Đấu thầu vàng miếng đã giải quyết sự mất cân đối cung - cầu

QĐND - “Qua việc tổ chức các phiên đấu thầu vàng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã giải quyết sự mất cân đối cung - cầu vàng trên thị trường”. Đó là khẳng định của Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, Việt kiều tại Mỹ, chuyên gia tài chính-ngân hàng độc lập với chúng tôi trong cuộc đối thoại về các vấn đề liên quan đến việc điều hành chính sách tài chính-tiền tệ của Việt Nam.

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu.

Phóng viên (PV): 2 năm qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã kiên định mục tiêu trong điều hành tỷ giá. Ông có nhận xét gì về hiệu quả của những chính sách và biện pháp mà NHNN thực hiện trong điều hành tỷ giá?

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu: Theo tôi, NHNN chủ trương giữ ổn định đồng tiền Việt Nam là đúng. Nếu tỷ giá bất ổn sẽ ảnh hưởng đến giá trị của đồng Việt Nam, ảnh hưởng đến lạm phát, mất lòng tin với đồng nội tệ, khi đó người dân sẽ đổ xô sang các lĩnh vực đầu tư khác như ngoại tệ, vàng… Mất niềm tin vào đồng nội tệ thì giá cả hàng hóa sẽ tăng, lạm phát cao. NHNN đã điều chỉnh tỷ giá rất đúng mực, thận trọng, linh hoạt, không phá giá VNĐ là điều hợp lý. Có thể thấy rõ thành công của NHNN trong việc duy trì sự ổn định của thị trường ngoại hối.

Theo tôi, việc điều chỉnh tỷ giá chưa chắc đã hỗ trợ hàng xuất khẩu của Việt Nam. Về lý thuyết, việc giảm giá đồng nội tệ sẽ hỗ trợ hàng xuất khẩu, nhưng hàng xuất khẩu của Việt Nam còn tùy thuộc vào giá cả, chất lượng và tính cạnh tranh, sức mua của thị trường thế giới với hàng Việt Nam. Hơn nữa, việc điều chỉnh tăng tỷ giá chưa chắc có lợi cho xuất khẩu khi hàng hóa của Việt Nam chủ yếu gia công, nhập khẩu nguyên liệu, giá thành sản phẩm vẫn rất cao.

Từ nay đến cuối năm, chắc chắn nhu cầu về ngoại tệ sẽ tăng khi các NHTM, doanh nghiệp cần ngoại tệ để thanh toán các khoản nợ hoặc các đơn hàng nhập khẩu… Trong điều kiện cầu ngoại tệ tăng, NHNN sẽ cân nhắc thận trọng trong điều chỉnh tỷ giá, dù dư địa để tăng tỷ giá trong năm nay vẫn còn.

PV: Thế còn việc quản lý thị trường vàng?

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu: NHNN đã nỗ lực và có thành công nhất định trên các lĩnh vực quản lý thị trường vàng, ổn định tỷ giá và điều hành lãi suất. Về lĩnh vực quản lý thị trường vàng, NHNN đã khẳng định thiết lập trật tự thị trường, sau đó ổn định giá. Trật tự trên thị trường vàng đã được thiết lập, không còn hiện tượng người dân đổ xô đi mua vàng mỗi lần xảy ra đoản cung, tạo ra những cơn sốt vàng gây xáo trộn thị trường; chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đã được thu hẹp đáng kể; NHNN cũng thành công trong việc chống “vàng hóa”, cụ thể NHNN đã tách vai trò người huy động và cho vay vàng ra khỏi các NHTM, bởi bản thân các NHTM cũng thua lỗ nặng nề, hiện tượng đầu cơ vàng đã giảm. Ngoài ra, qua việc tổ chức các phiên đấu thầu vàng, NHNN đã giải quyết sự mất cân đối cung - cầu vàng trên thị trường, nhờ đó giải tỏa cơn khát của thị trường, khoảng 40% lượng vàng đấu thầu đã đi vào trong dân chúng… Với những ưu điểm ấy, có thể thấy NHNN đã hoàn thành sứ mệnh của mình trong việc đấu thầu vàng.

Về lâu dài, NHNN nên thành lập sàn vàng quốc gia để có sự liên thông với thế giới, thị trường vận hành thông suốt.

PV: Việc đấu thầu vàng miếng đã giúp tăng lượng cung lớn ra thị trường. Vậy theo ông, nhu cầu của thị trường về vàng đã thực sự giảm chưa? Có nên tiếp tục đấu thầu vàng nữa hay không?

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu: Tôi cho rằng, NHNN chưa thể dừng đấu thầu vàng dù chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới đã giảm (còn hơn 2 triệu đồng/lượng). Mặc dù nhu cầu về vàng đã giảm dần, nhất là sau khi các ngân hàng hoàn tất đóng trạng thái vàng, nhưng cầu vàng giảm chưa bền bững. Trong số gần 60 tấn vàng NHNN đấu thầu vàng miếng thì có gần một nửa số vàng được các TCTD mua để tất toán số dư huy động vàng, số còn lại đã được đưa ra thị trường. Điều này cho thấy, nhu cầu mua vàng của người dân là không nhỏ. Ước tính thị trường vẫn cần khoảng 50 tấn vàng nữa nên trong năm nay chắc chắn NHNN chưa thể dừng đấu thầu vàng, ngay cả khi mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới xuống thấp hơn 1 triệu đồng/lượng. Tôi dự đoán điều này sẽ không xảy ra trước khi hết quý I-2014.

PV: Theo ông, NHNN có nên mua vàng ở thị trường trong nước không?

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu: Khi chênh lệch giá vàng nội-ngoại được thu hẹp ở mức trên và duy trì trong một thời gian nhất định (3-6 tháng) thì NHNN nên cân nhắc biện pháp đấu thầu vàng. Không loại trừ phương án mua vàng miếng. Tôi nghĩ, hoạt động đấu thầu vàng chỉ chấm dứt khi nhu cầu bình ổn không còn.

Việc mua vàng chỉ có thể xảy ra khi nguồn cung dồi dào, giá vàng xuống. Trong trường hợp đó, NHNN có thể xem xét mua vào để bình ổn thị trường, để giá không xuống quá thấp, dễ xảy ra hiện tượng đầu cơ. Hiện tại giá vàng còn rất cao. Việc mua vào lúc này có thể bất lợi cho NHNN.

PV: Cảm ơn ông!