QĐND Online – Báo cáo đánh giá “Việc thực hiện quy chế phối hợp giữa Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và Thông tư 70/2011/TT-BCA” do Liên đoàn luật sư Việt Nam phối hợp với Chương trình đối tác tư pháp (JPP) thực hiện và công bố ngày 9-7 cho thấy, các cơ quan tiến hành tố tụng đã tạo điều kiện tốt hơn cho các luật sư trong giai đoạn điều tra sau khi có quyết định khởi tố.

Hội thảo tổng kết đánh giá 1 năm  thi hành Thông tư 70/2011/TT-BCA và quy chế phối hợp với viện kiểm sát

Theo báo cáo, 50,5% luật sư được hỏi vẫn cho rằng, các cơ quan tiến hành tố tụng không tạo điều kiện cho người bị tạm giữ trong việc nhờ người bào chữa. Đặc biệt, có 12,5% luật sư được hỏi cho rằng các cơ quan tiến hành tố tụng ngăn cản người bị tạm giữ trong việc nhờ người bào chữa. Tại các tọa đàm, nhiều luật sư cho rằng, khách hàng của họ phần lớn là thân nhân của người bị tạm giữ mà không phải là người tạm giữ hay bị can vì những người này đang bị cách ly.

Nhưng khác với giai đoạn điều tra trước khi có quyết định khởi tố, giai đoạn điều tra sau khi có quyết định khởi tố được nhiều luật sư cho biết, bị can đã được các cơ quan tiến hành tố tụng tạo điều kiện vừa phải trong việc tiếp cận quyền bảo chữa. Tỷ lệ luật sư cho rằng người bị tạm giữ/bị can không được tạo điều kiện tiếp cận quyền bào chữa đã giảm từ 50,5% xuống còn 27,7% so với giai đoạn trước khi có quyết định khởi tố.

Các luật sư đánh giá cao sự hỗ trợ của cơ quan kiểm sát. Khoảng 90% luật sư được hỏi cho rằng, viện kiểm sát tạo điều kiện thuận lợi và tạo điều kiện vừa phải cho bị cáo. Chỉ có 8,7% luật sư cho rằng bị cáo vẫn không nhận được sự hỗ trợ từ phía các viện kiểm sát trong việc tiếp cận quyền bào chữa.

Gần 70% luật sư cho biết, trong giai đoạn điều tra, người bị tạm giữ/bị can từ chối luật sư là do họ không có tiền để nhờ người bào chữa.

Dù có Thông tư 70 và Quy chế phối hợp nhưng các luật sư vẫn phải trình nhiều loại giấy tờ không theo luật định khi đề nghị cấp giấy chứng nhận người bào chữa (GCNNBC). Có tới 20,7% luật sư cho biết thường xuyên được cấp GCNNBC sau hơn 9 ngày đối với các trường hợp chưa có quyết định khởi tố…

Bên cạnh đó, các luật sư cũng cho rằng, việc không cho phép thân nhân của người bị tạm giữ/bị can mời luật sư, hạn chế điều kiện được gặp thân chủ là người bị tạm giữ/bị can của luật sư, không thực hiện đúng các qui định để luật sư tiếp cận hồ sơ vụ án, cơ chế trao đổi thông tin và trách nhiệm giải trình còn chưa hiệu quả… đã hạn chế việc thực hiện quyền bào chữa của luật sư và việc tiếp cận quyền bào chữa của người bị tạm giữ/bị can.

XUÂN DŨNG