QĐND - Nỗ lực tổ chức hội nghị quốc tế về Xy-ri rất có thể sẽ gặp trở ngại do có những bất đồng về việc ai có quyền tham gia tiến trình hòa bình ở Xy-ri. Trong khi đó, Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ ngày 10-5 đều tuyên bố có bằng chứng cho thấy chính phủ Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học.

Các hãng thông tấn Nga đưa tin, một quan chức Nga ngày 11-5 nói rằng đang có những bất đồng về việc ai có quyền tham gia tiến trình hòa bình ở Xy-ri, ngụ ý điều này có thể cản trở nỗ lực tổ chức một hội nghị quốc tế nhằm đưa các phái viên của chính phủ và phe đối lập Xy-ri ngồi vào bàn đàm phán từ nay đến trước cuối tháng 5. Theo Itar-Tass, quan chức trên khẳng định có sự nhất trí rộng rãi rằng, tình hình ở Xy-ri đang hết sức thảm khốc nhưng “ngoài điều đó ra thì vẫn còn rất nhiều những bất đồng về việc ai có thể tham gia vào tiến trình hòa bình, ai hợp pháp và ai không hợp pháp”.

Giải pháp cho vấn đề Xy-ri đã đạt bước tiến đáng kể trên phương diện ngoại giao, khi Nga và Mỹ đã nhất trí cùng thúc đẩy nỗ lực nhằm chấm dứt khủng hoảng tại quốc gia Trung Đông này, theo đó tổ chức một hội nghị quốc tế về Xy-ri. Đề xuất chung nói trên đạt được trong khuôn khổ chuyến thăm Mát-xcơ-va của Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri ngày 7-5 vừa qua. Giới chức hai nước nhất trí sẽ khuyến khích Chính phủ Xy-ri cũng như các nhóm đối lập tìm kiếm một giải pháp chính trị. Sáng kiến trên đã nhận được sự ủng hộ của chính phủ nhiều nước. Thủ tướng Anh Đ. Ca-mơ-rôn (David Cameron) ngày 10-5 đã bắt đầu chuyến thăm Nga và Mỹ nhằm thống nhất những điều kiện để triệu tập hội nghị quốc tế về Xy-ri. 

Theo dự kiến trước đó, Ngoại trưởng Nga và Mỹ sẽ phối hợp chặt chẽ để đến cuối tháng Năm này tổ chức hội nghị quốc tế về Xy-ri. Tuy nhiên, một quan chức giấu tên của Nga, người tham dự cuộc hội đàm hôm 10-5 giữa Tổng thống Nga V. Pu-tin (V. Putin) và Thủ tướng Anh Đ. Ca-mơ-rôn (D. Cameron), nói với báo giới rằng không thể tổ chức hội nghị quốc tế này trong thời gian đó.

Hình ảnh đổ nát sau các cuộc giao tranh giữa quân chính phủ và phe đối lập tại thành phố A-lép-pô, phía Bắc Xy-ri, ngày 5-4. Ảnh: AFP.

Giới quan sát cho rằng, trong bối cảnh xung đột tại Xy-ri đang ngày một gay gắt, chưa thể dám chắc liệu các bên có sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán hay không. Trong khi Đa-mát coi những chiến binh chống chính phủ là những kẻ khủng bố, nhiều nhân vật trong phe nổi dậy khăng khăng đòi át-xát phải ra đi mới đồng ý đàm phán. Tại Xy-ri có rất nhiều nhóm nổi dậy và mỗi nhóm lại có một quan điểm riêng.

Trao đổi với Roi-tơ, một chỉ huy phiến quân ở miền Bắc cho biết, ông muốn biết chi tiết về kế hoạch của Mỹ và Nga rồi mới đưa ra quan điểm. Tuy nhiên, ông này nói thêm: “Nếu như chế độ này có mặt tại bàn đàm phán, tôi cho rằng chúng tôi sẽ không muốn tham dự”.

Trong khi đó, ngày 10-5, tại Oa-sinh-tơn, Mỹ, Ngoại trưởng Mỹ Giôn Ke-ri một lần nữa khẳng định có bằng chứng về việc vũ khí hóa học được sử dụng trong cuộc chiến tại Xy-ri. Theo người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ, có các bằng chứng rõ ràng về việc Chính phủ Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học và Tổng thống Mỹ B. ô-ba-ma (B. Obama) đã yêu cầu điều tra kỹ lưỡng các thông tin tình báo trước khi đưa ra các bước đi tiếp theo.

Về vấn đề này, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ A. Đa-vu-tô-lu (Ahmet Davutoglu cho biết, các xét nghiệm đối với những người bị thương trong cuộc xung đột tại Xy-ri chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy các lực lượng Xy-ri đã sử dụng vũ khí hóa học và An-ca-ra đang tiến hành xét nghiệm thêm để xác định việc này. “Nhưng để đảm bảo xác nhận thông tin này, chúng tôi sẽ tiếp tục xét nghiệm và sẽ chia sẻ kết quả với LHQ”, ông Đa-vu-tô-lu cho biết.

Tuyên bố trên của giới chức Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ trái với kết quả điều tra mới đây của LHQ, theo đó khẳng định không có bằng chứng xác thực nào về việc cả hai bên trong cuộc xung đột ở Xy-ri sử dụng vũ khí hóa học. Lâu nay, đã có không ít những nghi ngờ về việc Mỹ và phương Tây tái hiện lại kịch bản I-rắc ở Xy-ri khi quyết tâm cáo buộc quốc gia này sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc xung đột. Trong bối cảnh như thế, việc tổ chức một hội nghị quốc tế về Xy-ri trong thời gian tới, ít nhất là trong tháng này, có vẻ như là điều không dễ dàng.

HÀ NGỌC