QĐND Online – Sáng 20-11, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Xuất bản (sửa đổi) với 460 đại biểu tán thành (đạt 92,37%). Theo đó Luật Xuất bản (sửa đổi) có nhiều quy định để đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động xuất bản, tuy nhiên, luật vẫn chưa cho phép tư nhân thành lập nhà xuất bản…

Trước khi thông qua luật, có một số ý kiến đề nghị mở rộng đối tượng thành lập và loại hình tổ chức nhà xuất bản, cho phép tư nhân tham gia thành lập nhà xuất bản. Một số ý kiến cho rằng, quy định đối tượng thành lập nhà xuất bản như dự thảo Luật là quá rộng sẽ dẫn đến tình trạng thành lập nhà xuất bản tràn lan, khó khăn cho công tác quản lý.  

Chưa cho phép tư nhân  thành lập nhà xuất bản. Ảnh: Internet

Giải trình về các ý kiến này, Ủy ban Thường vụ Quốc cho rằng, Điều 12 của Dự thảo Luật được thiết kế theo hướng kế thừa Luật hiện hành và cụ thể hóa đối tượng được thành lập nhà xuất bản. Luật hóa những nội dung phù hợp đã được kiểm chứng trong thực tiễn của Nghị định số 72/2011/NĐ-CP ngày 23-8-2011của Chính phủ, trong đó quy định bổ sung các tổ chức được thành lập nhà xuất bản, do đó không giao Chính phủ quy định về đối tượng khác được thành lập nhà xuất bản.

Để đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động xuất bản, Dự thảo Luật đã mở rộng hợp lý sự tham gia của tư nhân trong các khâu khác nhau của hoạt động xuất bản. Tuy nhiên, vì hoạt động xuất bản thuộc lĩnh vực văn hóa - tư tưởng, cho nên để bảo đảm điều kiện có thể quản lý, kiểm soát được nội dung văn hóa – tư tưởng của xuất bản phẩm, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đề nghị chưa cho phép tư nhân thành lập nhà xuất bản.

Về việc thành lập nhà xuất bản và cấp giấy phép hoạt động xuất bản. Có ý kiến cho rằng, việc tách hai khâu thành lập nhà xuất bản và cấp phép hoạt động xuất bản là chưa chặt chẽ, có thể tạo kẽ hở khó quản lý được. Tiếp thu ý kiến đại biểu, Dự thảo Luật đã nhập hai khâu cấp phép thành lập nhà xuất bản và cho phép hoạt động xuất bản. Theo đó, cơ quan chủ quản trình hồ sơ xin thành lập nhà xuất bản, Bộ Thông tin và Truyền thông thẩm định và cấp giấy phép thành lập nhà xuất bản; cơ quan chủ quản ra quyết định thành lập nhà xuất bản và hoàn thành các thủ tục cần thiết khác theo quy định của pháp luật; sau khi có quyết định thành lập, nhà xuất bản được hoạt động phù hợp với nội dung ghi trong giấy phép thành lập. 

Dự thảo Luật cũng đã bổ sung, quy định rõ trong Luật những trường hợp bị đình chỉ hoạt động xuất bản, thu hồi giấy phép thành lập hoặc bị giải thể nhà xuất bản theo quy định của pháp luật, nhằm chấn chỉnh việc cho thành lập nhà nhà xuất bản không đủ các điều kiện, bảo đảm kỷ cương, góp phần nâng cao chất lượng công tác xuất bản.   

Về liên kết trong hoạt động xuất bản (Điều 23). Có ý kiến đề nghị bỏ quy định đối tác liên kết được tham gia biên tập sơ bộ bản thảo. Nhằm đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động xuất bản, mở rộng sự tham gia và tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản, Dự thảo Luật đã quy định chặt chẽ điều kiện liên kết, cho phép đối tác liên kết được quyền khai thác và biên tập sơ bộ bản thảo khi đủ điều kiện về năng lực; quy định rõ vai trò của nhà xuất bản trong việc hoàn chỉnh biên tập và quyết định xuất bản, chịu trách nhiệm toàn diện về xuất bản phẩm; không cho phép liên kết đối với các xuất bản phẩm có nội dung về lý luận chính trị, lịch sử, tôn giáo, chủ quyền quốc gia, hồi ký.

UBTVQH cho rằng, vấn đề liên kết xuất bản nêu trong dự thảo Luật đã được nghiên cứu kỹ, các quy định đủ chặt chẽ, một mặt tăng cường vai trò của nhà xuất bản đối với hoạt động liên kết, mặt khác khẳng định trách nhiệm của đối tác liên kết. Việc cho phép liên kết biên tập sơ bộ bản thảo là nhằm xác lập cơ sở để quy trách nhiệm chuyên môn và pháp lý của đối tác liên kết đối với một hoạt động mà trên thực tế họ đã thực hiện một cách không chính thức trong thời gian qua. Mặt khác, việc quy định trách nhiệm biên tập hoàn chỉnh bản thảo vẫn thuộc về nhà xuất bản đảm bảo kiểm soát chặt chẽ nội dung, nhất là nội dung văn hóa - tư tưởng của xuất bản phẩm, đồng thời khẳng định chủ trương không tư nhân hóa lĩnh vực xuất bản. Do vậy, UBTVQH đề nghị Quốc hội cho giữ quy định trong Dự thảo Luật.

Có ý kiến đề nghị quy định chặt chẽ hơn trách nhiệm của nhà xuất bản; các nội dung cơ bản của hợp đồng liên kết xuất bản tạo cơ sở cho việc tổ chức thực hiện trong thực tế.

Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Dự thảo Luật bổ sung quy định các nội dung cơ bản của hợp đồng liên kết tại điểm b, khoản 3 và bổ sung trách nhiệm của tổng giám đốc (giám đốc) nhà xuất bản trong liên kết xuất bản tại điểm e, khoản 5, Điều 23.

XUÂN DŨNG