QĐND - Tính cho đến nay, lực lượng đặc nhiệm An-giê-ri đã tiến hành hai chiến dịch giải cứu con tin trong vụ khủng hoảng con tin gây chấn động xảy ra ngày 16-1 vừa qua tại cơ sở khí đốt In A-mê-nát ở miền Nam An-giê-ri. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều thông tin trái chiều về số phận các con tin và nguyên nhân dẫn đến vụ bắt cóc.

Một số con tin được giải cứu trong chiến dịch của lực lượng đặc nhiệm An-giê-ri. Ảnh: AP

 

Theo tạp chí "Afrique", chiến dịch giải cứu con tin lần hai của lực lượng đặc nhiệm An-giê-ri đã kết thúc tối 18-1, những con tin cuối cùng đã được giải thoát, song cũng có thêm 7 con tin (gồm 6 người nước ngoài và một người An-giê-ri) bị thiệt mạng và nhiều người bị thương. Ba kẻ khủng bố đã bị bắt giữ trong đợt giải cứu lần này. Trong khi đó, hãng thông tấn ANI của Mô-ri-ta-ni cho biết, hiện nhóm bắt cóc vẫn giữ 7 con tin người nước ngoài (gồm 3 người Bỉ, 2 người Mỹ, 1 người Nhật Bản và 1 người Anh) tại một địa điểm nằm sâu trong sa mạc Xa-ha-ra gần biên giới với Li-bi. Còn theo kênh truyền hình trung ương CCTV của Trung Quốc, hiện đã có 35 con tin thiệt mạng trong vụ việc này, trong đó có 8 người An-giê-ri, 2 người Nhật Bản, 2 người Anh và 1 người Pháp và quốc tịch của những nạn nhân xấu số còn lại vẫn chưa được xác định.

Trong một động thái có liên quan, ngày 18-1, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã ra tuyên bố lên án mạnh mẽ vụ tấn công và bắt cóc con tin tàn bạo trên. Tuyên bố nhấn mạnh sự cần thiết phải đưa những kẻ tấn công và các đối tượng hậu thuẫn chúng ra xét xử. HĐBA LHQ cũng kêu gọi tất cả các nước chủ động hợp tác với giới chức An-giê-ri theo luật pháp quốc tế và các nghị quyết của hội đồng.

Bên cạnh số phận của các con tin đang khiến chính phủ nhiều nước như "ngồi trên đống lửa" thì người ta cũng dành nhiều sự quan tâm đến nguyên nhân đằng sau vụ bắt cóc này. Điều đáng chú ý là vụ bắt cóc lại xảy ra tại An-giê-ri, quốc gia láng giềng của Ma-li, nơi nước Pháp đang tiến hành chiến dịch can thiệp quân sự trong một động thái “chinh phạt những phần tử khủng bố”. Ngày 18-1, hãng tin "Nouakchott" của Mô-ri-ta-ni dẫn tuyên bố của một tổ chức Hồi giáo cực đoan đóng tại An-giê-ri bị nghi ngờ có liên hệ với tổ chức đã tiến hành bắt con tin cho biết vụ tấn công đã được lên kế hoạch trước đó 2 tháng khi tổ chức này biết An-giê-ri sẽ hỗ trợ Pháp trong cuộc xung đột ở Ma-li. Tuyên bố trên yêu cầu Pháp phải chấm dứt các hoạt động quân sự và cảnh báo sẽ tiến hành các vụ tấn công tương tự nếu giao tranh tại Ma-li không chấm dứt.

Theo các nhà phân tích, cuộc khủng hoảng con tin đã tạo ra tình thế tiến thoái lưỡng nan đối với Pa-ri và các đồng minh tiến hành chiến dịch quân sự ở Ma-li chống lại đồng minh Al-Qaeda của các phần tử nổi dậy bắt cóc con tin tại An-giê-ri. Ngoài ra, nó cũng đặt ra nghi vấn về khả năng bảo vệ nguồn tài nguyên năng lượng quan trọng của An-giê-ri, một thành viên tổ chức OPEC, và làm cho mối quan hệ giữa An-giê-ri với các cường quốc phương Tây trở nên căng thẳng khi nước này tuyên bố “kiên quyết chiến đấu với phiến quân Hồi giáo” và từ chối thương lượng.

Trong khi đó, hãng thông tấn ANI của Mô-ri-ta-ni cho biết, những kẻ bắt cóc đề nghị trao đổi tù nhân với Mỹ, theo đó nhóm này sẽ thả tự do cho các con tin người Mỹ để đổi lấy một người Ai Cập và một người Pa-ki-xtan hiện đang bị giam giữ tại Mỹ với cáo buộc liên quan tới chủ nghĩa khủng bố. Chính điều đó đã làm dấy lên mối quan ngại nguy cơ xung đột vũ trang tại Ma-li có khả năng lan rộng ra các nước khác trong khu vực Tây Phi, chứ không riêng gì tại An-giê-ri, trong thời gian tới.

BBC dẫn lời cảnh sát An-giê-ri cho hay, tên phiến quân Mốc-ta Ben-mốc-ta (Mokhtar Belmokhtar) là người đứng đằng sau cuộc bắt cóc con tin gây chấn động thế giới này. Từng là cựu binh trong cuộc chiến chống lực lượng Xô-viết tại  Áp-ga-ni-xtan thập niên 1980, tên này mới đây có mâu thuẫn với các lãnh đạo của tổ chức khủng bố Al Qaeda tại Bắc Phi (AQIM), có trụ sở tại An-giê-ri. Hiện y dẫn đầu một nhóm riêng, được biết đến với cái tên Lữ đoàn Bịt mặt và Lữ đoàn Khaled Abul Abbas. Tên này cũng từng bị cáo buộc bắt cóc người An-giê-ri và người nước ngoài trong các vụ lẻ tẻ suốt một thập kỷ. Hiện vẫn chưa rõ y có thực sự tham gia vào cuộc tấn công nhà máy khí đốt hay không.

LÂM TOÀN