Tấm lợp không amiăng được sử dụng tại Sa Pa (ảnh Vnn)

Trong thế giới hiện đại, sản xuất ra mặt hàng nào, người ta tính rất kỹ đến sự tác động của nó với môi trường. Mặt hàng tấm lợp bằng xi-măng cốt sợi a-mi-ăng đã được thế giới cảnh báo rằng: Nó ảnh hưởng đến các bệnh về đường thở, đặc biệt là bệnh thư phổi, khi công nhân tiếp xúc trực tiếp với sợi a-mi-ăng.

Trên thế giới, từ năm 1983 đến năm 2006, đã có khoảng 39 nước đề ra việc cấm sản xuất tấm lợp xi-măng cốt sợi a-mi-ăng. Ở Việt Nam, Chính phủ cũng đã ra quyết định cấm sản phẩm cốt sợi a-mi-ăng. Tuy nhiên, xuất phát từ tình hình cụ thể, Chính phủ cũng đã cho phép kéo dài thêm thời hạn sản xuất mặt hàng chứa vật liệu này…

Được biết, để chuyển đổi vật liệu thay thế, đã có đề tài cấp nhà nước (KC 06-15) do Viện Công nghệ, Bộ Công nghiệp tham gia nghiên cứu. Viện này đã chế tạo dây chuyền sản xuất tấm lợp không sử dụng nguyên liệu a-mi-ăng. Đề tài đã được ứng dụng tại một vài cơ sở sản xuất.

Phải nói sòng phẳng rằng, sản phẩm không chứa sợi a-mi-ăng có giá thành cao hơn các sản phẩm có chứa a-mi-ăng. Nhưng từ nay về sau, khi Việt Nam hội nhập quốc tế, không thể kéo dài tình trạng sản xuất các mặt hàng chứa a-mi-ăng, tác hại của nó đã quá rõ.

Mới đây, Viện Công nghệ, Bộ Công nghiệp phối hợp với công ty Thuận Cường (tỉnh Hải Dương) lắp đặt dây chuyền sản xuất tấm lợp không sử dụng a-mi-ăng, thay vào đó dây chuyền sử dụng vật liệu sợi PVA (polyvinyl alcohol - sản phẩm của ngành hóa dầu) thay thế vật liệu a-mi-ăng. Tiến sĩ Đỗ Quốc Quang, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Vật liệu sợi PVA khi được soi dưới kính hiển vi điện tử cho thấy nó bám dính tốt với xi-măng, tăng cường độ bền của tấm lợp. Đây là một vật liệu an toàn”.

Cụm thiết bị xeo tại Công ty Thuận Cường (ảnh vnn)

Tại cơ sở Thuận Cường, 2000 tấm lợp bằng hỗn hợp xi-măng và vật liệu nói trên đã được sản xuất theo khuôn khổ quy trình đề tài KC06-15. Kết quả kiểm tra khách quan cho thấy độ bền uốn và độ thấm nước của tấm lợp loại mới này tương đương TCVN4434:2000.

Tiến sĩ Quang cho biết: “Đắt một chút cũng phải làm, vì không thể sử dụng cốt sợi a-mi-ăng. Thật ra công nghệ của chúng tôi không có gì xa lạ, có điều các nhà khoa học của Viện Công nghệ đã lăn lộn cùng với kỹ sư, công nhân của các cơ sở sản xuất tìm ra một lưu trình xử lý nguyên liệu phù hợp, nên chất lượng sản phẩm được chính các phòng thí nghiệm ở Nhật Bản đánh giá cao”.

Tiếng lành đồn xa, một công ty ở Nhật Bản đã tìm đến cơ sở công ty Thuận Cường, gặp gỡ Viện Công nghệ, họ đã giúp đỡ mang về Nhật Bản thử nghiệm nhiều mẫu vật liệu không dùng sợi a-mi-ăng. Chính công ty Nhật Bản này đang phối hợp tìm đầu ra xuất khẩu cho công ty Thuận Cường. Thông tin ban đầu thật đáng mừng, với giá thành sản phẩm từ Việt Nam có giá cạnh tranh, triển vọng sản phẩm được bao tiêu ở các thị trường ngoài nước là rất khả thi.

Điều đáng nói ở đây là, nhà sản xuất đã tìm đến nhà khoa học, lại gặp gỡ đối tác nước ngoài thiện chí, việc thử nghiệm đánh giá, chào hàng được thực hiện khách quan, mở ra hướng sản xuất tấm lợp không có a-mi-ăng đầy triển vọng.

Ở Việt Nam hiện nay có gần 40 cơ sở sản xuất tấm lợp a-mi-ăng với tổng công suất thiết kế gần 67 triệu mét khối/năm. Nền kinh tế Việt Nam tất yếu phải hòa nhập với nền kinh tế toàn cầu. Chỉ với 1,5 tỉ đồng, Viện Công nghệ, Bộ Công nghiệp có thể chuyển giao cho các công ty toàn bộ dây chuyền và lưu trình sản xuất tấm lợp sạch. Đây là những nỗ lực của các nhà khoa học với vấn đề môi trường đang bức xúc trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

TRẦN HUYNH