Công ty Xây dựng Bến Tre bên bờ phá sản

Công trình trường THPT Nguyễn Thị Định trị giá 12 tỉ đồng, nhưng nhiều năm vẫn là hiện trường dang dở

Đầu tháng 7-2006, cơ quan thường trú báo Quân đội nhân dân tại đồng bằng sông Cửu Long nhận được nhiều đơn khiếu nại của cán bộ, công nhân viên Công ty Xây dựng Bến Tre tố cáo những tiêu cực của Ban giám đốc và kế toán trưởng trong thời gian qua làm thất thoát của Nhà nước hàng chục tỷ đồng. Vậy sự thật như thế nào? Chúng tôi đã về Bến Tre tìm hiểu và phản ánh góp phần làm sáng tỏ vụ việc.

Từ sự buông lỏng quản lý, nguồn vốn...

Nhìn lại 10 năm trước, Công ty Xây dựng Bến Tre là một doanh nghiệp Nhà nước ăn nên làm ra, cuộc sống của cán bộ, công nhân viên (CB, CNV) khá ổn định. Doanh thu bình quân trên dưới 40 tỷ đồng/năm, sản xuất và kinh doanh của công ty có hiệu quả. Thế nhưng, trong những năm gần đây, mọi hoạt động đi vào bế tắc, quản lý tài chính có nhiều biểu hiện khuất tất, Ban giám đốc “tự tung, tự tác”, vun vén cho lợi ích cá nhân, hai đời kế toán trưởng kế nhiệm thiếu minh bạch trong quyết toán các công trình xây dựng. Theo phản ánh của rất nhiều công nhân viên công ty mà chúng tôi gặp như chị Đỗ Thị Anh Đào, anh Nguyễn Thanh Quyền, chị Phan Thị Hạnh, anh Nguyễn Công Nam... thì những sai phạm cụ thể của công ty là: Giám đốc Nguyễn Văn Hồng, hai phó giám đốc là Nguyễn Văn Vạn, Nguyễn Văn Thiện đã tự thành lập 3 đội thi công cho riêng mình, những công trình có lợi nhiều thì các đội “sân sau” này thi công, còn những công trình ở vùng sâu, vùng xa, lợi nhuận ít thì công ty làm. Khi Công ty Xây dựng Bến Tre chuyển thành Công ty cổ phần Đầu tư - Xây dựng Bến Tre, tập thể CB, CNV mới biết tổng số tiền mà cá nhân trong và ngoài công ty chiếm dụng, công ty thua lỗ và các khoản nợ phải trả, phải thu lên tới hơn 48 tỷ 956 triệu đồng. Theo báo cáo ngày 20-3-2006, của Công ty Cổ phần đầu tư Xây dựng Bến Tre về các chỉ tiêu công khai tài chính năm 2005 (báo cáo nhằm thu hồi nợ để hoàn thành cổ phần hóa) thì số tiền thua lỗ từ nhiều năm là 6.216.265.556 đồng; nợ khó thu hồi (cá nhân chiếm dụng) 20.053.016.187 đồng; nợ quá hạn phải trả (bao gồm nợ vay ngân hàng và vay các đối tượng khác) 22.687.048.299 đồng.

Báo cáo trên cũng nêu chi tiết một số cá nhân ứng dư tiền với số lượng lớn của công ty đến nay chưa thanh toán như: Đỗ Thanh Phong (đội xây dựng số 3) 4.906.107.327 đồng; Lê Văn Ba (đội xây dựng do giám đốc lập riêng) 1.479.398.653 đồng; Mai Văn Ken (đội xây dựng số 5) 1.048.053.002 đồng; Lê Đức Thu (đội cơ giới thủy) 256.222.208 đồng; Nguyễn Quang Thùy (cán bộ kỹ thuật) ứng dư 1.624.662.002 đồng… Ngoài ra, tính đến 31-10-2004, kế toán trưởng công ty Trịnh Văn Đấu còn nợ công ty số tiền 32.936.049 đồng, nhưng ông Đấu tự ý điều chỉnh chi tiết để chuyển sang khoản thanh toán tạm ứng san lấp mặt bằng công trình Trung tâm phục hồi nhân phẩm của tỉnh nhằm xóa tội.

... Đến sai phạm về quyết toán tài chính

Công trình nhà quản trang của nghĩa trang liệt sĩ huyện Chợ Lách, theo dự toán xây dựng ban đầu của công ty chỉ có 400 bao xi măng, nhưng kế toán trưởng cho ứng dư tới 1.600 bao. Công trình phà Tân Phú, trên thực tế không mua một cây cảnh nào nhưng trong bản quyết toán xây dựng do kế toán trưởng Trịnh Văn Đấu lập ra lại quyết toán gian lận số tiền “Phân bổ cây xanh gần 200 triệu đồng". Chiếc máy cạp đất (Co-be), công ty vay vốn ngân hàng mua mới với giá 475 triệu đồng. Công ty cho Võ Hoàng Tuấn, thường trú tại 105, quốc lộ 1A, phường Trung Dũng, thành phố Biên Hòa, Đồng Nai thuê 3 tháng với giá 63 triệu đồng, đem sang Đồng Tháp thi công. Sau khi Tuấn giật tiền bên A bỏ chạy, máy của công ty bị chủ nợ tạm giữ bỏ giữa mưa, nắng, sau 2 năm bán hóa giá 59 triệu đồng. Chiếc xe tải GMC chuyên dụng có trọng tải lớn, ban giám đốc cho Trương Văn Dũng, đội trưởng đội xe thuê đem đi làm ăn ngoài. Sau 10 năm liên tục, công ty không hề thu một đồng nào, nay chiếc xe này không còn lăn bánh được, chỉ còn bộ khung gỉ sét.

Năm 2005, khi chuyển sang cổ phần hóa, cán bộ trong công ty mới được biết là hàng chục năm trời công ty không hề quyết toán tài chính nội bộ, hoạt động trong sản xuất kinh doanh trở nên hỗn loạn. Tất cả công trình nhận thầu đều được ban giám đốc khoán trắng toàn bộ cho đội thi công. Trong khi đó, nếu kiên quyết thu hồi nợ của một cá nhân chiếm dụng thì cũng dư vốn cổ phần cho toàn công ty hoạt động trở lại bình thường (2,4 tỷ). Mãi tới cuối năm 2005, khi không giấu nổi sự suy sụp, giám đốc công ty mới làm công văn gửi cơ quan An ninh kinh tế công an tỉnh Bến Tre nhờ can thiệp thu hồi nợ giùm. Vì không thuộc phạm vi chức năng nên cơ quan an ninh chuyển hồ sơ sang cảnh sát kinh tế. Cơ quan này đã lấy lời khai của các nhân chứng, nhưng sau gần một năm mà vụ tiêu cực này vẫn chưa được đưa ra xem xét, xử lý.

Khi ban giám đốc mỗi người một ngả

Những vụ việc tiêu cực và mất dân chủ như thế chưa được các cơ quan chức năng làm rõ để xử lý theo pháp luật, nhưng UBND tỉnh Bến Tre lại có quyết định chuyển Công ty Xây dựng Bến Tre sang Tòa kinh tế TAND tỉnh Bến Tre để giải quyết theo Luật Phá sản doanh nghiệp. Hậu qủa là mạnh ai nấy chạy, trong khi công ty đang gặp muôn vàn khó khăn, kế tóan trưởng Trịnh Văn Đấu tự ý bỏ công ty sang làm việc hưởng lương ở Công ty Bảo Minh Bến Tre. Ông Võ Văn Thiện, phó giám đốc công ty, tuy chưa giải quyết xong hậu qủa mà vẫn được đề bạt lên chức Giám đốc Trung tâm Tư vấn kiểm định Xây dựng Bến Tre. Nếu không có tiêu cực tham ô chiếm dụng tiền công và không có các hành vi báo cáo số liệu khống thì Công ty xây dựng Bến Tre sẽ trở thành DNNN giải thể, khi đó hơn 7 tỷ đồng tiền chế độ, quyền lợi của hàng trăm CB, CNV có thâm niên công tác lâu năm vẫn được hưởng bình thường .Nhưng do báo cáo khống số liệu mà công ty phải phá sản theo luật doanh nghiệp nên số tiền nêu trên, cộng thêm 30% tiền ưu đãi đóng cổ phần của tòan bộ CB, CNV trong công ty bị mất trắng.

Cần giải quyết chính sách cho người lao động

Vụ tiêu cực kéo dài và phức tạp này đã đẩy số phận của 240 cán bộ đảng viên, công nhân vào ngõ cụt. Họ sống không lương, không bảo hiểm xã hội và BHYT. Tất cả phải đi vay mượn hoặc làm thuê kiếm sống, trông chờ vào sự phán quyết của tòa án. Nhiều cán bộ đau yếu không có tiền mua thuốc trị bệnh. Có lẽ vì sự vào cuộc qúa muộn màng của các cơ quan chức năng, nên một số cán bộ dính líu đã tìm cách chuyển đổi và tẩu tán tài sản. Hiện kế tóan trưởng Trịnh Văn Đấu đã bán chiếc sà lan với giá 1,4 tỷ đồng và căn nhà gần một tỷ đồng. Đề nghị các cơ quan bảo vệ pháp luật ở Bến Tre sớm vào cuộc để bảo vệ chế độ, quyền và lợi ích hợp pháp cho hàng trăm cán bộ, đảng viên, CNV tại Công ty Xây dựng Bến Tre. Vì cuộc sống của họ đã và đang bị những kẻ tham ô, chiếm dụng vốn và kế toán trưởng đẩy vào ngõ cụt.

Nhằm làm rõ thêm những việc mà cán bộ, công nhân viên Công ty Xây dựng Bến Tre phản ánh, chúng tôi đã liên hệ với ông Đoàn Viết Hồng, Giám đốc Sở Xây dựng Bến Tre. Ông Hồng cho biết vụ việc trên hoàn toàn có thật và công tác cổ phần hoá của Công ty Xây dựng Bến Tre đang bị ngưng trệ, số tiền mà các cá nhân nợ công ty đã được xác nhận. Riêng số công nhân viên phải nghỉ việc thì Uỷ ban nhân dân tỉnh đang chỉ đạo Sở Lao động, thương binh xã hội kết hợp với Sở Xây dựng kiến nghị đến các cơ quan ban, ngành giải quyết nhằm hạn chế những thiệt hại cho người lao động khi công ty cổ phần hoá. Tuy nhiên, dư luận ở tỉnh Bến Tre rất bất bình trước vụ tiêu cực lớn, liên quan nhiều cấp, nhiều người, đang có nguy cơ rơi vào quên lãng. Chẳng lẽ vụ bê bối, tiêu cực kéo dài, do ban giám đốc công ty và những kế toán tham ô, vô trách nhiệm gây ra lại chỉ đưa vào diện giải quyết theo Luật Phá sản doanh nghiệp mà xong ? ./.

Bài và ảnh: NGUYỄN BÁ