Đại lý thương mại: Hoạt động còn lộn xộn

Cần xây dựng nghị định về hoạt động của đại lý thương mại- ông Hoàng Đình Cường nhấn mạnh tại Hội thảo

QĐND Online – Theo đánh giá của ông Hoàng Đình Cường, chuyên gia cao cấp, Vụ thị trường trong nước, Bộ công thương, tại Hội thảo “Tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động đại lý thương mại, kinh nghiệm quốc tế và đề xuất chính sách” tổ chức sáng 5-8 tại Hà Nội: “Hoạt động của các đại lý thương mại ở Việt Nam còn lộn xộn do không có quy định của nhà nước. Tình trạng hàng giả, nhái nhãn hiệu, giả thương hiệu, chất lượng không được đảm bảo tồn tại rất nhiều ở thị trường trong nước gây ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng”.

Thực trạng hoạt động của các đại lý thương mại

Sau 5 năm gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO, Việt Nam đã có nhiều chuyển biến mạnh mẽ về phát triển kinh tế, xã hội, chính trị ổn định và bền vững. Với tốc độ phát triển kinh tế nhanh, dân số đông với cơ cấu độ tuổi trẻ, Việt Nam có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực phân phối nói chung và lĩnh vực đại lý thương mại nói riêng.

Trong những năm gần đây, hoạt động đại lý trở nên rất sôi động và phát triển ở nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau như xăng dầu, khí dầu mỏ hóa lỏng, thuốc lá, rượu bia, nước giải khát… Hiện tại, Việt Nam chưa có một số liệu điều tra chính thức về số lượng các đại lý nói chung cũng như số lượng các đại lý trong các lĩnh vực cụ thể. Nếu chỉ xét trong lĩnh vực xăng dầu, 11 doanh nghiệp đầu mối của Việt Nam đã có khoảng 3.800 đại lý trực thuộc và 240 tổng đại lý, trong đó các tổng đại lý lại có rất nhiều đại lý trực thuộc khác…Đại lý thương mại ngày càng có vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh hàng hóa và dịch vụ trên thị trường. Tuy nhiên, cho đến nay, việc quản lý hoạt động của các đại lý thương mại còn khá lỏng lẻo, bất cập. Tình trạng lãi làm, lỗ bỏ, mua đi bán lại giữa các đại lý, đẩy giá bán lẻ thị trường tăng lên gây bất ổn về giá, thị trường thương mại bị xáo động đang là những vấn đề khiến các nhà quản lý chính sách Việt Nam đau đầu.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận được vai trò của cái đại lý thương mại trong thị trường hiện nay, theo ông Hoàng Đình Cường thì: “Quản lý được đại lý thương mại đồng nghĩa quản lý được thị trường, phát huy vai trò tích cực ổn định cuộc sống của người dân, ổn định thị trường”. Nhưng quản lý đại lý như thế nào, khung pháp lý ra sao, lại là câu hỏi lớn.

Xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh cho hoạt động đại lý thương mại

Mặc dù hoạt động đại lý thương mại đang rất phát triển nhưng pháp luật quy định về hoạt động đại lý vẫn còn chưa đáp ứng được những yêu cầu phát triển trên thực tế. Đại lý thương mại mới chỉ được quy định tại một số điều của Luật Thương mại năm 2005 và một số văn bản quy phạm pháp luật quy định về đại lý đối với một số mặt hàng (xăng dầu, LPG...), tuy nhiên số lượng các mặt hàng được quản lý còn rất ít so với số lượng các mặt hàng đang được các đại lý thương mại kinh doanh. Xây dựng một nghị định chung về quản lý thương mại là ý kiến đề xuất của ông Hoàng Đình Cường, chuyên gia cao cấp, Vụ thị trường trong nước, Bộ công thương đưa ra.

Cũng tại Hội thảo, ông John J Downes, chuyên gia tư vấn quốc tế của Dự án MUTRAP cũng đã chia sẻ một số hiểu biết của mình về hoạt động đại lý thương mại ở thị trường EU, cũng như quy định của các nước này về hoạt động đại lý thương mại. Theo đó, trong luật của EU, đại lý thương mại hoạt động tự doanh, với tư cách trung gian. Đại lý có thể thương lượng hoặc ký kết hợp đồng trên danh nghĩa của bên giao đại lý trong quan hệ với hàng hóa của họ.

Xây dựng một khung pháp lý vững chắc cho hoạt động của các đại lý thương mại là việc quan trọng cần làm để bình ổn thị trường ở Việt Nam

Bài, ảnh: Thu Thủy