trọng. Còn những ống thép dùng để dẫn nước lên bồn chứa trên đồi thông ở dọc đường từ UBND xã vào trạm y tế đã bị gãy từng đoạn, bể toác hoác, nằm chỏng chơ bên đường cùng mưa nắng. Những bể chứa nước rải rác tại các thôn “được thụ hưởng” chương trình nước sạch thì khô rang, không hề có giọt nước nào, thậm chí có gia đình đã tận dụng bề mặt bể chứa nước để phơi củ sắn hoặc dùng làm nơi chứa nước được lấy từ các suối đổ về. Chúng tôi hỏi thăm và nhờ anh A Wieu, trú tại thôn 7, là dân quân đang trực tại UBND xã đưa đến xem bồn chứa nước ở đồi thông... Trước mắt chúng tôi là bồn chứa nước được xây khá kiên cố, có giàn phun để xử lý nước trước khi xuống bồn chứa; mái lợp tôn để chống mưa, chống nắng nhưng đã bị cây ngã ngang dọc và nơi đây trở thành nơi “nuôi muỗi”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Minh Toản, Phó chủ tịch HĐND xã cho biết: "Công trình này được đầu tư số tiền 2,6 tỷ đồng, nay đã xuống cấp nghiêm trọng như các anh thấy đó. Trong đó cũng có lỗi của bộ phận thi công đường giao thông; khi làm đường thì ống đi thế nào mặc ống, đường đi mặc đường. Trong quá trình khảo sát thiết kế các bể chứa nước tại các làng bất hợp lý, nhiều hộ dùng chung một bể chứa nhưng chỉ được lắp một đồng hồ đo nước nên không thể phân biệt hộ nào sử dụng nhiều, hộ nào sử dụng ít để thu tiền trả tiền điện bơm nước. Còn một số bể chứa nước tại các thôn thì có bể đường ống dẫn nước tới được, có bể xây xong để nhìn cho vui. Chủ tịch UBND xã Đắc Ui Nguyễn Đình Lê cũng có ý kiến: Bà con chưa quen việc dùng nước phải trả tiền, bởi nước phải bơm bằng điện...

Trao đổi với chúng tôi, Giám đốc Trung tâm Nước sinh hoạt-vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Kon Tum Trịnh Ngọc Dũng cho biết: "Nguyên nhân dẫn đến công trình cấp nước xã Đắc Ui ngưng hoạt động là do việc di dời đường ống dẫn nước để làm đường giao thông vào xã. Trong quá trình di dời, chúng tôi đã kiểm tra, hướng dẫn, nhưng đến nay vẫn chưa được nghiệm thu vì đường ống vẫn còn bị rò rỉ...".

Như vậy là, công trình nước sạch đầu tư xây bằng tiền tỷ rồi bỏ hoang, thật lãng phí!

Bài và ảnh: THANH THANH HIỀN