QĐND- Chỉ riêng trong ngày 11-5, một loạt các vụ đánh bom được coi là đẫm máu nhất trong vòng hai năm qua ở Thổ Nhĩ Kỳ đã xảy ra tại thành phố Rây-han-li (Reyhanli), thuộc tỉnh miền Nam Ha-tai (Hatay), giáp biên giới Xy-ri. Những vụ đánh bom này, cùng với nhiều vấn đề nảy sinh thời gian gần đây, cho thấy vấn đề Xy-ri càng ngày càng trầm trọng và có thể sẽ có những diễn biến khác thường trong thời gian tới.

Hiện trường một trong những vụ đánh bom tại thành phố Rây-han-li ngày 11-5. Ảnh: AP

 

Theo thông tin ban đầu, ít nhất 45 người thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương trong các vụ đánh bom liên tiếp tại thành phố Rây-han-li. Con số thương vong rất có thể sẽ tiếp tục tăng bởi nhiều người bị thương đang trong tình trạng nguy kịch. AFP dẫn lời Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mu-am-mơ Gu-lơ (Muammer Guler) cho hay, các vụ nổ được xác định là từ hai ô tô chất đầy bom và diễn ra gần tòa nhà chính quyền và các bưu điện ở thành phố Rây-han-li. Sau các vụ đánh bom gây hoảng loạn, người dân địa phương đã xung đột với người tị nạn Xy-ri, buộc lực lượng cảnh sát phải bắn chỉ thiên mới dẹp yên tình hình.

Trong ngày 12-5, lãnh đạo một số tổ chức và quốc gia trên thế giới đã đồng loạt lên án hành động này. Người phát ngôn LHQ Mác-tin Ne-xơ-ki (Martin Nesirky) cho biết, Tổng thư ký LHQ Ban Ki Mun (Ban Ki-moon) lên án mọi hành động khủng bố và tái khẳng định rằng không có lý do hoặc nguyên cớ gì có thể bào chữa cho những hành động nhằm vào dân thường. Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) An-đơ Phốc Ra-xmu-xen (Anders Fogh Rasmussen) cho rằng, những hành động tàn bạo nói trên cho thấy rõ sự coi thường cuộc sống của người dân. Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri (John Kerry) cho biết, thông tin về vụ đánh bom ở thành phố Rây-han-li là nỗi kinh hoàng đối với mọi người Mỹ vì sự hợp tác lâu nay giữa nước này với Thổ Nhĩ Kỳ.

Về phần mình, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ A-mét Đa-vu-lô-glu (Ahmet Davutoglu) đã gọi đây là một hành động "khiêu khích" nhằm phá hoại hòa bình ở Thổ Nhĩ Kỳ. Phát biểu với báo giới trong chuyến thăm thủ đô Béc-lin (Đức), ông A. Đa-vu-lô-glu cho biết: “Chớ nên tìm cách thử thách sức mạnh của Thổ Nhĩ Kỳ. Lực lượng an ninh của chúng tôi sẽ đáp trả bằng mọi biện pháp cần thiết”.

Chưa rõ ai là tác nhân chính trong những vụ đánh bom nói trên, song mọi nghi vấn đang được đổ dồn về phía Xy-ri. Theo Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mu-am-mơ Gu-lơ, danh tính cá nhân và tổ chức tiến hành vụ tấn công ở Rây-han-li đã được xác định và An-ca-ra cho rằng, thủ phạm có quan hệ với các nhóm ủng hộ Chính quyền Xy-ri và các cơ quan tình báo nước này. Roi-tơ cũng dẫn lời Phó thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Bơ-xia A-ta-lay (Besir Atalay) cho biết, một cơ quan tình báo của chính quyền Đa-mát đã đứng sau các vụ nổ, đồng thời khẳng định vụ việc lần này không liên quan tới người tị nạn hay phe đối lập Xy-ri. Đáp lại, Bộ trưởng Thông tin Xy-ri Ôm-ran An-Dô-bi (Omran al-Zohbi) ngày 12-5 đã bác bỏ tất cả những cáo buộc nói trên.

Để sẵn sàng cho những tình huống xấu tiếp theo có thể nảy sinh, ngay sau khi xảy ra các vụ đánh bom, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã điều thêm lực lượng không quân và lục quân đến khu vực giáp giới với Xy-ri.

Từng là quốc gia ủng hộ Chính quyền của Tổng thống Xy-ri Ba-sa An Át-xát (Bashar al-Assad), nhưng nay Thổ Nhĩ Kỳ bỗng trở thành một trong những nước chỉ trích Đa-mát gay gắt nhất.

Sự thay đổi về quan điểm đó xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có vấn đề người tị nạn. Bởi, cùng với một số quốc gia khác có chung đường biên giới với Xy-ri, Thổ Nhĩ Kỳ đang đối mặt với làn sóng người tị nạn ngày một gia tăng từ nước láng giềng Xy-ri. Thời gian gần đây, các khu vực biên giới Xy-ri - Thổ Nhĩ Kỳ luôn ở trong tình trạng căng thẳng bởi các vụ đụng độ giữa người tị nạn Xy-ri và các thanh niên Thổ Nhĩ Kỳ, khiến quan hệ giữa hai nước xuống dốc trông thấy.

Tuy nhiên, chẳng phải ngẫu nhiên mà những vụ tấn công nói trên xảy ra đúng vào lúc các nỗ lực quốc tế nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng ở Xy-ri đang được tăng cường. Rất có thể đằng sau đó là một âm mưu trầm trọng hóa tình hình Xy-ri, tiếp tục chia rẽ quan hệ Xy-ri - Thổ Nhĩ Kỳ khiến chính quyền của Tổng thống Ba-sa An Át-xát ngày càng rơi vào cảnh bị cô lập và quan trọng hơn, những vụ tấn công gây thương vong lớn vừa qua sẽ là sự bổ sung đáng kể cho “bộ sưu tập” những cái cớ để can thiệp mạnh hơn vào Xy-ri.

TRUNG DŨNG