QĐND - Tập đoàn BP của Anh và tập đoàn năng lượng Nga Rosneft vừa ký kết một “thỏa thuận hợp tác lịch sử” nhằm thăm dò nguồn dự trữ dầu mỏ và khí đốt khổng lồ tại thềm lục địa Bắc Cực thuộc Nga. Đây là hợp đồng đầu tiên của BP kể từ sau vụ nổ giàn khoan Deepwater Horizon ngoài khơi bờ biển nước Mỹ hồi năm ngoái.  

Theo hợp đồng được ký kết, hai tập đoàn Rosneft và BP sẽ hợp tác thăm dò 3 khu vực ở biển Nam Ca-ra, nằm trên thềm lục địa Bắc Cực của Nga, dự kiến khai thác 5 tỷ tấn dầu và 3000 tỷ mét khối khí đốt. Hai công ty này bước đầu chi từ 1,4 đến 2 tỷ USD để khoan các giếng thăm dò. Một trung tâm công nghệ Bắc Cực cũng được lên kế hoạch xây dựng nhằm “bảo đảm đủ khả năng giải quyết sự cố tràn dầu”. Chính phủ Nga ủng hộ dự án này và hứa hẹn tạo những điều kiện thuận lợi nhất về chế độ thuế và hành chính.

Giám đốc điều hành BP Bốp Đắt-li  (bên trái) và Giám đốc điều hành Rosneft Ê-đu-a Khu-đai-na-tốp ký thỏa thuận hợp tác. Ảnh: AP

Ngoài ra, hai công ty cũng ký thỏa thuận trao đổi cổ phiếu với việc Rosneft sẽ sở hữu 5% cổ phần của BP (Rosneft mua 988 triệu cổ phiếu mới của BP trị giá 7,8 tỷ USD), trong khi công ty BP có trụ sở ở Luân Đôn sẽ tăng cổ phần trong công ty Nga từ 1,3% lên 9,5%. Chủ tịch hãng Rosneft I-go Xê-chin (Igor Sechin) cho hay, Tập đoàn BP đã được Nga chọn làm đối tác phát triển khai thác thềm Bắc Cực nhờ vào những kinh nghiệm lớn trong công tác khắc phục sự cố tràn dầu ở Vịnh Mê-hi-cô. Ông Xê-chin ghi nhận rằng, Rosneft và BP có lịch sử quan hệ, bao gồm hoạt động khai thác chung các mỏ ở Xa-kha-lin và lọc dầu tại Tây Âu.

Tuy nhiên, thỏa thuận hợp tác giữa BP và Rosneft lại đang làm đau đầu các ông nghị Mỹ. Tờ Người quan sát của Anh số ra ngày 16-1 cho biết, các nghị sĩ Mỹ đang đòi tiến hành điều tra xem liệu mối quan hệ giữa Chính phủ Nga với BP có ảnh hưởng tới những vấn đề an ninh quốc gia Mỹ hay không. Nghị sĩ Đảng Cộng hòa Mai-cơn Bớc-ghét (Michael Burgess), thành viên Ủy ban Thương mại và Năng lượng Hạ viện Mỹ cho rằng BP là một trong những nhà cung cấp dầu lớn nhất cho quân đội Mỹ. Hơn nữa, BP đang vận hành các đường ống dẫn dầu xuyên A-la-xca và công ty “con” của tập đoàn này, BP America, được quy định như một công ty của Mỹ. Vì vậy, ông Bớc-ghét kêu gọi Ủy ban chính phủ về đầu tư nước ngoài mở cuộc điều tra và nghiên cứu cẩn trọng về cái mà ông gọi là “nguy cơ đột nhập tài chính vào nước Mỹ”. Hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Ét Mác-ki (Ed Markey) cũng cho rằng, việc BP tăng cường quan hệ với Rosneft có thể làm phức tạp thêm việc tập trung bồi thường cho ngành đánh bắt cá của Mỹ bị ảnh hưởng sau vụ tràn dầu ở Vịnh Mê-hi-cô hồi năm ngoái.

Sau sự cố ở Vịnh Mê-hi-cô, BP đã phải bán bớt tài sản để bồi thường cho ngành ngư nghiệp Mỹ. Liên kết với Rosneft, nhà sản xuất dầu hàng đầu của Nga, BP kỳ vọng sớm “hồi phục”, nhưng xem ra sẽ còn gặp nhiều rắc rối pháp lý với Mỹ. Chỉ vài ngày trước khi BP và Rosneft ký thỏa thuận, một ủy ban của chính phủ Mỹ đã công bố báo cáo chỉ trích những sai lầm của BP dẫn tới sự cố tràn dầu ở Vịnh Mê-hi-cô hồi tháng 4 năm ngoái. Theo đó, nguyên nhân là do những sai lầm về quản lý “mang tính hệ thống”, như bản thiết kế sai sót trong việc xác định lượng xi măng cần dùng để trám mặt đáy giếng dầu, một số vấn đề không được tiến hành đúng hướng, công nhân không thể nhận ra những dấu hiệu đầu tiên khi vụ nổ cận kề.

Bình Nguyên