QĐND Online - Tội rửa tiền đã được quy định trong Bộ Luật hình sự, tuy nhiên, các quy định về phòng và xử lý bằng biện pháp hành chính mới được quy định trong các văn bản dưới luật. Do vậy, việc ban hành Luật Phòng, chống rửa tiền cùng với Bộ Luật hình sự, Luật phòng, chống tham nhũng sẽ tạo thành hệ thống pháp luật có hiệu lực để phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tham nhũng có hiệu quả, đồng thời thể hiện sự cam kết cao của Nhà nước ta với các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, dự thảo luật được trình đang có hai luồng ý kiến khác nhau về việc có hay không điều chỉnh lĩnh vực chống tài trợ khủng bố…

 

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Phòng, chống rửa tiền. Ảnh: VPQH

Theo Tờ trình của Chính phủ, Luật phòng, chống rửa tiền cần điều chỉnh cả lĩnh vực chống tài trợ khủng bố. Theo giải trình của Chính phủ, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố là hai lĩnh vực có nhiều điểm tương đồng. Tội phạm rửa tiền và tội phạm tài trợ khủng bố phần lớn đều lợi dụng hệ thống tài chính để rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố. Việc phát hiện các giao dịch đáng ngờ có liên quan đến rửa tiền và tài trợ khủng bố chủ yếu thông qua phân tích báo cáo đáng ngờ do các đối tượng báo cáo gửi tới Cục Phòng, chống rửa tiền. Quy định đối tượng báo cáo có nghĩa vụ báo cáo giao dịch đáng ngờ về rửa tiền, tài trợ khủng bố và cơ chế để tiếp nhận, phân tích và xử lý thông tin báo cáo, lưu trữ, chia sẻ thông tin báo cáo về chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố là như nhau. Nếu vấn đề phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố được quy định trong hai luật tách biệt sẽ dẫn tới nhiều quy định trùng lắp không cần thiết như quy định về đối tượng phải báo cáo, các biện pháp nhận biết và cập nhật thông tin khách hàng, xử lý, chuyển giao các thông tin thu thập... Do đó, các quy định về phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố nên được thể hiện trong cùng một luật. Mặt khác, việc bổ sung vấn đề tài trợ khủng bố vào Luật phòng, chống rửa tiền nhằm thực hiện nghĩa vụ thành viên và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Nội dung chống rửa tiền và nội dung chống tài trợ khủng bố được quy định trong cùng một luật được nhiều nước trên thế giới áp dụng. Qua tham khảo, nội dung chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố được đưa vào Luật mẫu về chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố do Văn phòng phòng chống tội phạm và ma túy của Liên hiệp quốc (UNODC) và Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) soạn thảo và được các nước như Mỹ, Úc, Malaysia, Campuchia... áp dụng.

Trong báo cáo thẩm tra dự án Luật Phòng, chống rửa tiền của Ủy ban Kinh tế cho thấy, có hai loại ý kiến về vấn đề này. Loại ý kiến thứ nhất là tán thành với phạm vi điều chỉnh như dự thảo luật. Loại ý kiến thứ hai đề nghị luật này chỉ quy định về phòng, chống rửa tiền và tên gọi của Luật là “Luật phòng, chống rửa tiền”. Tài trợ cho khủng bố tuy có liên quan đến rửa tiền, nhưng gắn kết trực tiếp và mật thiết với hoạt động khủng bố. Dự án Luật phòng, chống khủng bố đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2012. Tiền, tài sản tài trợ cho khủng bố có thể có nguồn gốc hợp pháp hoặc bất hợp pháp, đều phải bị ngăn cấm. Nếu chỉ quy định phòng, chống tài trợ cho khủng bố từ tội hoạt động rửa tiền như Dự án Luật là chưa đầy đủ. Tham khảo kinh nghiệm nước ngoài cho thấy, có nước quy định phòng, chống rửa tiền và phòng chống khủng bố trong cùng một luật, có nước quy định 2 vấn đề này trong nhiều luật.

Đa số ý kiến của Ủy ban Kinh tế tán thành loại ý kiến thứ hai với lập luận đã nêu. Thường trực Ủy ban Pháp luật, Ủy ban Quốc phòng và An ninh cũng tán thành loại ý kiến này. Tuy nhiên, do Luật Phòng, chống khủng bố được ban hành sau, để thể hiện sự cam kết của Nhà nước ta với quốc tế, trong Luật phòng, chống rửa tiền cần có một điều quy định nguyên tắc về phòng, chống rửa tiền liên quan đến tài trợ khủng bố, việc xử lý cụ thể do Luật phòng, chống khủng bố quy định.

Xuân Dũng