QĐND - 5 năm trở lại đây, dịch bệnh tấn công làm cho diện tích trồng dâu tây ở thành phố Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) bị thu hẹp và đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ. Gần đây, nhờ thành công trong việc ứng dụng kỹ thuật nuôi cấy mô tế bào thực vật của Viện Sinh học Tây Nguyên đã đem lại hy vọng cho sự phục hồi và phát triển thương hiệu giống dâu tây quý này của Đà Lạt.

Trái dâu tây giống mới cho chất lượng tốt.

Nguy cơ xóa sổ giống dâu quý!

Trái dâu tây được trồng ở Đà Lạt là loại trái cây truyền thống, đã có hàng trăm năm nay. Thế nhưng, thời gian qua, hàng loạt vườn dâu tây đang xanh tốt, cho quả ngọt ngon thì bỗng nhiên bị cháy lá, thối rễ rồi chết. Điều này khiến cho giá loại sản phẩm này tăng đột biến, có lúc lên đến 120 nghìn đồng/kg. Trước sự cố dâu tây bỗng lụi tàn, những người nông dân trồng dâu tây lâu năm ở Đà Lạt và ngành chức năng địa phương đều tỏ ra hoang mang, lúng túng, bởi chưa biết phải sử dụng loại thuốc nào để phòng trừ. Nguy cơ xóa sổ thương hiệu dâu tây Đà Lạt đã cận kề.

Trước tình hình đó, Viện Sinh học Tây Nguyên đã tập trung, đầu tư nghiên cứu dự án “Hoàn thiện quy trình nhân giống và cung cấp cây giống dâu tây sạch bệnh, số lượng lớn cho các vùng trồng dâu tây tại Lâm Đồng”. Theo PGS,TS Dương Tấn Nhựt, Phó viện trưởng Viện Sinh học Tây Nguyên, Chủ nhiệm đề tài, sau bốn năm triển khai dự án đến nay đã hoàn thiện công nghệ nhân giống và trồng dâu tây; tạo ra giống mới sạch bệnh có chất lượng tốt; đồng thời, đã xây dựng một số mô hình cho năng suất cao. Ba loại giống dâu tây là: Mỹ đá, Mỹ hương, Thơm là những giống được trồng phổ biến ở Đà Lạt, được Viện Sinh học Tây Nguyên chọn để tạo ra giống dâu tây mới sạch bệnh. Tổng sản lượng cây giống thông qua phương pháp nuôi cấy mô thực vật vào khoảng 305.600 cây. Qua đó, đã xác định được quy trình trồng cây dâu tây mô ở giai đoạn vườn ươm và phương pháp nhân giống F1 từ cây mô (nhân 1 lần từ cây mẹ). Khi chuyển cây mô ra vườn ươm, giá thể trồng thích hợp nhất là xơ dừa (tỷ lệ sống sót đạt 83,34%). Viện Sinh học Tây Nguyên đã tiến hành trồng thử nghiệm giống dâu tây sạch bệnh tại 3 địa điểm (ở Lâm Đồng gồm TP Đà Lạt, huyện Đơn Dương và TP Bảo Lộc) bằng nhiều dạng trồng khác nhau (trên giàn, treo, trong nhà ni-lông và trực tiếp ngoài trời). Trong đó, mô hình trồng ngoài trời vẫn được lựa chọn nhiều hơn, cây thích hợp, phát triển nhanh.

Cánh đồng dâu tây giống phát triển rất tốt, cho năng suất cao, đang được trồng tại huyện Đơn Dương.

Giống dâu tây mới, tín hiệu khả quan

Sau quá trình trồng thử nghiệm, giống dâu tây mới sạch bệnh đã cho những kết quả khả quan như năng suất cao, sạch bệnh và an toàn. Ông Văn Yên, nhà ở phường 7, TP Đà Lạt cho biết: “Gia đình tôi tham gia trồng thử nghiệm giống dâu tây sạch bệnh của Viện Sinh học Tây Nguyên trên diện tích 2000m2 và đã cho hiệu quả rất rõ ràng. Sản lượng dâu tây tăng gấp hai đến ba lần so với giống cũ, dâu tây mới sạch bệnh, không phải sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật”.

Ông Yên cũng cho biết, nhờ giống dâu tây mới sạch bệnh này, hy vọng sẽ mở ra một hướng đi mới để mau chóng phục hồi lại thương hiệu dâu tây Đà Lạt đang mất dần.

Theo ông Dương Tấn Nhựt, qua quá trình triển khai dự án cũng phát hiện một điều rất mới, đó là tại mô hình trồng thử nghiệm dâu tây ở huyện Đơn Dương - vùng đất từ trước tới nay hầu như cây dâu tây không thể phát triển được - nhưng giống dâu tây mới sạch bệnh này đã phát triển rất tốt và cho năng suất cao hơn cả tại TP Đà Lạt. “Đây là một điểm mới, chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, hy vọng đó sẽ là một vùng đất đầy hứa hẹn cho loại cây đặc sản này” - ông Nhựt nhấn mạnh.

Ông Vũ Quốc Lập, ngụ tại huyện Đơn Dương, người vừa tham gia dự án dâu tây sạch bệnh của Viện Sinh học Tây Nguyên vui mừng nói: “Quả thật không phải chỉ riêng tôi bất ngờ mà cả Viện Sinh học cũng như bà con nơi đây không thể tin rằng cây dâu tây lại có thể ra hoa kết trái trên mảnh đất Đơn Dương này”. Cũng từ tín hiệu đáng mừng ấy, ông Lập cho biết: Triển vọng mới cho sự phát triển của cây dâu tây trên mảnh đất Đơn Dương là rất lớn.

Với sự thành công của dự án giống dâu tây mới của Viện Sinh học Tây Nguyên đã cứu được giống dâu quý, phần nào đem lại niềm tin cho những người trồng ở Lâm Đồng, mở ra một hướng đi mới trong việc phục hồi và phát triển thương hiệu “dâu tây Đà Lạt”.

Bài và ảnh: Lê Kiên