Từ đầu tháng 10 đến nay, ngành nông nghiệp và bà con nông dân ở đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa lớn nhất của cả nước như ngồi trên đống lửa trước dịch rầy nâu, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá hoành hành. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định: Nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời dịch này, có thể đe dọa đến an ninh lương thực quốc gia và nguy cơ phải nhập khẩu gạo trong những năm tới.

Lúa bị bệnh vàng lún xoắn lá và rầy nâu cánh nhỏ đang là mối nguy cơ vụ lúa năm nay. Nguồn: Bộ NN&PTNT.

Theo tài liệu của Cục Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn): bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá là bệnh do vi-rút được lây lan bởi vật trung gian là rầy nâu. Các nhà khoa học nông nghiệp nhận định: Việc sản xuất lúa thiếu tính bền vững, canh tác lúa chạy theo năng suất, sản lượng, không theo mùa vụ, không cho đất nghỉ đã là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến dịch rầy nâu bùng phát và gây khó khăn cho phòng trừ sâu bệnh.

Để dập dịch, Thủ tướng Chính phủ đã ký công điện, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có chỉ thị, Cục Bảo vệ thực vật có hướng dẫn phòng, chống rầy nâu. Các cơ quan chuyên môn đã phát hàng triệu tờ rơi hướng dẫn kỹ thuật; tổ chức hàng nghìn cuộc hội thảo, tập huấn. Các doanh nghiệp cũng đã kịp thời tung ra hàng nghìn tấn thuốc loại tốt nhất... Thế nhưng, theo nhận định mới đây của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, một số địa phương vẫn còn thờ ơ với dịch, rầy nâu vẫn hoành hành, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá vẫn lan truyền nhanh đến chóng mặt...

Công điện của Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu đối với diện tích lúa thuộc diện tiêu hủy bắt buộc, phải huy động mọi nguồn lực tại địa phương để tiến hành tiêu hủy ngay theo qui định, không bỏ sót hoặc để kéo dài nhằm cắt đứt nguồn lây bệnh trên đồng ruộng. Tuy nhiên trên thực tế ở một số nơi, bà con nông dân vẫn còn tiếc của dẫn đến việc "tham bát bỏ mâm".

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, vấn đề cấp bách lúc này là phải kiên quyết tiêu hủy ngay các ruộng lúa thu đông và lúa mùa 2006 đã gieo sạ nếu lúa bị nhiễm bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá ở giai đoạn lúa non có tỷ lệ bụi lúa trong đám ruộng bị nhiễm trên 10% và thực hiện tốt vệ sinh đồng ruộng trước khi xuống giống vụ đông xuân 2006-2007. Về lâu dài cần nghiên cứu sản xuất giống lúa kháng rầy nâu cho nông dân gieo cấy và bỏ hẳn lúa vụ 3 ở đồng bằng sông Cửu Long.

Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên hợp quốc (FAO) vừa công bố báo cáo cho biết sản lượng lương thực toàn cầu năm 2006 có thể chỉ đạt 2.013 triệu tấn, giảm 8 triệu tấn so với báo cáo công bố hồi tháng 7 năm nay và giảm 1,6% so với sản lượng lương thực năm 2005. Với báo cáo nói trên của FAO và tình hình sâu bệnh hiện nay ở đồng bằng sông Cửu Long, có lẽ mục tiêu xuất khẩu gạo năm nay và năm tới của nước ta cũng là một thử thách lớn.

PHÚ THỌ