Đã đến lúc từ bỏ chính sách lỗi thời

Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma. Ảnh: Internet

Quan hệ Mỹ - Cu-ba đang có những dấu hiệu tiến triển tích cực. “Tấm màn sắt” lạnh lẽo được chính quyền Mỹ dựng lên nhằm bóp nghẹt “Hòn đảo tự do” cách đây 47 năm và được siết chặt hơn dưới thời chính quyền G. Bu-sơ, đang khẽ nhúc nhích vào ngày 13-4, khi đương kim Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma quyết định bãi bỏ mọi hạn chế đối với các kiều dân Cu-ba trong việc gửi tiền cũng như số lần về thăm quê hương. Việc đơn phương cấm vận toàn diện chống Cu-ba của Oa-sinh-tơn là hành động vi phạm luật pháp quốc tế, kể cả các luật về tự do buôn bán và hàng hải, vi phạm nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước. Nó đi ngược lại mục đích và tinh thần trong Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ). Chính sách lỗi thời này đang ngày càng bị lên án.

Từ khi có hiệu lực ngày 3-2-1962, lệnh cấm vận này đã gây thiệt hại cho Cu-ba lên đến gần 225 tỉ USD. Không những các công ty Mỹ bị cấm làm ăn với Cu-ba mà những nước khác muốn hợp tác với Cu-ba cũng không thể tiến hành các hoạt động bình thường. Tàu nước ngoài cập bến cảng Cu-ba thì phải 6 tháng sau mới được phép vào Mỹ. Các tổ chức tài chính quốc tế không được phép cho Cu-ba vay tiền hoặc nếu cho vay thì La Ha-ba-na cũng không được ưu tiên theo hình thức trả chậm. Lệnh cấm vận khiến đời sống của nhân dân Cu-ba, nhất là phụ nữ và trẻ em lâm vào cảnh khó khăn. Nó đã làm ảnh hưởng đến nỗ lực của Cu-ba nhằm thực hiện các Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ mà các nhà lãnh đạo thế giới đã thống nhất thông qua.

Trên thực tế, việc đơn phương áp đặt lệnh cấm vận hà khắc chống Cu-ba cũng chẳng mang lại cho Oa-sinh-tơn điều gì ngoài một thất bại trong chính sách ngoại giao, làm tổn hại lợi ích và hình ảnh của nước Mỹ.

Dễ dàng nhận thấy, mục tiêu chiến lược của Oa-sinh-tơn-dùng lệnh cấm vận như một phương thức để thay đổi chế độ ở Cu-ba-đến nay hoàn toàn không thực hiện được. Trong một báo cáo gửi Thượng viện Mỹ hồi tháng 2-2009, Thượng nghị sĩ Mỹ R.Lu-ga nêu rõ: “Sau 47 năm, lệnh trừng phạt đơn phương của Mỹ nhằm vào Cu-ba đã không thành công. Thực chất, nó chỉ khiến người dân Cu-ba hy sinh nhiều hơn, cống hiến nhiều hơn cho đất nước. Chính sách của chúng ta (Mỹ) hiện nay là không hiệu quả và cần phải thỏa hiệp với Chính quyền Cu-ba vì lợi ích của nước Mỹ”.

Do lệnh cấm vận chống Cu-ba mà Mỹ đã bị cả thế giới phản đối và lên án. Liên tục 17 năm gần đây, Đại hội đồng LHQ năm nào cũng ra nghị quyết đòi Mỹ bãi bỏ ngay lệnh cấm vận chống Cu-ba với số phiếu năm sau luôn cao hơn năm trước. Hạ nghị sĩ Mỹ B.Li sau một chuyến thăm Cu-ba về tuyên bố: “Cách tiếp cận gay gắt của Mỹ đối với nước láng giềng gần nhất tại vùng Ca-ri-bê đã chia cắt các gia đình, đóng cửa thị trường quan trọng của những người nông dân Mỹ, gây khó dễ cho các đồng minh của Mỹ và được đặt trên cơ sở tư tưởng lỗi thời của thời Chiến tranh lạnh”.

Người dân Mỹ ngày một nhận rõ bản chất phi lý, vô nhân đạo và “lợi bất cập hại” của lệnh cấm vận chống Cu-ba nên số lượng phiếu bầu cho ứng cử viên Tổng thống Ô-ba-ma hồi tháng 10 năm ngoái đã tăng lên đáng kể khi ông tuyên bố nếu đắc cử sẽ thay đổi chính sách đối với Cu-ba. Song, phải hai tháng sau khi nhậm chức, ông Ô-ba-ma mới có những động thái để hiện thực hóa lời cam kết. Chính vì vậy, chính dư luận Mỹ liên tục thúc giục Tổng thống Mỹ cần hành động nhanh chóng hơn. Một cuộc thăm dò dư luận Mỹ do CNN và Opinion Reasearch Corp phối hợp thực hiện cho thấy có tới 3/4 số người được hỏi ủng hộ tái thiết lập quan hệ ngoại giao với Cu-ba. Ngày 14-4, một nhóm cựu sĩ quan cao cấp quân đội Mỹ đã trình lên Tổng thống B.Ô-ba-ma một bức thư hối thúc ông ủng hộ và thông qua một đạo luật cho phép mọi công dân Mỹ được tự do tới thăm Cu-ba. Bức thư có đoạn viết: "Việc thay đổi chính sách đối với Cu-ba cũng sẽ làm thay đổi hình ảnh quốc tế của Oa-sinh-tơn".

Hiện nhiều công ty Mỹ, đặc biệt là các tập đoàn dầu mỏ “trong lòng đang như có lửa đốt”, muốn sớm được chính phủ cho phép làm ăn với Cu-ba. La Ha-ba-na đã công bố trữ lượng mỏ dầu ngoài khơi của nước này có thể đạt 20 tỉ thùng, gần bằng với trữ lượng của Mỹ. Cu-ba cũng đã tuyên bố việc khai thác nguồn tài nguyên khổng lồ sẽ sớm được thực hiện với sự hợp tác của một công ty đến từ Liên minh châu Âu, tổ chức đã chính thức khôi phục quan hệ hợp tác với Cu-ba vào tháng 10-2008.

Kể từ khi ông Ô-ba-ma nhậm chức Tổng thống Mỹ, La Ha-ba-na luôn tuyên bố sẵn sàng đối thoại với Oa-sinh-tơn. Lãnh tụ Cu-ba Phi-đen Ca-xtơ-rô đã có bài viết hoan nghênh quyết định hôm 13-4 của Tổng thống Ô-ba-ma, song ông cũng cho rằng tiến triển mới chỉ dừng ở mức “tối thiểu”. Quả thực, vì chính lợi ích của nước Mỹ, Tổng thống Ô-ba-ma có thể và cần làm nhiều hơn những gì đã thực hiện.

BẢO TRUNG